Chính sách tiền tệ linh hoạt tạo dư địa tín dụng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, việc điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam đang được triển khai theo hướng chủ động và linh hoạt hơn. Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết mục tiêu xuyên suốt là vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, vừa tạo điều kiện thúc đẩy tăng trưởng thông qua việc duy trì dòng vốn hợp lý cho nền kinh tế.

Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà, bức tranh kinh tế vĩ mô có một số chỉ số quan trọng, nhất là về tăng trưởng. Trong 6 tháng đầu năm, tăng trưởng đạt 8,18%. Trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn khó lường, mâu thuẫn địa chính trị ở Trung Đông, căng thẳng thương mại giữa các nước lớn, đây là kết quả rất tích cực đối với một nền kinh tế mới nổi và đang phát triển như Việt Nam. Trong khi đó, 7 tháng đầu năm, lạm phát được kiểm soát ở mức 4,39% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản ở mức 4,19% và kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định.

Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà trả lời báo chí tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026 (Ảnh: VGP)

Tuy nhiên, tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm vẫn chưa được như kỳ vọng. Áp lực trong những tháng cuối năm là rất lớn khi nền kinh tế còn 5 tháng để hoàn thành chỉ tiêu tăng trưởng tối thiểu 10%. Vì vậy, kịch bản điều hành của Chính phủ đã được đề ra rất chi tiết.

Liên quan đến chính sách tiền tệ, Phó Thống đốc cho biết, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện nhiều giải pháp, công cụ để cung ứng vốn cho nền kinh tế, trong khi vẫn phải bảo đảm mục tiêu ưu tiên là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và giữ an toàn cho hệ thống các tổ chức tín dụng.

Về thanh khoản, hệ thống ngân hàng được coi là huyết mạch của nền kinh tế. Từ đầu năm đến nay cũng như trong thời gian trước đây, Ngân hàng Nhà nước luôn bảo đảm thanh khoản cho thị trường liên ngân hàng thông qua các công cụ, biện pháp như thực hiện nghiệp vụ thị trường mở hằng ngày, cung ứng vốn cho các tổ chức tín dụng với kỳ hạn, khối lượng linh hoạt theo yêu cầu của thị trường.

Điều này hỗ trợ nguồn vốn ngắn hạn cho các tổ chức tín dụng nhằm ổn định thị trường tiền tệ, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện hoán đổi ngoại tệ sang đồng Việt Nam để hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại trong một số thời điểm nhu cầu và áp lực thanh khoản lớn.

Về lãi suất, Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất điều hành để các tổ chức tín dụng tiếp cận vốn từ Ngân hàng Nhà nước với chi phí hợp lý. Kết quả là lãi suất trên thị trường liên ngân hàng tương đối ổn định và duy trì ở mức hợp lý, thanh khoản tốt.

Với tỷ giá, Phó Thống đốc đánh giá đây là một biến số rất quan trọng. Trên cơ sở quan hệ cung cầu, biến động xuất nhập khẩu, đầu tư và vay nợ, Ngân hàng Nhà nước đã điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần giảm thiểu các cú sốc bên ngoài; đồng thời phối hợp các công cụ, giải pháp khác như lãi suất trên thị trường liên ngân hàng và thanh khoản đồng Việt Nam nhằm ổn định thị trường ngoại tệ.

Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt và tỷ giá cơ bản ổn định, ở mức ngang bằng cuối năm ngoái. Phó Thống đốc cho biết, trong ngày 3/8, đồng Việt Nam lên giá nhẹ, tức tỷ giá giảm so với cuối năm 2025.

So với đồng tiền của các nước trong khu vực và một số đồng tiền chính trên thế giới, đồng Việt Nam là một trong những đồng tiền ổn định nhất. Với tỷ giá ổn định, Việt Nam đã hạn chế ở mức thấp nhất yếu tố lạm phát nhập khẩu do tỷ giá. Các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế đều được đáp ứng đầy đủ, kịp thời và thanh khoản ngoại tệ được bảo đảm.

Về tín dụng, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện các giải pháp điều hành phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô. Các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo đã được ban hành nhằm thúc đẩy các ngân hàng thương mại cấp tín dụng đối với các dự án lớn, đặc biệt là 18 dự án hạ tầng quy mô lớn, trọng điểm có tính chất lan tỏa, liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, kinh tế địa phương.

Ngân hàng Nhà nước cũng đã điều chỉnh tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30 lên mức 40%, tạo thêm dư địa cho việc cấp tín dụng không chỉ ngắn hạn mà cả trung, dài hạn đối với các dự án trọng điểm của đất nước hoặc của các địa phương.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép các ngân hàng thương mại không tính vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng hạng mục cho vay đối với nhà ở xã hội, bất động sản khu công nghiệp và khu chế xuất, tạo điều kiện để các ngân hàng cung ứng vốn, tăng thêm tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên và mang tính an sinh.

Trong phối hợp chính sách, Phó Thống đốc cho biết, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ đã được phối hợp đồng bộ, kịp thời và nhịp nhàng, qua đó tạo dư địa cân đối vốn cho các tổ chức tín dụng trong việc cấp tín dụng góp phần phát triển kinh tế.

Ngày 30/7, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước từ 20% lên 50% để tạo thêm dư địa cho các ngân hàng thương mại trong cấp tín dụng. Chính sách này được áp dụng trong 2 năm, từ ngày 1/8/2026 đến hết ngày 31/7/2028.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đã họp và chỉ đạo, khuyến khích các ngân hàng thương mại, trong đó phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của các ngân hàng thương mại nhà nước, chủ động bố trí nguồn vốn cho vay ưu đãi, áp dụng lãi suất ưu đãi đối với các chương trình tín dụng hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên.

Đến nay, 4 ngân hàng thương mại nhà nước đã đăng ký số tiền 220.000 tỷ đồng để cho vay gói ưu đãi này. Ngân hàng Nhà nước đang khẩn trương xây dựng các hướng dẫn cụ thể, chi tiết để các ngân hàng có thể triển khai sớm.

Với các giải pháp đồng bộ như vậy, đến ngày 29/7, tổng dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế đạt 20,15 triệu tỷ đồng, tăng 8,38% so với cuối năm ngoái. Cơ cấu tín dụng tiếp tục tập trung vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên và các ngành, lĩnh vực động lực của nền kinh tế theo đúng chủ trương của Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Phó Thống đốc, trong thời gian tới, bối cảnh thế giới còn nhiều khó khăn, thách thức, áp lực và có những diễn biến khó lường, ảnh hưởng đến điều hành chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục bám sát diễn biến tình hình kinh tế thế giới cũng như trong nước để trong những tháng cuối năm điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động, linh hoạt và phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm: Thứ nhất, đảm bảo ổn định thanh khoản của hệ thống các tổ chức tín dụng; Thứ hai, ổn định thị trường ngoại tệ, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

“Chúng tôi sẽ theo dõi tình hình tăng trưởng tín dụng và đặc biệt là triển khai các gói, chương trình tín dụng theo mục tiêu để có các giải pháp kịp thời”, Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Về thể chế, Phó Thống đốc cho biết, Ngân hàng Nhà nước đang trình các cấp có thẩm quyền hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền. Trong đó có một số quy định mới nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng, tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, khơi thông nguồn vốn để góp phần hỗ trợ thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.