Thứ ba 11/08/2026 01:02
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Chỉ phản hồi là không đủ để giúp nhân viên của bạn phát triển

13/12/2021 16:34
Trong tất cả các hình thức giao tiếp, phản hồi có lẽ là hình thức khó cho và nhận nhất. Người tặng phải chỉ trích - điều này có thể làm tổn thương cảm xúc của ai đó. Trong trường hợp nếu cuộc trò chuyện xảy ra, người nhận phản hồi có thể cảm thấy xấu
Đưa ra các
Đưa ra các "feedback" - phản hồi - chỉ là điều kiện cần nhưng chưa đủ để giúp nhân viên của bạn phát triển. (Ảnh: 15Five)

Một nhóm nghiên cứu tại Hoa Kỳ đã tiếp xúc với 1 bộ phận công nghệ thông tin bao gồm 2.000 nhân viên của một ngân hàng đầu tư, đã gặp phải một vấn đề: Nhân viên nghỉ việc ở mức đáng báo động. Câu nói mà các nhà nghiên cứu đã nghe đi nghe lại nhiều lần từ những người mà họ đã phỏng vấn: “Nói chuyện với một headhunter - chuyên gia tuyển dụng về sự nghiệp của tôi dễ dàng hơn so với người quản lý của chính tôi”.

Do vậy, bộ phận này đã tiến hành một chiến dịch phản hồi. Họ đã chi hơn 1 triệu USD cho một công ty tư vấn để phát triển các mô hình năng lực tùy chỉnh, nghiêm ngặt. Họ đã đào tạo các nhà quản lý để đánh giá hiệu suất của nhân viên (dựa trên hàng chục năng lực liên quan) và đưa ra phản hồi cho nhân viên về những cơ hội phát triển của họ về ngắn và dài hạn.

Không một ai trong số đó có hoạt động phản hồi nhân viên hiệu quả. Hai năm sau, 50% người quản lý vẫn không hoàn thành việc đánh giá hiệu suất, các đánh giá đã được thực hiện ít ảnh hưởng đến hiệu suất và doanh thu vẫn cao không thể ngờ. Đó là tất cả hoàn toàn có thể dự đoán được bởi vì thông tin phản hồi hiếm khi đạt được mục tiêu mong muốn.

Ý nghĩa của phản hồi là gì?

Trong 30 năm qua, các công ty đã tập trung vào việc tạo ra văn hóa phản hồi đến nỗi chúng ta đã quên mất lý do tại sao chúng ta lại làm điều đó ngay từ đầu.

Mục tiêu của phản hồi là giúp mọi người cải thiện hiệu suất làm việc. Chúng ta muốn mọi người nâng cao năng lực chuyên môn để phát huy hết tiềm năng bản thân đóng góp mạnh mẽ cho đội, nhóm của họ đồng thời tương tác hiệu quả với đồng nghiệp. Chúng ta muốn các tổ chức của mình trở thành nơi mà mọi người có thể giao tiếp với nhau một cách khéo léo và thẳng thắn để phục vụ cho sự phát triển và cải thiện hiệu suất của họ. Đó đều là những mục tiêu xứng đáng và có giá trị.

Nhưng vấn đề ở đây là: Nói với mọi người rằng họ đang thiếu sót ở điểm nào không giống như giúp họ khắc phục điểm đó.

Trên thực tế, phản hồi thường phản tác dụng. Richard Boyatzis và cộng sự của ông đã phát hiện ra rằng, phản hồi tiêu cực (“Đây là những gì bạn đang làm sai”) làm giảm mức độ tương tác trong các cuộc trò chuyện phản hồi 360 độ và ngăn chặn việc khám phá các mục tiêu và mong muốn của công nhân viên trong tương lai.

Ngay khi gọi đó là phản hồi “mang tính xây dựng” cũng không đánh lừa được bất kỳ ai. Trong bài báo “The Feedback Fallacy” xuất bản năm 2019, Thống đốc Marcus Buckingham và Ashley Goodall đã đưa ra những bằng chứng xác thực rằng việc tập trung vào những thiếu sót và điểm yếu không giúp người nhận phản hồi trở nên tốt hơn.

Điều này hoàn toàn hợp ký khi bạn nghĩ về nó. Trong tất cả các hình thức giao tiếp, phản hồi có lẽ là hình thức khó cho và nhận nhất. Người tặng phải chỉ trích, điều này có thể làm tổn thương cảm xúc của ai đó, vì vậy, họ tránh trò chuyện ngay từ đầu. Trong trường hợp cuộc trò chuyện xảy ra, người nhận có thể cảm thấy xấu hổ khi nghe thấy một số phiên bản của “Bạn không đủ tốt và bạn cần phải thay đổi”.

Hệ quả là mọi người sẽ làm bất cứ điều gì để tránh cảm thấy xấu hổ bao gồm từ chối vấn đề (không vấn đề = không xấu hổ) hoặc đổ lỗi cho người khác (không phải lỗi của tôi = không xấu hổ). Ngay cả khi ai đó tỏ ra phản hồi tích cực và “chín chắn” với phản hồi thì họ thường ở trong chế độ chiến đấu hoặc bỏ chạy.

Nhưng còn những phản hồi tích cực trong đó nêu bật những gì họ đã làm tốt? Đó là một hình thức chỉ trích; nếu tôi có thể chấp thuận hành vi của bạn ở đây, tôi cũng có thể không chấp nhận hành vi của bạn ở việc khác, thời điểm khác. Ngoài ra, việc tập trung vào những mặt tích cực sẽ không nhất thiết phải giải quyết những điểm yếu cản trở hiệu suất.

Vì vậy, nếu phản hồi không giúp mọi người phát triển khả năng chuyên môn của họ thì điều gì sẽ xảy ra? Trong cuốn sách You Can Change Other People - Bạn có thể thay đổi người khác, bạn sẽ có 1 một quy trình gồm bốn bước.

