Đề xuất đầu tư 63.486 tỷ đồn xây dựng cao tốc Bảo Hà - Lai Châu

UBND tỉnh Lai Châu vừa có tờ trình đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định chủ trương đầu tư dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13) theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, chiều dài khoảng 163 km, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 63.486 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030.

Tại tờ trình, UBND tỉnh Lai Châu kiến nghị cho phép triển khai Dự án theo hình thức đầu tư công, sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương - phương án này được cho phù hợp với tính chất của dự án quan trọng quốc gia, điều kiện kinh tế - xã hội khu vực Tây Bắc cũng như khả năng huy động nguồn lực thực tế. Sau khi Dự án hoàn thành sẽ nghiên cứu phương án tổ chức thu phí để hoàn trả một phần vốn đầu tư nhà nước theo quy định.

UBND tỉnh Lai Châu cũng đề xuất phân chia Dự án thành 4 dự án thành phần, gồm: Dự án thành phần 1 thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai; Dự án thành phần 2 thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đoạn qua địa phận tỉnh Lai Châu; Dự án thành phần 3 đầu tư xây dựng đoạn tuyến và các công trình trên địa bàn tỉnh Lào Cai (trừ hầm Khau Co); Dự án thành phần 4 đầu tư xây dựng đoạn tuyến và các công trình trên địa bàn tỉnh Lai Châu, bao gồm cả phần hầm Khau Co nằm trên địa phận tỉnh Lào Cai.

Đề xuất đầu tư 63.486 tỷ đồn xây dựng cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (Ảnh: Minh họa)

Để phát huy vai trò quản lý ngành của Trung ương đối với các hạng mục xây dựng chính của tuyến cao tốc, đồng thời bảo đảm sự chủ động của địa phương trong công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư, UBND tỉnh Lai Châu đề xuất Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản Dự án thành phần 1 và Dự án thành phần 3; UBND tỉnh Lai Châu làm cơ quan chủ quản Dự án thành phần 2 và Dự án thành phần 4.

Địa phương cũng kiến nghị ưu tiên cân đối, bố trí nguồn vốn ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 để triển khai Dự án, bảo đảm hoàn thành trong năm 2030.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh Lai Châu đề xuất cho phép nghiên cứu, áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt tương tự các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội cho phép áp dụng nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công và huy động nguồn lực thực hiện Dự án.

Để bảo đảm tiến độ triển khai, UBND tỉnh Lai Châu cũng đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước, đồng thời giao các bộ, ngành và địa phương liên quan phối hợp tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, làm cơ sở trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án.

Theo Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu có điểm đầu tại nút giao với cao tốc Nội Bài - Lào Cai, thuộc địa phận xã Bảo Hà (tỉnh Lào Cai) và điểm cuối tại khu vực cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, thuộc xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu). Tuyến có chiều dài khoảng 163 km, trong đó đoạn qua tỉnh Lào Cai dài khoảng 49,5 km và đoạn qua tỉnh Lai Châu dài khoảng 113,5 km.

Cụ thể, trên địa bàn tỉnh Lào Cai, tuyến đi qua 8 xã gồm Bảo Hà, Chiềng Ken, Khánh Yên, Văn Bàn, Dương Quỳ, Nậm Chày, Minh Lương và Nậm Xé; cơ bản bám theo hành lang Quốc lộ 279 trước khi vượt đèo Khau Co bằng hầm đường bộ để kết nối sang tỉnh Lai Châu.

Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, tuyến đi qua 12 xã, phường gồm Mường Than, Pắc Ta, Tân Uyên, Mường Khoa, Bản Bo, Bình Lư, Khun Há, Tả Lèng, Tân Phong, Sin Suối Hồ, Khổng Lào và Phong Thổ; cơ bản đi song song với Quốc lộ 32, sau đó kết nối với Quốc lộ 4D và Quốc lộ 12 để đến cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng.

Theo đơn vị tư vấn, hướng tuyến được lựa chọn nhằm bảo đảm kết nối hiệu quả các trung tâm kinh tế, đô thị, khu du lịch, khu vực khai thác khoáng sản, đặc biệt là khu vực đất hiếm Đông Pao; đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế cửa khẩu, tăng cường liên kết vùng Tây Bắc với vùng Thủ đô, hệ thống cảng biển phía Bắc và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Đáng chú ý, đây là một trong những dự án cao tốc có điều kiện địa hình và yêu cầu kỹ thuật phức tạp bậc nhất khu vực Tây Bắc khi trên toàn tuyến dự kiến xây dựng 122 cầu và 7 hầm xuyên núi.

Phương án hướng tuyến được lựa chọn trên cơ sở tối ưu các yếu tố kinh tế - kỹ thuật, hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư, đất sản xuất, đất rừng và các công trình hiện hữu, đồng thời bảo đảm hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác lâu dài.

Sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 63.486 tỷ đồng, trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 7.545 tỷ đồng; chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 45.666 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác khoảng 3.197 tỷ đồng; chi phí dự phòng khoảng 7.078 tỷ đồng.

Về nguồn vốn, UBND tỉnh Lai Châu đề xuất sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương, bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đối với các dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã xếp Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu vào nhóm ưu tiên bố trí vốn cấp độ 2 trong tổng số 5 cấp độ ưu tiên, chỉ sau nhóm các dự án chuyển tiếp và hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030.

Theo phương án dự kiến, nhu cầu vốn bố trí cho Dự án gồm khoảng 100 tỷ đồng trong năm 2026; 12.697 tỷ đồng năm 2027; 19.045 tỷ đồng năm 2028; 20.000 tỷ đồng năm 2029 và 11.644 tỷ đồng năm 2030.

Theo kế hoạch, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án trong quý IV/2026; Báo cáo nghiên cứu khả thi dự kiến được phê duyệt trong quý II - III/2027. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thiết kế kỹ thuật, lựa chọn nhà thầu và khởi công xây dựng dự kiến triển khai trong quý IV/2027, hoàn thành và đưa Dự án vào khai thác trong năm 2030.

Việc hoàn thành tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu được kỳ vọng sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu cả nước có hơn 5.000 km đường bộ cao tốc vào năm 2030; hoàn thiện hành lang kết nối chiến lược Hà Nội - Lào Cai - Lai Châu - Ma Lù Thàng, tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Tây Bắc, đồng thời tăng cường kết nối quốc tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát huy hiệu quả các nguồn lực chiến lược của quốc gia.