Thứ năm 19/11/2026 02:06
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Thời cuộc

Chiến sự Trung Đông khiến châu Á tính lại bài toán an ninh năng lượng

Chiến sự kéo dài tại Trung Đông đang buộc nhiều nền kinh tế châu Á điều chỉnh chiến lược năng lượng theo hướng thực dụng hơn. Trong ngắn hạn, một số nước phải tăng lại điện than để tránh thiếu điện và sốc giá. Nhưng về dài hạn, cú sốc này cũng đang thúc đẩy khu vực nhìn nghiêm túc hơn vào bài toán giảm lệ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, đa dạng hóa nguồn cung và tăng tốc chuyển dịch năng lượng.

Cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran kéo dài sang tháng thứ hai đang tạo ra một cú hích mới với chiến lược năng lượng của châu Á. Khi tuyến vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhiều quốc gia trong khu vực bắt đầu cảm nhận rõ hơn rủi ro từ sự phụ thuộc lâu nay vào nhiên liệu hóa thạch từ Trung Đông.

Tác động đầu tiên là áp lực nguồn cung và giá năng lượng. Châu Á vốn là điểm đến chính của dòng dầu khí đi qua Hormuz, nên mỗi biến động tại khu vực này đều nhanh chóng truyền sang giá nhiên liệu, chi phí phát điện và mặt bằng giá hàng hóa. Với những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, cú sốc này không chỉ là câu chuyện năng lượng mà còn liên quan trực tiếp đến lạm phát, sản xuất và sức cạnh tranh.

Than chưa hề rời khỏi bản đồ năng lượng châu Á. Dù nhiều nước cam kết cắt giảm, nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu cung ứng năng lượng của khu vực.
Than chưa hề rời khỏi bản đồ năng lượng châu Á. Dù nhiều nước cam kết cắt giảm, nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu cung ứng năng lượng của khu vực.

Trong bối cảnh đó, một số quốc gia châu Á đã chọn giải pháp ngắn hạn nhưng thực dụng: tăng lại vai trò của điện than để giữ ổn định hệ thống. Hàn Quốc dỡ bỏ giới hạn sản lượng với các nhà máy nhiệt điện than, cho phép vận hành trên 80% công suất lắp đặt. Nhật Bản cũng nới hạn chế, cho phép các nhà máy điện than cũ vận hành tối đa trong vòng một năm. Philippines tăng hoạt động của các nhà máy điện than để tránh giá điện leo thang. Thái Lan khởi động lại hai tổ máy tại nhà máy Mae Moh, còn Ấn Độ yêu cầu các nhà máy vận hành tối đa để đáp ứng nhu cầu cao điểm mùa hè.

Nhìn bề ngoài, đây có thể được xem là bước lùi trong quá trình chuyển đổi xanh. Nhưng nếu nhìn từ góc độ an ninh năng lượng, đó là lựa chọn mà nhiều chính phủ cho là khó tránh trong tình huống khẩn cấp. Than có lợi thế là dễ dự trữ, dễ huy động nhanh và có thể giúp các nền kinh tế vượt qua giai đoạn nguồn cung dầu khí bị xáo trộn.

Điều đáng nói là than chưa hề rời khỏi bản đồ năng lượng châu Á. Dù nhiều nước cam kết cắt giảm, nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu cung ứng năng lượng của khu vực. Vì vậy, khi khủng hoảng nổ ra, than gần như lập tức trở thành “nguồn dự phòng chiến lược” để giữ điện và kìm đà tăng giá.

Tuy nhiên, sự quay lại này nhiều khả năng chỉ mang tính tình thế. Các chuyên gia đều cho rằng châu Á khó có thể quay lại thời kỳ than đá giữ vị trí thống trị như trước. Lý do không chỉ nằm ở áp lực môi trường mà còn ở bài toán thương mại. Với các nền kinh tế phát triển hơn, phụ thuộc dài hạn vào than có thể làm suy yếu năng lực cạnh tranh khi tiêu chuẩn phát thải carbon ngày càng ảnh hưởng mạnh tới xuất khẩu và khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu.

Một câu hỏi lớn được đặt ra là vì sao châu Á chưa thể lập tức chuyển sang năng lượng sạch khi khủng hoảng xảy ra. Câu trả lời nằm ở chính đặc tính của hệ thống năng lượng hiện nay. Năng lượng tái tạo dù phát triển nhanh nhưng vẫn có tính gián đoạn, trong khi nhiều nền kinh tế châu Á đang ở giai đoạn công nghiệp hóa, đô thị hóa mạnh, đòi hỏi nguồn điện ổn định với quy mô lớn. Thêm vào đó, chuyển đổi sang năng lượng sạch cần vốn đầu tư lớn, hạ tầng hiện đại, công nghệ phù hợp và thời gian đủ dài để hoàn thiện.

