Đảm bảo an toàn thực phẩm trong sử dụng bánh mì để phòng ngừa nguy cơ ngộ độc

Bánh mì có thể nhiễm khuẩn nếu thao tác chế biến không đảm bảo. (Ảnh minh họa)

Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thời gian qua, trên địa bàn cả nước nói chung và khu vực phía Nam nói riêng đã ghi nhận nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể có quy mô lớn liên quan đến việc sử dụng bánh mì. Đáng chú ý, các vụ việc này đã khiến hàng trăm người phải nhập viện cấp cứu, gây tâm lý hoang mang trong dư luận và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.

Một nguyên liệu bị ô nhiễm cũng gây ngộ độc

Bánh mì từ lâu đã trở thành món ăn nhanh, tiện lợi và quen thuộc trong đời sống sinh hoạt thường nhật của đông đảo người dân, từ học sinh, sinh viên, người lao động đến nhân viên văn phòng. Tuy nhiên, về mặt an toàn thực phẩm, một ổ bánh mì hoàn chỉnh là sự kết hợp phức tạp của nhiều nhóm nguyên liệu khác nhau: từ vỏ bánh chứa tinh bột đến các thành phần giàu đạm, chất béo (pate, bơ, sốt trứng, thịt nguội, giò chả, xíu mại...) cùng các loại rau sống ăn kèm (dưa leo, ngò gai, đồ chua...).

Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm đặc trưng tại TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam, các thành phần nhân bánh rất dễ bị biến chất, ôi thiu và nhiễm khuẩn nếu không được kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu chế biến đến bảo quản. Thực tế cho thấy, chỉ cần một thành phần nguyên liệu bị ô nhiễm cũng có thể biến cả ổ bánh mì thành nguồn lây ngộ độc thực phẩm nguy hiểm cho người sử dụng.

Bà Vũ Thị Thanh Huyền – Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, xuất phát từ đặc điểm kinh doanh của các cơ sở kinh doanh bánh mì hiện nay, đó là: Tính chất phân tán rộng và nguy cơ cao từ các đơn hàng tập thể, số lượng lớn (hàng chục đến hàng trăm ổ bánh mì).

Quá trình gom đơn, vận chuyển và chờ phân phát thường kéo dài trong vòng nhiều giờ, ở nhiệt độ thường làm gia tăng đột biến nguy cơ ngộ độc thực phẩm hàng loạt.

Đồng thời, nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ bánh mì còn có thể xuất phát từ đặc tính nhạy cảm của các loại nhân bên trong, là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi. Thịt nguội, giò chả dễ bị nhiễm khuẩn nếu nguồn gốc không rõ ràng, chưa được xử lý nhiệt đầy đủ, hay bị bảo quản quá lâu ở nhiệt độ bình thường. Các loại rau sống, dưa leo, đồ chua tiềm ẩn nguy cơ nhiễm vi sinh vật, ký sinh trùng hoặc dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật nếu không được rửa sạch đúng cách.

Bánh mì cũng có thể bị nhiễm khuẩn chéo, nếu người bán dùng tay trần tiếp xúc với bánh, nguyên liệu; dùng chung dao, thớt, kẹp gắp giữa thực phẩm chín và sống; khay chứa nhân không được đậy kín, đặt gần nguồn ô nhiễm hoặc để lẫn lộn.

Ngoài ra, việc bảo quản và vận chuyển bánh mì sai cách như để bánh quá lâu ngoài môi trường, phơi dưới trời nắng nóng hoặc để trong cốp xe máy khi di chuyển cũng có thể gây ra nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Một trường hợp ngộ độc bánh mì điều trị ở Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Hướng dẫn sử dụng bánh mì an toàn

Nhằm bảo vệ an toàn cho sức khỏe bản thân, gia đình, Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh đưa ra khuyến cáo khi sử dụng bánh mì cho an toàn:

Thứ nhất, khi chọn mua bánh mì, cần chú ý quan sát cơ sở, quầy hàng thông qua các tiêu chí: Không gian và vị trí bày bán rõ ràng, cách xa nguồn ô nhiễm; quầy hàng, xe đẩy phải có tủ kính che chắn, ngăn bụi bẩn và côn trùng xâm nhập; trang thiết bị bảo quản; người chế biến tuân thủ thực hành vệ sinh; có dụng cụ kẹp gắp riêng cho từng loại nhân bánh mì.

Thứ hai, chú ý nguyên tắc bảo quản và sử dụng đúng cách, bao gồm: Ưu tiên ăn ngay (tốt nhất trong 1-2 giờ); kiểm tra cảm quan trước khi ăn, ngưng sử dụng nếu pate bị chua, nhớt, sốt đổi màu hoặc tách nước, rau ủng hoặc nhân có mùi vị lạ; nếu chưa ăn ngay, cần bảo quản đúng cách trong ngăn mát tủ lạnh và dùng trong ngày.

Khi đặt số lượng lớn cho tập thể, chỉ mua tại các cơ sở có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP hoặc hợp đồng cam kết rõ ràng; lên lịch nhận bánh sát giờ ăn để hạn chế thời gian lưu trữ ở nhiệt độ phòng; bố trí bàn tiếp nhận và bảo quản nơi thoáng mát, sạch sẽ, tuyệt đối không chất đống nhiều bịch bánh mì kín hơi dưới trời nóng.

Thứ ba, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cần dừng ngay việc ăn bánh và thông báo cho những người cùng ăn. Khi xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy liên tục, sốt hoặc mệt lả, cần đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời. Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa có chỉ định của bác sĩ.