Mường Lò mở vòng xòe, mời du khách khám phá sắc màu văn hóa Lào Cai

Có những vùng đất khiến người ta nhớ bởi núi non hùng vĩ, có nơi níu chân du khách bằng những món ăn đậm đà hương vị địa phương. Nhưng cũng có những nơi, chỉ cần một lần nắm tay người dân trong vòng xòe, nghe tiếng nhạc ngân lên giữa không gian bản làng, người ta đã muốn trở lại. Mường Lò là một miền đất như thế.

Tối nay, ngày 16/10, tại sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 sẽ chính thức khai mạc vào lúc 20 giờ, với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái – Sắc màu Tây Bắc”. Tâm điểm của đêm hội là chương trình nghệ thuật đặc biệt “Xòe Thái – Trọn một vòng yêu”, hứa hẹn đưa khán giả đến gần hơn với đời sống tinh thần, phong tục và những giá trị văn hóa được đồng bào Thái gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tới dự khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026.

Lễ hội năm nay càng có ý nghĩa khi gắn với dấu mốc 5 năm nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây không chỉ là dịp để người dân địa phương tự hào về di sản của cha ông, mà còn là cơ hội giới thiệu với bạn bè gần xa một nét văn hóa đặc sắc của vùng Tây Bắc.

Chương trình nghệ thuật được dàn dựng theo hình thức nhạc kịch, kết hợp âm nhạc, lời thoại, các làn điệu Khắp Thái và phong tục truyền thống. Lấy cảm hứng từ truyện thơ “Xống chụ xôn xao”, tác phẩm được xây dựng qua ba chương “Mầm thương – Sợi nhớ – Vòng yêu”, tái hiện câu chuyện tình yêu, tình nghĩa cộng đồng và những nét đẹp trong đời sống của người Thái Đen.

Hoạt cảnh trong Lễ hội

Hình tượng sợi dây “Xai Peng” – biểu tượng của tình yêu và sự gắn kết – cũng được đưa vào chương trình như một điểm nhấn văn hóa. Đặc biệt, đại cảnh xòe với sự tham gia của nghệ nhân, diễn viên và đông đảo người dân hứa hẹn tạo nên không gian nghệ thuật giàu cảm xúc, nơi những giá trị truyền thống được thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu đương đại.

Nhưng sức hấp dẫn của Mường Lò không chỉ nằm ở sân khấu được đầu tư công phu. Điều khiến vùng đất này trở nên khác biệt chính là văn hóa vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày của người dân.

Màn đại Xòe với sự tham gia của 2.026 nghệ nhân, diễn viên là điểm nhấn trong đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Những vòng Xòe rực rỡ sắc màu tái hiện nét văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái.

Với đồng bào Thái, xòe không đơn thuần là một điệu múa để biểu diễn trong lễ hội. Đó là cách cộng đồng gặp gỡ, sẻ chia niềm vui và gắn kết tình người. Trong những dịp vui của bản làng, từ đám cưới đến ngày hội cộng đồng, vòng xòe có thể mở rộng để đón thêm những người mới, không phân biệt tuổi tác hay nguồn gốc.

Người biết múa hướng dẫn người chưa biết; người đi trước dìu người đi sau. Những bàn tay nắm lấy nhau, những bước chân nhịp nhàng tạo nên một không gian mà ai cũng có thể tìm thấy vị trí của mình.

Có lẽ chính sự giản dị ấy đã làm nên sức sống lâu bền của Xòe Thái. Sáu điệu xòe cổ không chỉ lưu giữ những động tác nghệ thuật, mà còn phản ánh quan niệm sống hòa thuận, tinh thần đoàn kết và khát vọng về cuộc sống bình yên của cộng đồng.

Khi nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh năm 2021, di sản của người Thái ở Mường Lò có thêm cơ hội được quảng bá rộng rãi. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của di sản vẫn nằm ở những người đang thực hành, truyền dạy và gìn giữ nó trong đời sống hằng ngày.

Bởi vậy, một lễ hội thực sự có ý nghĩa không chỉ là nơi nghệ nhân trình diễn cho khán giả thưởng thức. Đó còn phải là dịp để thế hệ trẻ hiểu hơn về văn hóa của dân tộc mình, để người cao tuổi tiếp tục trao truyền vốn quý và để du khách được tiếp cận di sản bằng sự tôn trọng, gần gũi.

Đêm khai mạc Mường Lò vì thế mang theo nhiều hơn kỳ vọng về một chương trình nghệ thuật hấp dẫn. Đó là cơ hội để bản sắc Thái được kể bằng chính tiếng nói, phong tục và tình cảm của những con người đã làm nên di sản.

Mỗi vòng Xòe không chỉ là một điệu múa mà còn là biểu tượng của sự sẻ chia, lòng hiếu khách và bản sắc văn hóa của đồng bào Thái nói riêng, các dân tộc Tây Bắc nói chung.

