Thứ bảy 02/05/2026 18:11
Hotline: 024.355.63.010
Pháp luật

Chính phủ ban hành quy định mới về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật

Ngày 1/4/2025, Nghị định số 79/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết việc kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL), nhằm cụ thể hóa các điều khoản trong Luật Ban hành VBQPPL.

Tăng cường minh bạch, ngăn chặn lạm dụng kiểm tra văn bản

Theo Nghị định, hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản phải đảm bảo tính toàn diện, khách quan, công khai, minh bạch; đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục. Đồng thời, phải kết hợp kiểm tra từ cơ quan có thẩm quyền với việc tự kiểm tra của cơ quan, tổ chức ban hành văn bản.

Đặc biệt, Nghị định nhấn mạnh không được lợi dụng việc kiểm tra, xử lý văn bản để trục lợi, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan ban hành hay cản trở quá trình xử lý vi phạm pháp luật. Các hành vi vi phạm trong quá trình kiểm tra, xử lý văn bản sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật tùy theo tính chất và mức độ của hành vi vi phạm bị xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.

Chính phủ ban hành quy định mới về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật
Chính phủ ban hành quy định mới về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật.

Rộng phạm vi văn bản thuộc diện kiểm tra

Nghị định quy định rõ các loại văn bản thuộc đối tượng kiểm tra gồm: Các VBQPPL quy định từ khoản 3 đến khoản 14 Điều 4 của Luật Ban hành VBQPPL, bao gồm cả văn bản có nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Văn bản có dấu hiệu chứa quy phạm pháp luật nhưng không ban hành đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục.

Các văn bản thuộc diện này có thể do các cơ quan như: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng, các cơ quan ngang bộ, chính quyền địa phương các cấp... ban hành. Ngoài ra, còn bao gồm các văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật của các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền theo quy định tại Điều 61 của Luật

5 nội dung cần kiểm tra khi rà soát văn bản

Việc kiểm tra văn bản được thực hiện trên 5 nội dung chính:

Thẩm quyền ban hành

Nội dung và hình thức văn bản

Trình tự, thủ tục xây dựng và ban hành

Căn cứ pháp lý, thể thức và kỹ thuật trình bày

Việc tuân thủ quy định bảo mật nếu văn bản có nội dung thuộc bí mật nhà nước.

Làm rõ căn cứ xác định văn bản trái pháp luật

Nghị định nêu rõ, căn cứ pháp lý để xác định một văn bản trái pháp luật là văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn, đang có hiệu lực hoặc sẽ có hiệu lực trước hoặc cùng thời điểm với văn bản được kiểm tra.

Đối với các văn bản có sai sót về thể thức, kỹ thuật trình bày hoặc căn cứ ban hành, việc xác định dựa trên các văn bản quy định chuyên ngành do cơ quan, người có thẩm quyền ban hành, đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Tin bài khác
Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý loạt chính sách kinh tế mới từ tháng 5/2026

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý loạt chính sách kinh tế mới từ tháng 5/2026

Tháng 5/2026 ghi nhận hàng loạt quy định kinh tế mới bắt đầu có hiệu lực, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường kinh doanh, tiếp cận vốn, quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý của doanh nghiệp.
Loạt quy định mới về xuất xứ hàng hóa có hiệu lực từ tháng 5/2026: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thêm cơ hội tận dụng FTA

Loạt quy định mới về xuất xứ hàng hóa có hiệu lực từ tháng 5/2026: Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thêm cơ hội tận dụng FTA

Từ đầu tháng 5/2026, nhiều quy định mới trọng liên quan đến quy tắc xuất xứ hàng hóa và thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) đồng loạt được điều chỉnh, không chỉ siết chặt yêu cầu minh bạch mà còn mở rộng cơ chế linh hoạt, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và khai thác hiệu quả hơn các ưu đãi thuế quan.
Rà soát 89 thủ tục hành chính trong 7 lĩnh vực: Bộ Công Thương gỡ chồng chéo chính sách

Rà soát 89 thủ tục hành chính trong 7 lĩnh vực: Bộ Công Thương gỡ chồng chéo chính sách

Với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả quản lý và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, Bộ Công Thương triển khai kế hoạch rà soát 89 quy định, thủ tục hành chính trên 7 lĩnh vực trọng điểm. Động thái này được kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong cải cách hành chính ngành công thương.
Chính phủ cắt giảm mạnh thủ tục, điều kiện kinh doanh xăng dầu

Chính phủ cắt giảm mạnh thủ tục, điều kiện kinh doanh xăng dầu

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 19/2026/NQ-CP, tập trung cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh xăng dầu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.
Loạt chính sách mới về tiền lương, thuế và đất đai có hiệu lực từ 1/5

Loạt chính sách mới về tiền lương, thuế và đất đai có hiệu lực từ 1/5

Kỳ nghỉ lễ kết thúc cũng là lúc cộng đồng doanh nghiệp bước vào một "lưới luật" mới với những thay đổi mang tính bước ngoặt. Từ việc điều chỉnh cơ cấu chi phí nhân công theo bảng lương mới đến việc thích ứng với các tiêu chuẩn tài chính quốc tế, doanh nghiệp cần nhận diện ngay các điểm mấu chốt để tránh rủi ro pháp lý và tận dụng tối đa các gói hỗ trợ thuế.
Doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải đăng ký tại cấp tỉnh trước khi hoạt động từ 1/7/2026

Doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải đăng ký tại cấp tỉnh trước khi hoạt động từ 1/7/2026

Nghị định 137/2026/NĐ-CP bổ sung quy định siết chặt quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, yêu cầu doanh nghiệp phải hoàn tất thủ tục đăng ký và được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác nhận trước khi triển khai kinh doanh, qua đó tăng cường minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng.
Đề xuất trao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong in tem điện tử rượu, thuốc lá từ năm 2027

Đề xuất trao quyền chủ động cho doanh nghiệp trong in tem điện tử rượu, thuốc lá từ năm 2027

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư với định hướng chuyển dần việc in, phát hành tem điện tử rượu, thuốc lá từ cơ quan quản lý sang doanh nghiệp. Lộ trình này không chỉ nhằm nâng cao tính chủ động, giảm tải hành chính mà còn hướng tới chuẩn hóa quản lý dữ liệu, minh bạch hóa thị trường, dự kiến bắt đầu từ năm 2027 và áp dụng bắt buộc từ năm 2028.
Nhà ở xã hội: Cho phép “chọn thủ tục”, chủ đầu tư có thể được miễn giấy phép xây dựng

Nhà ở xã hội: Cho phép “chọn thủ tục”, chủ đầu tư có thể được miễn giấy phép xây dựng

Một điểm đáng chú ý trong cơ chế mới đối với nhà ở xã hội là việc trao quyền lựa chọn thủ tục cho chủ đầu tư, qua đó có thể được miễn giấy phép xây dựng hoặc miễn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi – tùy theo phương án thực hiện.
Luật Hộ tịch (sửa đổi): Đẩy mạnh số hóa, giảm gánh nặng thủ tục cho người dân

Luật Hộ tịch (sửa đổi): Đẩy mạnh số hóa, giảm gánh nặng thủ tục cho người dân

Luật Hộ tịch (sửa đổi) vừa được Quốc hội Việt Nam thông qua chiều 23/4 với tỷ lệ tán thành cao (488/492 đại biểu, tương đương 97,6%), đánh dấu bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, hướng tới nền quản trị dân cư hiện đại, minh bạch và lấy người dân làm trung tâm.
Doanh nghiệp buộc nâng chuẩn ắc quy xe điện từ tháng 10/2026

Doanh nghiệp buộc nâng chuẩn ắc quy xe điện từ tháng 10/2026

Quy chuẩn kỹ thuật mới về ắc quy xe mô-tô, xe gắn máy điện không chỉ nhằm kiểm soát rủi ro cháy nổ, mà còn tạo áp lực nâng chuẩn đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu trong bối cảnh thị trường xe điện tăng tốc.
Hoàn thiện biểu giá điện tái tạo quy mô nhỏ, ổn định khung pháp lý cho nhà đầu tư

Hoàn thiện biểu giá điện tái tạo quy mô nhỏ, ổn định khung pháp lý cho nhà đầu tư

Thông tư số 20/2026/TT-BCT vừa được Bộ Công Thương ban hành không chỉ hoàn thiện cơ chế xác định biểu giá chi phí tránh được, mà còn tạo hành lang pháp lý minh bạch, ổn định hơn cho các dự án điện tái tạo quy mô nhỏ, qua đó thúc đẩy phát triển nguồn điện phân tán trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng.
Bộ Công an cho phép “cam kết thu nhập” khi mua nhà ở xã hội, gỡ nút thắt thủ tục cho người lao động tự do

Bộ Công an cho phép “cam kết thu nhập” khi mua nhà ở xã hội, gỡ nút thắt thủ tục cho người lao động tự do

Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) – Bộ Công an vừa có văn bản gửi công an các tỉnh, thành phố hướng dẫn việc xác nhận điều kiện thu nhập đối với người dân khi làm hồ sơ mua nhà ở xã hội. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế cho phép người dân tự kê khai và cam kết thu nhập trong trường hợp không có giấy tờ chứng minh.
Báo cáo tài chính nhà nước siết chặt, doanh nghiệp chịu tác động gì?

Báo cáo tài chính nhà nước siết chặt, doanh nghiệp chịu tác động gì?

Không chỉ là thay đổi kỹ thuật kế toán, quy định mới về Báo cáo tài chính nhà nước đang mở ra thêm dữ liệu cho thị trường, đồng thời đặt doanh nghiệp trước áp lực tuân thủ và rủi ro liên quan dòng tiền.
Chủ tịch UBND cấp xã có quyền tước chứng chỉ hành nghề luật sư?

Chủ tịch UBND cấp xã có quyền tước chứng chỉ hành nghề luật sư?

Nghị định 109/2026 vừa ban hành đang gây tranh luận khi trao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyền tước chứng chỉ hành nghề luật sư có thời hạn. Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng quy định này thiếu tương thích với Luật Luật sư và Nghị định 121/2025, đồng thời có thể dẫn tới chồng lấn thẩm quyền trong xử lý vi phạm hành chính và kỷ luật nghề nghiệp.
Cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực xây dựng: Tránh “đếm số lượng”, hướng tới cải cách thực chất

Cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực xây dựng: Tránh “đếm số lượng”, hướng tới cải cách thực chất

Bộ Xây dựng đặt mục tiêu đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính trong năm 2026, song cơ quan thẩm định cho rằng dư địa cải cách vẫn còn lớn. Vấn đề đặt ra không chỉ là giảm số lượng, mà là nâng chất lượng cải cách, bảo đảm thuận lợi thực sự cho người dân và doanh nghiệp.