Quảng Trị định hướng phát triển không gian kinh tế phía Tây gắn với cửa khẩu Lao Bảo

Ngày 25/10, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, ông Bùi Hoàng Phương đã cùng đoàn công tác kiểm tra hoạt động tại Khu kinh tế - thương mại đặc biệt Lao Bảo, nghe báo cáo về định hướng xây dựng Khu kinh tế - thương mại qua biên giới chung Lao Bảo – Densavan và dự án Trung tâm Logistics thông minh Lao Bảo; đồng thời làm việc với lãnh đạo các xã Lao Bảo, Tân Lập và Khe Sanh nhằm đánh giá tình hình phát triển, xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị kiểm tra tình hình hoạt động xuất, nhập cảnh tại Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo.

Tham gia đoàn công tác có đồng chí Phạm Quang Long, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh; đồng chí Lê Đức Tiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương làm việc với các xã Khe Sanh, Tân Lập và Lao Bảo.

Khai thác lợi thế kinh tế cửa khẩu, nâng cao năng lực logistics

Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh, Khu kinh tế - thương mại đặc biệt Lao Bảo có diện tích 15.804 ha, kéo dài khoảng 25 km dọc Quốc lộ 9, bao gồm địa bàn xã Lao Bảo, một phần xã Khe Sanh và xã Tân Lập. Nằm trên Hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và các quốc gia trong khu vực, khu kinh tế có lợi thế phát triển thương mại biên giới, dịch vụ vận tải, logistics và hoạt động xuất nhập khẩu; qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội khu vực phía Tây tỉnh, tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam – Lào.

Từ khi thành lập đến nay, tổng vốn đầu tư cơ sở hạ tầng tại khu kinh tế đạt khoảng 634 tỷ đồng, chủ yếu được bố trí cho các khu quy hoạch trong giai đoạn 1998–2020. Sau nhiều năm khai thác, một số hạng mục hạ tầng đã xuống cấp, trong khi kinh phí duy tu, sửa chữa chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế. Đây là một trong những vấn đề cần được quan tâm để bảo đảm điều kiện hoạt động, nâng cao năng lực khai thác và sức hấp dẫn đầu tư của khu kinh tế.

Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương kiểm tra thực địa khu vực xung quanh Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo.

Hiện khu kinh tế có 77 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 10.187 tỷ đồng. Trong số này, 5 dự án có vốn đầu tư nước ngoài, tổng vốn đăng ký khoảng 2.388,4 tỷ đồng; 59 dự án đã đi vào hoạt động, với vốn đăng ký khoảng 3.811 tỷ đồng. Trong 9 tháng năm 2026, doanh thu của các dự án đạt khoảng 2.019,97 tỷ đồng, đóng góp ngân sách khoảng 110,36 tỷ đồng, tạo việc làm cho khoảng 1.200 lao động.

Đối với Đề án Khu kinh tế - thương mại qua biên giới chung Lao Bảo – Densavan, tỉnh Quảng Trị đang phối hợp với Viện Chiến lược phát triển xây dựng dự thảo Đề án. Tổ công tác 626 cũng đã làm việc với tỉnh Savannakhet và Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào, cơ quan thường trực Ủy ban hợp tác Lào – Việt Nam, nhằm trao đổi, thống nhất những nội dung cơ bản. Đề án và Hiệp định thí điểm được triển khai trên cơ sở chủ trương của Đảng, Nhà nước và sự thống nhất cấp cao giữa hai nước, hướng tới tăng cường kết nối kinh tế, thương mại và phát triển khu vực biên giới.

Đối với dự án Trung tâm Logistics thông minh Lao Bảo do Tổng công ty cổ phần bưu chính Viettel làm chủ đầu tư, dự án có tổng mức đầu tư hơn 163 tỷ đồng, quy mô 12,53 ha. Các hoạt động dự kiến bao gồm vận tải đường bộ, bốc xếp hàng hóa, dịch vụ hỗ trợ vận tải, bưu chính chuyển phát, bảo dưỡng và sửa chữa phương tiện, máy móc, thiết bị cùng một số hoạt động dịch vụ liên quan.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh yêu cầu hình thành khu vực trung chuyển, tập kết hàng hóa và phương tiện nhằm giảm áp lực, hạn chế tình trạng ùn tắc tại cửa khẩu. Cùng với đầu tư hạ tầng, các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, kết nối và liên thông dữ liệu, góp phần rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động xuất nhập khẩu.

