Lào Cai: Phát huy vai trò cộng đồng trong bảo vệ đa dạng sinh học tại Hoàng Liên

Từ ngày 9 đến 15/10, Trung tâm Du lịch và Bảo tồn sinh vật Hoàng Liên tổ chức 4 hội nghị tuyên truyền về giáo dục môi trường và bảo vệ đa dạng sinh học tại hai xã Tả Van và Bản Hồ. Đây là những địa bàn vùng lõi của Vườn quốc gia Hoàng Liên, nơi cộng đồng dân cư có mối liên hệ trực tiếp với tài nguyên rừng và môi trường tự nhiên.

Đại biểu và người dân tham dự buổi tuyên truyền tại xã Bản Hồ. (Ảnh: Minh Đức)

Mỗi xã tổ chức 2 hội nghị, với 50 đại biểu tham dự mỗi hội nghị. Thành phần gồm trưởng thôn, thành viên các tổ bảo vệ rừng, người có uy tín trong cộng đồng và người dân địa phương. Việc lựa chọn những lực lượng nòng cốt tại cơ sở giúp hoạt động tuyên truyền gắn với thực tiễn đời sống, đồng thời tạo điều kiện để thông điệp bảo vệ môi trường tiếp tục được truyền tải đến từng hộ gia đình.

Vườn quốc gia Hoàng Liên là khu vực có giá trị nổi bật về đa dạng sinh học, với hệ sinh thái rừng và nhiều loài động, thực vật có ý nghĩa đối với công tác bảo tồn thiên nhiên. Việc duy trì độ che phủ và chất lượng rừng, bảo vệ môi trường sống của các loài sinh vật không chỉ góp phần gìn giữ nguồn gen quý hiếm mà còn hỗ trợ điều hòa nguồn nước, hạn chế xói mòn đất và duy trì các chức năng sinh thái của khu vực miền núi.

Tuy nhiên, những hành vi xâm hại tài nguyên rừng, đặc biệt là săn bắt, mua bán, vận chuyển và nuôi nhốt động vật hoang dã trái phép, có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến quần thể các loài và làm suy giảm tính ổn định của hệ sinh thái. Vì vậy, bảo vệ đa dạng sinh học không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách mà còn đòi hỏi sự phối hợp, đồng hành của chính quyền địa phương và người dân.

Tại các hội nghị, người dân được giới thiệu về giá trị đa dạng sinh học của Vườn quốc gia Hoàng Liên; phổ biến các quy định pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn động vật hoang dã, nhất là những loài nguy cấp, quý, hiếm. Các biện pháp phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn hành vi vi phạm cũng được truyền đạt nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, hoạt động cứu hộ, chăm sóc và tái thả động vật hoang dã được giới thiệu, giúp người dân hiểu rõ hơn về nỗ lực bảo tồn và ý nghĩa của việc đưa các loài trở lại môi trường tự nhiên phù hợp.

Người dân Bản Hồ lắng nghe tuyên truyền. (Ảnh: Minh Đức)

Điểm đáng chú ý là các hội nghị được tổ chức theo hình thức trực quan, kết hợp thuyết trình, trình chiếu hình ảnh, video, phim tư liệu với trao đổi, thảo luận và giải đáp những tình huống thực tế trong công tác bảo vệ rừng tại địa phương. Cách làm này giúp kiến thức về môi trường và bảo tồn thiên nhiên trở nên dễ hiểu, thiết thực, tạo điều kiện để người dân chủ động tiếp nhận và vận dụng vào cuộc sống.

Đối với các địa bàn vùng lõi, nơi đời sống người dân có sự gắn bó mật thiết với rừng, nâng cao nhận thức cộng đồng là giải pháp quan trọng nhằm xây dựng trách nhiệm chung trong sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên. Khi người dân hiểu được giá trị của hệ sinh thái và những hệ lụy từ hành vi xâm hại động vật hoang dã, họ có thể trở thành lực lượng tích cực trong phát hiện, phản ánh các nguy cơ gây tổn hại đến môi trường.

Việc phát huy vai trò của trưởng thôn, thành viên tổ bảo vệ rừng và người có uy tín cũng góp phần hình thành mạng lưới tuyên truyền tại cơ sở, tăng cường sự phối hợp giữa cộng đồng với lực lượng chức năng trong công tác bảo vệ rừng.

Thông qua các hoạt động tại Tả Van và Bản Hồ, Vườn quốc gia Hoàng Liên hướng tới nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ cảnh quan và môi trường sinh thái. Đây cũng là nền tảng để Lào Cai thúc đẩy hài hòa giữa bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển du lịch sinh thái, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và gìn giữ các giá trị thiên nhiên cho những thế hệ mai sau.