Chiến sự Trung Đông còn khiến bài toán này khó hơn. Khi chi phí nhập khẩu năng lượng tăng lên hoặc nguồn cung bị gián đoạn, ngân sách của nhiều nước chịu sức ép lớn hơn. Điều đó khiến việc rót thêm tiền cho các dự án chuyển đổi xanh trở nên khó khăn hơn trong ngắn hạn.

Dù vậy, về dài hạn, cuộc khủng hoảng này có thể trở thành chất xúc tác buộc châu Á điều chỉnh chiến lược năng lượng một cách căn cơ hơn. Thay vì phụ thuộc nặng vào một số nguồn nhiên liệu nhập khẩu, các quốc gia sẽ phải tính mạnh hơn tới việc đa dạng hóa nguồn cung, đẩy nhanh năng lượng tái tạo, đầu tư công nghệ lưu trữ, điện khí hóa giao thông và xem xét vai trò lớn hơn của điện hạt nhân.

Điện hạt nhân đang nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý trong bối cảnh mới. Lợi thế của loại hình này là cung cấp điện ổn định, phát thải thấp và giúp các nước chủ động hơn về an ninh năng lượng. Singapore đã đặt hàng các nghiên cứu về an toàn và tác động môi trường của nhà máy điện hạt nhân. Nhật Bản và Indonesia cũng đã nhất trí hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân mới. Những động thái này cho thấy khủng hoảng hiện nay không chỉ làm thay đổi phản ứng ngắn hạn, mà còn có thể kéo theo sự dịch chuyển trong chiến lược dài hạn.

Dẫu vậy, con đường này không đơn giản. Châu Á vẫn đối mặt với nhiều rào cản như thiếu công nghệ, hạn chế tài chính, hạ tầng chưa đồng bộ và năng lực quản lý chưa theo kịp. Với điện hạt nhân, thách thức còn lớn hơn khi yêu cầu rất cao về giám sát an toàn, thể chế quản lý và nguồn nhân lực chuyên môn.

Từ góc độ kinh tế, điều đáng chú ý nhất là chiến sự Trung Đông đang nhắc lại một bài học cũ nhưng chưa bao giờ hết nóng: an ninh năng lượng không thể chỉ dựa vào thị trường thuận lợi. Khi cú sốc địa chính trị xuất hiện, những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu sẽ lập tức chịu sức ép. Vì vậy, “xoay trục” năng lượng của châu Á lúc này không chỉ là câu chuyện ứng phó với một cuộc chiến, mà là sự điều chỉnh cần thiết để khu vực xây dựng một cơ cấu năng lượng đa dạng, linh hoạt và bền vững hơn.

Tin bài khác
Việt Nam và Mexico thúc đẩy hợp tác toàn diện, mở rộng kết nối với ASEAN

Việt Nam và Mexico thúc đẩy hợp tác toàn diện, mở rộng kết nối với ASEAN

Tại cuộc gặp bên lề Tuần lễ Cấp cao APEC 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum nhất trí tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực, tháo gỡ vướng mắc thương mại và đẩy mạnh phối hợp tại các diễn đàn đa phương.
Tổng thống Nga Putin kêu gọi xây dựng quan hệ đối tác kinh tế Á - Âu rộng lớn hơn tại diễn đàn doanh nghiệp APEC

Tổng thống Nga Putin kêu gọi xây dựng quan hệ đối tác kinh tế Á - Âu rộng lớn hơn tại diễn đàn doanh nghiệp APEC

Phát biểu tại Diễn đàn các nhà lãnh đạo doanh nghiệp bên lề Hội nghị Cấp cao APEC ở Thâm Quyến (Trung Quốc), Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh khả năng thích ứng của nền kinh tế Nga trước các biện pháp hạn chế và ủng hộ xây dựng quan hệ đối tác kinh tế Á - Âu rộng lớn hơn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng kết thúc chuyến công tác tại Philippines, thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác khu vực

Thủ tướng Lê Minh Hưng kết thúc chuyến công tác tại Philippines, thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác khu vực

Sau ba ngày tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan tại Manila (Philippines), Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc tốt đẹp chuyến công tác, với nhiều đề xuất nhằm củng cố an ninh, tăng cường liên kết kinh tế và mở rộng các động lực tăng trưởng mới cho khu vực.
Nvidia nâng dự báo tăng trưởng lên 75% bất chấp biến động lãnh đạo

Nvidia nâng dự báo tăng trưởng lên 75% bất chấp biến động lãnh đạo

Nvidia vừa công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng và nâng dự báo doanh thu cho năm tài chính tới, qua đó trấn an giới đầu tư sau khi ông Jensen Huang rời ghế CEO.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định Việt Nam ủng hộ chủ đề AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định Việt Nam ủng hộ chủ đề AIPA-47

Dự Phiên họp Ban Chấp hành AIPA-47 tại Manila (Philippines), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định Việt Nam ủng hộ chủ đề Đại hội đồng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hợp tác nghị viện trong thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng và phát triển lấy người dân làm trung tâm.
Nhật Bản bắt tay ADB thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại châu Á