Chủ tịch UBND tỉnh giao Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan thống nhất phương án triển khai bãi chờ xuất hàng hóa thông minh; chủ động tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh những khó khăn, vướng mắc phát sinh để kịp thời xem xét, xử lý. Đồng thời, cần tập trung hoàn thiện quy hoạch Khu kinh tế - thương mại đặc biệt Lao Bảo, nghiên cứu phương án bố trí khu vực bãi xuất nhập hàng hóa, bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch, hạ tầng và tổ chức vận hành.

Liên kết các địa phương, khai thác tiềm năng phát triển phía Tây

Trong chương trình công tác, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương làm việc với lãnh đạo các xã Lao Bảo, Tân Lập và Khe Sanh để đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ, nhận diện những khó khăn và định hướng giải pháp phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.

Theo báo cáo của các địa phương, ba xã nằm trong không gian kinh tế phía Tây tỉnh, có quan hệ gắn kết về giao thông, sản xuất, thương mại, dịch vụ và phát triển năng lượng. Với những lợi thế riêng, các địa phương có điều kiện bổ trợ lẫn nhau, tạo nền tảng hình thành mạng lưới liên kết kinh tế, khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực và tiềm năng của khu vực.

Trong đó, Lao Bảo là địa bàn biên giới có Cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, đường biên giới tiếp giáp Lào dài khoảng 19,8 km, giữ vai trò quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông – Tây. Khe Sanh có vị trí kết nối trên Quốc lộ 9, nằm giữa khu vực trung tâm phía Tây tỉnh và cửa khẩu, với tiềm năng phát triển cà phê, nông nghiệp đặc trưng, năng lượng tái tạo, thương mại, dịch vụ và du lịch. Trong khi đó, xã Tân Lập có diện tích 83,18 km², có tuyến Quốc lộ 9 đi qua, thuận lợi phát triển nông, lâm nghiệp, thương mại, dịch vụ và điện gió.

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các xã đã chủ động ổn định tổ chức, duy trì hoạt động quản lý nhà nước, bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh và triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Công tác thu ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công, thu hút đầu tư, rà soát quy hoạch, quản lý đất đai và phối hợp triển khai các dự án được quan tâm thực hiện. Cải cách hành chính, chuyển đổi số tiếp tục được triển khai nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, quá trình phát triển tại các địa phương vẫn còn những hạn chế cần tập trung giải quyết. Hạ tầng giao thông và một số công trình thiết yếu chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn lực ngân sách còn hạn hẹp; công tác quy hoạch, đất đai, bồi thường và giải phóng mặt bằng còn phát sinh vướng mắc. Trong khi đó, khối lượng công việc ngày càng lớn nhưng biên chế, trang thiết bị và điều kiện làm việc vẫn còn khó khăn. Việc liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và phát triển dịch vụ logistics chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của khu vực.

Trên cơ sở các kiến nghị, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương chủ động khai thác lợi thế, xác định rõ nhiệm vụ và giải pháp phù hợp để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong triển khai các chương trình, dự án trên địa bàn. Đối với kế hoạch xây dựng trường học tại khu vực biên giới, các xã cần phối hợp chặt chẽ, bảo đảm triển khai theo kế hoạch đề ra.

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nội vụ rà soát tình trạng thiếu hụt nhân lực tại các xã theo từng lĩnh vực, tổng hợp và đề xuất UBND tỉnh xem xét giải pháp phù hợp. Đối với công tác giải phóng mặt bằng phục vụ các công trình giao thông và hạ tầng, các địa phương phải nâng cao trách nhiệm, chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn và lực lượng chức năng để tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thi công.

Việc đồng thời quan tâm nâng cấp hạ tầng khu kinh tế, thúc đẩy phát triển logistics và tăng cường liên kết giữa Lao Bảo, Tân Lập, Khe Sanh có ý nghĩa quan trọng trong khai thác lợi thế Hành lang kinh tế Đông – Tây. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực kết nối thương mại biên giới, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm động lực tăng trưởng cho khu vực phía Tây tỉnh Quảng Trị.