Nhà quản lý Henry Mintzberg nổi tiếng đã định nghĩa chiến lược gồm 5 yếu tố: Kế hoạch, chiến lược, khuôn mẫu, vị trí và quan điểm. Carsten Lund Pedersen, một trợ lý giáo sư tại Khoa Marketing Trường Kinh doanh Copenhagen ở Đan Mạch và Thomas Ritter, giáo sư chiến lược thị trường và phát triển kinh doanh tại Khoa Chiến lược và Đổi mới tại Trường Kinh doanh Copenhagen ở Đan Mạch, đã điều chỉnh khuôn khổ của Henry và đề xuất 5 danh mục mới: Vị trí, kế hoạch, quan điểm, dự án và sự chuẩn bị.
Đâu là vị trí của doanh nghiệp trong và sau đại dịch?
Để đưa ra các quyết định chiến lược thông minh, bạn phải hiểu vị trí của tổ chức trong môi trường chung. Bạn là ai trong thị trường, bạn đóng vai trò gì trong hệ sinh thái và đối thủ cạnh tranh là ai? Ngoài ra người kinh doanh phải xác định hướng kinh doanh, khả năng hồi phục sau đại dịch. Trả lời những câu hỏi trên sẽ giúp xác định doanh nghiệp nổi lên như người dẫn đầu thị trường hay hoàn toàn bị đánh gục. Có rất nhiều nghi vấn đặt ra xoay quanh khả năng tồn tại sau đại dịch, Carsten và Thomas cho rằng cách công ty khác nhau sẽ có khả năng phục hồi riêng biệt. Do đó, cần thực hiện các bước chuẩn bị ngay từ bây giờ nhằm định vị chiến lược ngay sau khi dịch bệnh thuyên giảm.
Lên kế hoạch phục hồi
Kế hoạch là một quá trình hành động chỉ đường đến vị trí mà doanh nghiệp hy vọng đạt được. Lập kế hoạch sẽ giúp bạn kiểm soát được công việc hàng ngày để đạt được mục tiêu trong tương lai. Trong bối cảnh hiện tại, câu hỏi đặt ra là bạn phải làm gì để vượt qua khủng hoảng và quay trở lại hoạt động kinh doanh khi đại dịch kết thúc. Ngược lại, thiếu kế hoạch sẽ chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng mất phương hướng. Trong quá trình vạch ra từng bước thực hiện, hãy suy nghĩ sâu, rộng và đặt tầm nhìn xa.
Văn hóa và bản sắc của công ty sẽ thay đổi ra sao?
Thuật ngữ “quan điểm” nêu trên được định nghĩa là cách một tổ chức nhìn nhận thế giới và chính bản thân doanh nghiệp. Dưới tác động của đại dịch, văn hóa và bản sắc cũng dần thay đổi. Một cuộc khủng hoảng mang mọi người xích lại gần nhau và tạo điều kiện cho tinh thần tập thể. Mặt khác, đây cũng có thể là nguyên nhân khiến các tổ chức trở nên rời rạc, riêng rẽ, các cá nhân không tin tưởng lẫn nhau và chủ yếu chăm sóc bản thân. Điều quan trọng là phải xem xét quan điểm phát triển doanh nghiệp hậu dịch bệnh như thế nào để đối phó với khủng hoảng văn hóa. Liệu sau một đợt dịch dài kỳ, nhân viên của bạn có rã đám, liệu tổ chức có cách khắc phục hay chưa?
Chuẩn bị cho hậu Covid
Ưu tiên và phối hợp các sáng kiến sẽ mở ra tương lai sáng lạn cho tổ chức. Tuy nhiên, hay cẩn trọng khi tái khởi động nhiều dự án cùng một lúc nhưng tất cả đều phụ thuộc vào cùng một nguồn lực quan trọng. Quá nhiều sáng kiến mới sẽ khiến bạn dễ bị choáng ngợp và kết thúc bằng mớ hỗn độn, kết quả là làm chậm trễ hoặc chệch hướng phản ứng chiến lược.
Cuối cùng, bạn cần đánh giá mức độ chuẩn bị của tổ chức. Bạn đã sẵn sàng và có thể hoàn thành các dự án đã vạch ra, đặc biệt nếu phần lớn hoạt động chuyển sang làm việc từ xa? Các nhà khoa học nhận thấy sự khác biệt lớn trong chuẩn bị ở cấp độ cá nhân, nhóm, tổ chức và quốc gia. Các nguồn lực hiện có cùng với tốc độ và chất lượng của quá trình ra quyết định sẽ rất khác nhau và chính sự khác biệt sẽ chọn ra ai là người thành công, ai là kẻ thất bại. Đại dịch Covid-19 đã để lại những tác động chưa từng có đối với thế giới. Các công ty phải hành động ngay hôm nay nếu muốn phục hồi trong tương lai.
Đức Anh
