Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn huy động nguồn lực tài chính đất đai

Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu cao hơn về tăng trưởng và chất lượng, việc khơi thông các nguồn lực trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Tại cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã đặt ra yêu cầu rõ ràng: không chỉ xây dựng chính sách, mà phải nhận diện và tháo gỡ cho được những “điểm nghẽn” đang cản trở dòng chảy nguồn lực trong nền kinh tế.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính về các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ, theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội. (Ảnh: Quochoi.vn)

Theo Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi trực tiếp tham mưu, thẩm tra các vấn đề lớn liên quan đến tài chính – ngân sách, đầu tư công, nợ công và mô hình tăng trưởng. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường, vai trò này càng đòi hỏi sự chủ động, sắc bén và có tầm nhìn dài hạn hơn.

Một trong những vấn đề được nhấn mạnh là cần chuyển đổi tư duy trong công tác tham mưu chính sách. Thay vì chỉ dừng lại ở việc “thẩm tra hồ sơ”, cơ quan này cần tiến tới “thẩm tra chính sách”, dựa trên phân tích dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro. Điều này đồng nghĩa với việc tham gia sớm hơn vào quá trình xây dựng chính sách, từ khâu đề xuất cho đến hoàn thiện.

Thực tế cho thấy, nhiều điểm nghẽn trong nền kinh tế hiện nay không nằm ở thiếu nguồn lực, mà ở việc phân bổ và sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả. Đất đai, tài nguyên, vốn đầu tư công hay nguồn nhân lực đều là những yếu tố dồi dào, nhưng vẫn chưa được khai thác tối đa do vướng mắc về thể chế và cơ chế vận hành.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phải làm rõ những nút thắt này, đặc biệt trong các lĩnh vực như đất đai, tài chính công, khu vực tư nhân, hợp tác công – tư (PPP) và thị trường vốn. Đây là những kênh huy động nguồn lực quan trọng, nhưng đang gặp nhiều rào cản cả về pháp lý lẫn thực tiễn triển khai.

Đáng chú ý, trong quá trình hoàn thiện thể chế, yêu cầu đặt ra là phải phát hiện sớm các xung đột pháp luật. Khi nhiều luật lớn cùng được sửa đổi như luật đất đai, đầu tư, thuế, ngân sách hay doanh nghiệp, nguy cơ chồng chéo là rất lớn nếu thiếu sự phối hợp chặt chẽ. Do đó, vai trò “gác cổng chính sách” của Ủy ban cần được phát huy mạnh mẽ hơn.

Không chỉ dừng lại ở khâu xây dựng chính sách, công tác giám sát cũng được yêu cầu đổi mới. Theo Chủ tịch Quốc hội, giám sát không phải là làm nhiều mà là làm đúng và làm trúng. Thay vì phụ thuộc vào các đoàn kiểm tra trực tiếp, cần xây dựng hệ thống giám sát thường xuyên dựa trên dữ liệu, báo cáo và các kênh thông tin độc lập.

Một vấn đề đáng lưu ý là tình trạng chậm ban hành hoặc ban hành không đồng bộ các văn bản hướng dẫn thi hành luật. Điều này khiến nhiều chính sách dù đã được thông qua nhưng không thể đi vào cuộc sống, làm giảm hiệu quả của cả hệ thống pháp luật. Vì vậy, việc theo dõi sát sao quá trình ban hành nghị định, thông tư cần được coi là một phần quan trọng trong công tác giám sát.

Trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng cao, yêu cầu về ổn định kinh tế vĩ mô và kỷ luật tài chính – ngân sách càng trở nên quan trọng. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh cần đảm bảo an toàn nợ công, đồng thời vẫn phải tạo dư địa chính sách để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các động lực tăng trưởng mới.

Để làm được điều này, việc huy động và phân bổ nguồn lực phải được thực hiện hiệu quả hơn. Các lĩnh vực như tài chính xanh, thị trường vốn hay khu vực tư nhân cần được khai thác mạnh mẽ hơn, trở thành những trụ cột bổ sung cho nguồn vốn đầu tư công truyền thống.

Bên cạnh đó, yếu tố con người và tổ chức bộ máy cũng được đặt ra như một yêu cầu then chốt. Ủy ban Kinh tế và Tài chính cần kiện toàn mô hình hoạt động, nâng cao năng lực phân tích chính sách, đồng thời tận dụng tốt các công cụ số và dữ liệu để hỗ trợ công tác tham mưu.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu làm rõ cơ chế phối hợp giữa các đơn vị, từ nội bộ Ủy ban đến các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành. Mỗi kiến nghị cần đi kèm với lộ trình cụ thể, phân công rõ trách nhiệm và đảm bảo tính khả thi trong triển khai.

Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là tinh thần chủ động. Những vấn đề thuộc thẩm quyền của Ủy ban cần được giải quyết ngay, không chờ đợi. Những nội dung vượt thẩm quyền cần được kiến nghị rõ ràng, có căn cứ và có định hướng xử lý cụ thể.

Trong một nền kinh tế đang chuyển đổi mạnh mẽ, yêu cầu đối với cơ quan tham mưu chính sách cũng phải thay đổi tương ứng. Không chỉ là nơi thẩm định, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cần trở thành một trung tâm phân tích, phản biện và dự báo chính sách có chiều sâu.

Việc nhận diện đúng và tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn về nguồn lực sẽ không chỉ giúp cải thiện hiệu quả đầu tư, mà còn tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng bền vững. Khi dòng vốn được khơi thông, đất đai được sử dụng hiệu quả và khu vực tư nhân được tạo điều kiện phát triển, nền kinh tế sẽ có thêm dư địa để bứt phá.