Cơ hội xuất khẩu công nghệ sang Thụy Điển: Việt Nam cần chuẩn bị gì?

Điểm đến lý tưởng cho các sáng kiến hợp tác về công nghệ cao

Theo Báo cáo European Innovation Scoreboard 2025, mới đây, Thụy Điển đã được công nhận là quốc gia đứng đầu EU về đổi mới sáng tạo. Với hiệu suất đạt 138,1% so với mức trung bình toàn khối, Thụy Điển đã vượt qua Đan Mạch để trở thành quốc gia đổi mới hàng đầu. Stockholm được vinh danh là vùng đổi mới sáng tạo số 1 châu Âu, nhờ mạng lưới học viện – nghiên cứu – doanh nghiệp phát triển toàn diện, trong đó nổi bật là các trung tâm như Kista Science City và các tập đoàn công nghệ như Ericsson.

Thụy Điển còn xếp thứ 2 toàn cầu trong Chỉ số Đổi mới Toàn cầu (GII) 2024, dẫn đầu ở các chỉ số như số lượng nhà nghiên cứu, đầu tư cho R&D (chiếm 3,6% GDP), sở hữu trí tuệ và công bố khoa học quốc tế.

Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực công nghệ cao. Ảnh minh họa

“Những thành tựu này củng cố vị thế của Thụy Điển như một điểm đến lý tưởng cho các sáng kiến hợp tác về công nghệ cao, năng lượng sạch, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; trong đó Việt Nam đang nổi lên như một đối tác chiến lược mới được thúc đẩy mạnh mẽ từ chuyến thăm cấp cao của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vào tháng 6/2025. Đây là thời điểm thuận lợi để các doanh nghiệp Việt khai thác hiệu quả cơ hội từ thị trường Thụy Điển thông qua hợp tác nghiên cứu, đầu tư, thương mại công nghệ và phát triển chuỗi cung ứng giá trị cao”, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển đánh giá.

Báo cáo của Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển còn cho thấy, đây là quốc gia tiêu biểu cho xu hướng chuyển đổi số toàn diện, với nhiều lĩnh vực công nghệ nổi bật như viễn thông, công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo, công nghệ y tế và năng lượng sạch. Các tập đoàn toàn cầu như Ericsson, Spotify, Klarna, Elekta và nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đã và đang đóng vai trò dẫn dắt thị trường không chỉ trong nước mà còn trên toàn cầu.

Chính phủ Thụy Điển đã triển khai Chiến lược chuyển đổi số quốc gia với mục tiêu đưa đất nước trở thành một trong những quốc gia số hóa hàng đầu thế giới vào năm 2030. Nhiều dự án quy mô lớn đã được triển khai, trong đó đáng chú ý là GovTech Sweden sáng kiến xây dựng hạ tầng dữ liệu mở và hiện đại hóa bộ máy hành chính công; AI Sweden, trung tâm quốc gia thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo thông qua hợp tác giữa doanh nghiệp, trường đại học và nhà nước; và các chương trình đổi mới chiến lược do Vinnova quản lý, tài trợ hàng trăm dự án trong lĩnh vực công nghệ số và công nghệ xanh.

Bên cạnh đó, chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Thụy Điển chiếm tới 3,4% GDP, nằm trong nhóm cao nhất thế giới, thể hiện cam kết mạnh mẽ của nhà nước và xã hội đối với đổi mới sáng tạo.

Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt Nam?

Trong báo cáo tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 7/2025, diễn ra mới đây, theo bà Nguyễn Thị Hoàng Thuý - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, cơ hội lớn nhất nằm ở nhu cầu ngày càng tăng của Bắc Âu đối với các giải pháp công nghệ linh hoạt, tiết kiệm chi phí và có khả năng tùy biến cao. Các quốc gia này đang đẩy mạnh số hóa trong các lĩnh vực như quản trị công, y tế, giáo dục, giao thông, nông nghiệp và năng lượng.

Việt Nam với lợi thế về nguồn nhân lực công nghệ thông tin dồi dào, chi phí cạnh tranh và năng lực phát triển phần mềm gia công có thể đóng vai trò như một đối tác cung ứng giải pháp công nghệ hiệu quả. Những sản phẩm tiềm năng có thể thâm nhập thị trường Bắc Âu bao gồm phần mềm tùy chỉnh (customized ERP, logistics thông minh, ứng dụng y tế – giáo dục), thiết bị IoT và AI trong nông nghiệp và môi trường, công nghệ tiết kiệm năng lượng, cũng như dịch vụ gia công phần mềm chất lượng cao.

Để khai thác tốt những cơ hội này, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cho rằng, doanh nghiệp Việt cần chủ động lựa chọn các phương thức xúc tiến thương mại phù hợp. Việc tham gia các hội chợ chuyên ngành và sự kiện đổi mới sáng tạo tại Bắc Âu là cách tiếp cận hiệu quả để thiết lập kết nối với đối tác công nghệ và nhà đầu tư. Các sự kiện như TechBBQ tại Đan Mạch, Sweden Innovation Days hay Oslo Innovation Week đóng vai trò quan trọng trong xây dựng mạng lưới hợp tác và nâng cao độ nhận diện của doanh nghiệp quốc tế.

Tuy nhiên, để thành công tại thị trường này, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển khuyến cáo, các doanh nghiệp Việt Nam cần nhận thức rõ về những yêu cầu kỹ thuật và đặc điểm thị trường khắt khe. Các sản phẩm và giải pháp công nghệ xuất khẩu vào Bắc Âu phải đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn chất lượng và an toàn châu Âu (CE – Nhãn chứng nhận tiêu chuẩn phù hợp, GDPR - Quy định chung về bảo vệ dữ liệu, RoHS - Chỉ thị về Hạn chế các Chất nguy hại trong Thiết bị Điện và Điện tử), đặc biệt trong những lĩnh vực có liên quan đến dữ liệu người dùng hoặc môi trường.

Thị trường Bắc Âu có đặc điểm tiêu dùng đề cao trách nhiệm xã hội, minh bạch và phát triển bền vững, do đó các doanh nghiệp cần đầu tư vào các chứng chỉ ESG (bộ tiêu chí được sử dụng để đánh giá mức độ phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội của một doanh nghiệp, bên cạnh các chỉ số tài chính truyền thống), quản trị rủi ro và phát triển xanh nếu muốn thiết lập quan hệ hợp tác lâu dài. Bên cạnh đó, người tiêu dùng và đối tác Bắc Âu thường ra quyết định dựa trên các bằng chứng kỹ thuật thực tế như kết quả thử nghiệm, kiểm định độc lập và khả năng hỗ trợ sau bán hàng, điều này đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu phải xây dựng năng lực kỹ thuật và dịch vụ đầy đủ, không chỉ bán sản phẩm mà còn cung cấp trọn gói giải pháp tích hợp.

Về phương diện giao tiếp và văn hóa kinh doanh, doanh nghiệp Việt cần lưu ý đối tác Bắc Âu đánh giá cao tính minh bạch, đúng hẹn và hiệu quả trong quá trình hợp tác. Việc hiểu rõ phong cách làm việc thẳng thắn, quy trình chặt chẽ và chú trọng đến các giá trị xã hội sẽ giúp nâng cao khả năng xây dựng lòng tin, mở rộng hợp tác bền vững.