Nhật Bản bắt tay ADB thúc đẩy phát triển điện hạt nhân tại châu Á

Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) mở ra hướng hỗ trợ các quốc gia trong khu vực chuẩn bị nguồn lực, hoàn thiện khung pháp lý và tiếp cận tài chính để phát triển điện hạt nhân.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất sáng kiến chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất sáng kiến chuỗi cung ứng thông minh Mekong - Nhật Bản

Đồng chủ trì Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản lần thứ 13 tại Manila, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất ba định hướng hợp tác trọng tâm, trong đó nhấn mạnh kết nối kinh tế, ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Trung Quốc và Canada nhất trí giảm thuế quan trước thềm hội nghị APEC

Trung Quốc và Canada nhất trí giảm thuế quan trước thềm hội nghị APEC

Ngày 17/11, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Canada Mark Carney đạt thỏa thuận giảm thuế đối với nhiều mặt hàng, trong bối cảnh Canada đẩy mạnh đa dạng hóa thương mại và Bắc Kinh tìm cách khẳng định vai trò đối tác ổn định.
Hội đồng quản trị Nvidia không cân nhắc đưa ông Jensen Huang trở lại ghế CEO, bất chấp hơn 180.000 chữ ký ủng hộ

Hội đồng quản trị Nvidia không cân nhắc đưa ông Jensen Huang trở lại ghế CEO, bất chấp hơn 180.000 chữ ký ủng hộ

Theo ba nguồn tin của Reuters, hội đồng quản trị Nvidia hiện không xem xét việc phục chức cho ông Jensen Huang, dù chiến dịch kêu gọi ông quay lại đã thu hút hơn 180.200 chữ ký, trong đó có sự ủng hộ của tỷ phú Elon Musk. Sự việc diễn ra khi Nvidia đã mất 800 tỷ USD vốn hóa kể từ khi thông tin về mối quan hệ tình cảm của ông Huang được công bố.
Hơn 9.214 tỷ đồng xây dựng sân bay quốc tế trên biển đầu tiên của Việt Nam

Hơn 9.214 tỷ đồng xây dựng sân bay quốc tế trên biển đầu tiên của Việt Nam

Cảng hàng không Quốc tế Vân Phong tại Khánh Hòa thuộc nhóm 19 sân bay quốc tế của cả nước. Dự án gây chú ý khi được nghiên cứu theo hướng xây dựng trên mặt nước, tận dụng lợi thế vịnh biển tự nhiên. Đây sẽ là sân bay trên mặt biển đầu tiên tại Việt Nam, mô hình từng được áp dụng tại nhiều quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hong Kong hay Hàn Quốc.
Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Việt Nam – Chile mở rộng không gian hợp tác thương mại, đầu tư

Với lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế và nền tảng từ các hiệp định thương mại tự do, Việt Nam – Chile đang hướng tới nâng tầm hợp tác từ trao đổi hàng hóa sang đầu tư, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường ASEAN – Mỹ Latinh.
Thủ tướng Anh Burnham: Rời EU, nước Anh “mất nhiều hơn được”

Thủ tướng Anh Burnham: Rời EU, nước Anh “mất nhiều hơn được”

Thủ tướng Andy Burnham dự kiến tuyên bố Brexit đã không đạt kỳ vọng và kêu gọi London xích lại gần Brussels, trước thềm hội nghị thượng đỉnh Anh - EU ngày 20/11.
ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

ASEAN thiết lập khuôn khổ pháp lý chung cho nền kinh tế số

Ngày 14/11, tại Manila (Philippines), các nước thành viên ASEAN chính thức ký Hiệp định khung về Kinh tế số (DEFA), đánh dấu bước tiến quan trọng trong hội nhập kinh tế số khu vực. Thỏa thuận hướng tới tháo gỡ rào cản thương mại, kết nối dữ liệu xuyên biên giới và mở rộng cơ hội kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp.
Bãi Dài Cam Lâm: Bãi biển đẹp hoang sơ top 10 thế giới

Bãi Dài Cam Lâm: Bãi biển đẹp hoang sơ top 10 thế giới

Được tạp chí National Geographic (Mỹ) xếp hạng là 1 trong 10 bãi biển đẹp nhất hành tinh năm 2025 và mới đây Chuyên trang du lịch CNA Luxury của Singapore hết lời ca ngợi, Bãi Dài Cam Lâm (Khánh Hòa) đang khẳng định vị thế là thiên đường nghỉ dưỡng lý tưởng bậc nhất.
Cuộc gặp ba bên Mỹ - Trung Quốc - Nga bên lề APEC: Những vấn đề được quan tâm

Cuộc gặp ba bên Mỹ - Trung Quốc - Nga bên lề APEC: Những vấn đề được quan tâm

Cuộc gặp ba bên dự kiến diễn ra giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Trung Quốc, đang thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân được xác định là trọng tâm thảo luận, song mỗi bên cũng có những ưu tiên chiến lược và lợi ích riêng.