Vốn rẻ cần được hấp thụ bởi những động lực tăng trưởng mới

Sau chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về giảm lãi suất cho vay, nhiều ngân hàng đã nhanh chóng triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi quy mô lớn. Điểm đáng chú ý là dòng vốn không được phân bổ dàn trải mà tập trung vào doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), sản xuất - kinh doanh và những lĩnh vực được xác định là động lực tăng trưởng mới.

Bốn ngân hàng thương mại (NHTM) Nhà nước đã triển khai các gói tín dụng ưu đãi với tổng quy mô khoảng 220.000 tỷ đồng. Trong đó, Agribank dành gói 70.000 tỷ đồng, triển khai từ tháng 8/2026 đến năm 2028, với lãi suất giảm từ 1%-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn.

Khách hàng giao dịch tại một chi nhánh của Vietcombank (Ảnh minh họa: TTXVN)

Các ngân hàng còn lại dành gói 50.000 tỷ đồng, với mức lãi suất thấp hơn 1%/năm so với thông thường.

Khối ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) cũng nhập cuộc. LPBank triển khai gói 2.000 tỷ đồng cho DNNVV, với lãi suất ưu đãi thấp hơn tối thiểu 1%/năm. SHB bổ sung thêm 2.000 tỷ đồng, áp dụng mức lãi suất thấp hơn 0,5-0,7%/năm so với hiện hành.

Tiền đang tìm đến khu vực tạo giá trị

Các chương trình tín dụng ưu đãi được định hướng vào nông nghiệp, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, xuất khẩu, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, chế biến, chế tạo và các dự án thuộc danh mục phân loại xanh.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý về hướng phân bổ nguồn lực. Khi dư địa tín dụng được ưu tiên cho những khu vực có khả năng tạo giá trị gia tăng và sức lan tỏa, vốn ngân hàng không chỉ đóng vai trò bổ sung vốn lưu động mà còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Ông Phạm Toàn Vượng - Tổng giám đốc Agribank cho biết, ngân hàng chủ động tiết giảm chi phí hoạt động, cân đối nguồn vốn và xây dựng chính sách lãi suất phù hợp theo từng phân khúc khách hàng.

Với gói tín dụng 70.000 tỷ đồng, Agribank kỳ vọng nguồn vốn ưu đãi sẽ góp phần khơi thông vốn cho sản xuất, kinh doanh và đầu tư, tập trung vào các ngành, lĩnh vực có khả năng tạo giá trị gia tăng và sức lan tỏa lớn.

Tuy nhiên, lãi suất ưu đãi không đồng nghĩa với việc hạ chuẩn tín dụng.

Theo lãnh đạo Agribank, tăng trưởng tín dụng được thực hiện theo hướng có trọng tâm, ưu tiên những phương án sản xuất - kinh doanh khả thi, có thị trường đầu ra và dòng tiền trả nợ rõ ràng. Ngân hàng đồng thời tăng cường quản trị theo ngành nghề, danh mục và chuỗi giá trị.

“Quan điểm nhất quán của Agribank là tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với chất lượng. Điều quan trọng không chỉ là có nguồn vốn, mà là đưa vốn vào đúng dự án, đúng doanh nghiệp và phát huy hiệu quả. Bởi nguồn vốn chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được hấp thụ bởi những phương án sản xuất - kinh doanh khả thi, tạo ra giá trị gia tăng, dòng tiền và khả năng trả nợ bền vững”, ông Vượng nhấn mạnh.

Khả năng hấp thụ vốn là điểm quyết định

Theo ông Trần Hùng Huy - Chủ tịch HĐQT ACB, vấn đề căn cơ hiện nay là khơi thông dòng vốn và đưa vốn đúng vào khu vực tạo ra giá trị, tạo thêm động lực cho doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV.

Cùng với đó là yêu cầu đẩy nhanh xử lý nợ, giải phóng những nguồn lực đang bị ách tắc và chủ động xây dựng hành lang cho các động lực tăng trưởng mới như tài sản số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Ở phía doanh nghiệp, đặc biệt DNNVV, việc tiếp cận vốn không chỉ phụ thuộc vào lãi suất. Năng lực tài chính, quản trị dòng tiền, chất lượng sổ sách kế toán và mức độ minh bạch thông tin vẫn là những rào cản đáng kể.

Do đó, doanh nghiệp muốn tận dụng được vốn ưu đãi phải chuẩn hóa quản trị, số hóa hoạt động, minh bạch tài chính và xây dựng phương án kinh doanh có khả năng chứng minh dòng tiền.

Với các dự án lớn, điểm nghẽn lại có thể nằm ở pháp lý. Thủ tục đầu tư chưa hoàn tất, dự án chưa đủ điều kiện pháp lý hoặc quá trình chuẩn bị kéo dài đều có thể khiến ngân hàng dù có nguồn vốn vẫn khó giải ngân.

Đây là lý do việc hoàn thiện thủ tục đối với các dự án hạ tầng, năng lượng, khu công nghiệp, nhà ở xã hội và dự án xanh cần được đẩy nhanh để nguồn vốn có thể đi vào thực tế.

Cần đồng bộ vốn, thị trường và chính sách

Một gói tín dụng ưu đãi chỉ tạo ra tác động kinh tế khi doanh nghiệp có khả năng sử dụng vốn và có thị trường cho sản phẩm. Vì vậy, bài toán tín dụng không thể tách khỏi đầu tư công, xúc tiến thương mại, hỗ trợ công nghệ và phát triển thị trường.

Ở phía ngân hàng, việc đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tăng cường thẩm định dựa trên dòng tiền, chuỗi cung ứng, dữ liệu giao dịch sẽ giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận vốn.

Nhưng phía doanh nghiệp cũng phải chứng minh được khả năng sử dụng đồng vốn một cách hiệu quả.

Trong bối cảnh này, giảm lãi suất mới là điều kiện cần. Điều kiện đủ là dòng vốn được hấp thụ bởi những doanh nghiệp có phương án khả thi, những dự án đủ pháp lý và những lĩnh vực có khả năng mở rộng sản xuất, tạo việc làm, tăng năng suất và hình thành giá trị mới.

Khi ba yếu tố vốn - năng lực hấp thụ - thị trường được kết nối, tín dụng mới có thể chuyển từ một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp thành động lực thực sự cho tăng trưởng kinh tế.