Đà Nẵng hỗ trợ lãi suất để doanh nghiệp đầu tư xe buýt xanh

Bài toán chuyển đổi xe buýt từ nhiên liệu hóa thạch sang điện và năng lượng xanh đang được Đà Nẵng triển khai theo hướng đồng thời giải quyết cả vốn đầu tư, hạ tầng và điều kiện khai thác. Đây là những yếu tố quyết định khả năng doanh nghiệp bỏ vốn trong một lĩnh vực có thời gian thu hồi vốn dài.

UBND TP. Đà Nẵng vừa có công văn triển khai Nghị quyết số 15/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố về chính sách hỗ trợ lãi suất vay tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt và đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn.

Hỗ trợ vốn nhưng kiểm soát chặt mục đích sử dụng

Theo yêu cầu của UBND TP. Đà Nẵng, Sở Xây dựng phải quy định cụ thể mục đích sử dụng, cơ chế quản lý, khai thác, kiểm tra và giám sát đối với các hạng mục hạ tầng được hưởng hỗ trợ. Mục tiêu là tránh việc chính sách bị sử dụng cho những mục đích ngoài vận tải hành khách công cộng.

Đà Nẵng chuyển đổi 100% xe buýt sang xe buýt điện, kế hoạch chuyển đổi xe buýt sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang xe buýt điện, năng lượng xanh vừa được UBND TP. Đà Nẵng ban hành (Ảnh: https://etime.danviet.vn).

Cùng với đó, Sở Xây dựng được giao tham mưu UBND thành phố xây dựng chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, cũng như chính sách hỗ trợ người sử dụng dịch vụ thông qua miễn, giảm giá vé theo quy định.

Đối với doanh nghiệp, đây là phần quan trọng bởi hiệu quả đầu tư xe buýt không chỉ phụ thuộc vào giá phương tiện hay lãi vay. Khả năng khai thác phương tiện, lượng hành khách và chi phí vận hành cũng quyết định thời gian hoàn vốn.

Thành phố cũng yêu cầu xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Nếu doanh nghiệp sử dụng vốn vay sai mục đích, chuyển đổi công năng phương tiện, chuyển nhượng dự án, đưa phương tiện ra ngoài địa bàn hoặc không tiếp tục phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt theo quy định, khoản lãi suất đã được hỗ trợ có thể bị thu hồi.

Cơ chế này cho thấy hỗ trợ tài chính đi cùng điều kiện sử dụng vốn. Doanh nghiệp được giảm áp lực chi phí vốn nhưng phải bảo đảm phương tiện và dự án được duy trì đúng mục tiêu của chính sách.

Mở đường cho xe buýt điện

Chính sách hỗ trợ lãi suất được triển khai trong bối cảnh Đà Nẵng đã xác định lộ trình chuyển đổi phương tiện xe buýt sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang điện và năng lượng xanh.

Theo Quyết định 3284/QĐ-UBND, thành phố đặt lộ trình chuyển đổi đối với phương tiện hoạt động tại khu vực đô thị, với tỷ lệ dự kiến đạt 40% trong năm 2026 và 100% vào năm 2027.

Theo ông Hồ Nguyễn Quốc Cường, Giám đốc Trung tâm Điều hành giao thông thông minh TP. Đà Nẵng, để thực hiện mục tiêu này, thành phố sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ.

Trong đó, một hướng quan trọng là hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đầu tư phương tiện, hạ tầng xe buýt; rà soát định mức, đơn giá đối với xe buýt điện, năng lượng xanh; đồng thời điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ xe buýt phù hợp với thời gian khấu hao phương tiện.

Việc kéo thời gian hợp đồng phù hợp với thời gian khấu hao có ý nghĩa trực tiếp với quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Khi thời gian khai thác được tính sát với vòng đời tài sản, doanh nghiệp có thêm cơ sở để tính toán dòng tiền và hiệu quả đầu tư phương tiện mới.

Hạ tầng sạc là điều kiện để doanh nghiệp xuống tiền

Một nút thắt khác đang được Đà Nẵng tính đến là hệ thống hạ tầng phục vụ xe buýt điện.

Thành phố dự kiến quy hoạch, đầu tư hệ thống trạm sạc và nguồn cung năng lượng xanh; nghiên cứu các trạm sạc nhanh tại điểm đầu, cuối tuyến và trạm sạc công cộng. Quỹ đất dành cho trạm sạc cũng được tính đến trong quy hoạch các đầu mối giao thông, bãi đỗ xe.

Đà Nẵng đồng thời hướng tới xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật về hạ tầng dùng chung cho hệ thống xe buýt điện.

Với doanh nghiệp vận tải, đây là điều kiện có tính quyết định. Đầu tư xe buýt điện nhưng thiếu điểm sạc, thiếu công suất năng lượng hoặc phải tự giải quyết toàn bộ hạ tầng sẽ làm tăng chi phí và rủi ro vận hành.

Bởi vậy, hỗ trợ lãi suất chỉ là một phần của bài toán. Khi vốn vay, hạ tầng sạc, cơ chế giá và thời gian hợp đồng được xử lý đồng bộ, chính sách mới tạo được động lực đủ lớn để doanh nghiệp chuyển từ xe buýt nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện xanh.

Đà Nẵng đang đặt mục tiêu chuyển đổi rất nhanh đối với xe buýt đô thị. Với lộ trình 100% phương tiện chuyển sang điện, năng lượng xanh vào năm 2027, việc tạo một cơ chế đầu tư đủ rõ và có khả năng dự báo sẽ quyết định mức độ tham gia của doanh nghiệp trong giai đoạn tới.