Chương trình khai mạc đã thu hút đông đảo khán giả, tạo nên những hình ảnh đẹp và đưa tên tuổi Mường Lò đến với nhiều người. Nhưng để lễ hội thực sự trở thành động lực cho du lịch, điều quan trọng là làm sao để du khách không chỉ đến xem rồi rời đi, mà còn muốn dành thêm thời gian khám phá vùng đất này.

Mường Lò có những lợi thế riêng để tạo nên hành trình như vậy. Bên cạnh nghệ thuật Xòe Thái là không gian văn hóa bản địa, nhà sàn truyền thống, ẩm thực dân tộc và những câu chuyện về đời sống cộng đồng. Khi được kết nối hợp lý, mỗi trải nghiệm có thể giúp du khách hiểu sâu hơn về vùng đất, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế cho người dân.

Những vòng Xòe được hình thành qua các đội hình mang họa tiết văn hóa đặc trưng như Cút Piêu, Tà Leo, Mak Cưởm và Hoa ban, kết hợp các điệu Xòe truyền thống, tạo nên bức tranh nghệ thuật rực rỡ sắc màu.

Trong khuôn khổ lễ hội năm nay, các hoạt động quảng bá văn hóa, du lịch, hội chợ Du lịch Tây Bắc và giới thiệu sản phẩm OCOP góp phần tạo thêm không gian kết nối giữa điểm đến, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Các trải nghiệm tại Nghĩa Lộ cùng những điểm đến ở Tú Lệ, Văn Chấn, Suối Giàng cũng có thể trở thành gợi ý cho du khách muốn khám phá sâu hơn miền Tây của tỉnh Lào Cai.

Điều đáng mong đợi là những hoạt động này không dừng lại ở vài ngày lễ hội, mà tạo được sức lan tỏa lâu dài. Một du khách hài lòng có thể giới thiệu thêm nhiều người khác; một sản phẩm địa phương có chất lượng có thể trở thành món quà được tìm mua; một gia đình làm du lịch cộng đồng có thể có thêm nguồn thu để cải thiện cuộc sống.

Muốn vậy, du lịch cần bắt đầu từ những điều gần gũi nhất: chỗ nghỉ sạch sẽ, món ăn ngon và an toàn, giá cả rõ ràng, cách đón tiếp chân thành cùng những trải nghiệm mang bản sắc riêng. Người dân cần được tham gia thực chất vào quá trình xây dựng sản phẩm, được hưởng lợi công bằng và có điều kiện giữ gìn những giá trị văn hóa của cộng đồng.

Đồng bào Thái không chỉ là người xuất hiện trong các tiết mục nghệ thuật, mà phải là chủ thể của di sản và là những người cùng quyết định cách văn hóa quê hương được giới thiệu đến du khách.

Khi một vòng xòe có thể mở ra cơ hội việc làm, khi một món ăn truyền thống trở thành sản phẩm du lịch có giá trị, khi người trẻ nhìn thấy tương lai ngay trên quê hương mình, lúc đó văn hóa mới thực sự trở thành nguồn lực phát triển bền vững.

Mãn nhãn với màn pháo hoa kết hợp âm thanh sống động các vòng xòe lung linh hơn

Trong thời đại mà hình ảnh các điểm đến có thể lan truyền rất nhanh trên mạng xã hội, một lễ hội hấp dẫn là cơ hội quý để quảng bá địa phương. Nhưng sức hút lâu dài không chỉ đến từ ánh sáng sân khấu hay quy mô chương trình. Điều khiến du khách nhớ mãi vẫn là những trải nghiệm chân thật và tình cảm họ nhận được trong mỗi cuộc gặp gỡ.

Mường Lò có lợi thế ấy trong chính đời sống của đồng bào Thái: những điệu xòe được trao truyền qua nhiều thế hệ, tiếng Khắp giàu cảm xúc, phong tục mang dấu ấn riêng và sự thân tình trong cách đón khách.

Đêm khai mạc Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 vì thế không chỉ là lời hẹn với những người yêu văn hóa truyền thống. Đây còn là dịp để Lào Cai giới thiệu một điểm đến giàu bản sắc, nơi du khách có thể tìm thấy những trải nghiệm khác biệt giữa hành trình khám phá Tây Bắc.

Khi vòng xòe được mở a đên nay, điều đáng mong chờ không chỉ là những tràng pháo tay dành cho chương trình nghệ thuật, mà còn là sự kết nối giữa người dân và du khách, giữa di sản và đời sống hiện đại, giữa niềm tự hào văn hóa và cơ hội phát triển kinh tế địa phương.

Bởi sau cùng, giá trị đẹp nhất của một lễ hội không chỉ nằm trong những gì diễn ra trên sân khấu, mà còn ở những gì được giữ lại sau khi đêm hội khép lại: niềm tự hào của người dân, tình cảm của du khách, sinh kế được cải thiện và những vòng xòe vẫn tiếp tục nối dài trong bản làng.

Mường Lò đang mở hội. Và từ vòng xòe ấm áp ấy, một lời mời chân thành được gửi đến du khách gần xa: hãy đến để hiểu, để yêu và để cùng gìn giữ sắc màu văn hóa của đồng bào Thái trên miền đất Lào Cai.