Làm thế nào để xây dựng một nền văn hóa làm việc hiệu suất cao

Bước 1: Chuyển góc nhìn từ nhà phê bình sang phe đồng minh: Không ai muốn nói chuyện với một nhà phê bình. Mọi người đều muốn nói chuyện với một người ở phe đồng minh với bản thân. Khi bạn là đồng minh của ai đó, bạn thể hiện sự quan tâm đến họ, tin tưởng vào họ và cam kết với họ. Trước sự hiện diện của bạn, họ loại bỏ sự xấu hổ và phòng thủ thay vào đó tập trung vào việc trở nên tốt hơn. Vậy làm cách nào để bạn làm rõ rằng bạn ở phe đồng minh chứ không phải là nhà phê bình? Đây là công thức ba bước:

- Cảm thông: Nếu họ đang gặp khó khăn, hãy thừa nhận mức độ khó khăn, bực bội hoặc khó chịu hoặc đau đớn mà việc đó có thể mang lại cho họ.

- Thể hiện sự tự tin: Hãy cho họ biết bạn tin tưởng vào khả năng của họ để đối phó với những thách thức mà họ đang phải đối mặt.

- Xin phép: Hỏi họ xem họ có sẵn sàng cùng bạn suy nghĩ về tình huống này không.

Hãy tưởng tượng một đồng nghiệp đang gặp khó khăn trong vai trò trưởng nhóm và tương tác kém với một thành viên trong nhóm đang gây rối. Bắt đầu một cuộc trò chuyện với “đồng minh” có thể đơn giản như: “Điều đó nghe có vẻ thực sự bực bội. Và tôi biết bạn có thể xử lý nó. Các bạn có muốn cùng nhau suy nghĩ kỹ về việc này không?”

Bước 2: Xác định một mục tiêu hấp dẫn: Một khi họ đã nói “có”, bạn sẽ muốn quay lại vấn đề chinh - quá khứ khó chịu - “Hãy nói về thành viên nhóm gây rối đó.” Nhưng đừng đi đến bước đó vội, vẫn chưa phải lúc. Thay vào đó, hãy tập trung vào tương lai tươi đẹp và đầy cảm hứng mà họ muốn tạo ra - viễn cảnh có ý nghĩa với họ hơn là vấn đề họ đang mắc phải. Hỏi họ: "Mục tiêu mà bạn đang nhắm đến là gì?" Cho phép họ nói rõ những gì họ đang cố gắng đạt được cho bản thân và cho tổ chức. (“Tôi muốn tạo ra một nhóm hoạt động hiệu quả, trong đó chúng tôi giao tiếp, cộng tác và thậm chí xung đột một cách hiệu quả.”) Giúp họ đạt được mục tiêu tích cực, rõ ràng và có ý nghĩa.

Bước 3: Khám phá những cơ hội tiềm ẩn: Khi cả hai đều rõ ràng về kết quả sau cùng kỳ vọng thì bạn có thể xem xét lại vấn đề. Nhưng lần này, thay vì cố gắng "giải quyết" nó, bạn sẽ hỏi, "Làm thế nào vấn đề này có thể giúp chúng ta đạt được mục tiêu hấp dẫn trên?" Giải quyết xong vấn đề này là một điều tốt hay chỉ lãng phí thời gian? Cơ hội để thực hành một hành vi mới phục vụ một giá trị hoặc mục tiêu quan trọng? Một cơ hội để giải quyết một vấn đề lớn hơn sau khi giải quyết vấn đề này?

Trong trường hợp là trưởng nhóm đang gặp khó khăn, sau một số buổi động não về vấn đề này, bạn có thể phát hiện ra rằng người có đặc điểm là “gây rối” thực sự là người duy nhất trong nhóm sẵn sàng tham gia vào xung đột để nêu ra các vấn đề quan trọng. Không có họ, những vấn đề to lớn trong tập thể vẫn không được nói ra mà chỉ là những bàn tán, xì xào và lâu dần sẽ gây mất đoàn kết tập thể. Nói cách khác, với một chút huấn luyện về phong cách làm việc, người gây rối có thể là chìa khóa cho mục tiêu nâng cao hiệu quả làm việc của cả nhóm.

Bước 4: Tạo kế hoạch điểm 10: Trong bước này, bạn hướng dẫn họ suy nghĩ về các cách tận dụng cơ hội đó đồng thời lựa chọn và cam kết một kế hoạch hành động để đạt được nó. Thuật ngữ "kế hoạch điểm 10" có nghĩa là khi chúng ta hỏi:"Trên thang điểm từ 1-10, bạn có tự tin rằng mình sẽ thực hiện kế hoạch này không?", Câu trả lời là điểm 10 tự tin.

Kế hoạch điểm 10 của nhà lãnh đạo đang gặp khó khăn của chúng ta có thể là lên lịch trò chuyện với thành viên nhóm gây rối với tư cách là đồng minh để giúp họ đóng góp tích cực cho nhóm.

Điều quan trọng không phải là kế hoạch thành công mà là họ sẽ tiếp tục thực hiện một hành động mới, tự đánh giá kết quả và liên tục tiến về phía trước.

Khách hàng của của nhóm nghiên cứu - ngân hàng đầu tư đã chứng minh tính hiệu quả của quy trình này. Mục tiêu của họ đã đạt được khi doanh thu không mong muốn đã giảm xuống 3%. Khi các nhà quản lý thay đổi giọng điệu và trọng tâm của các cuộc trò chuyện của họ, việc hoàn thành đánh giá hiệu suất đã tăng từ 50% lên 95%. Sau đó những kết quả này được duy trì trong 15 năm (khi nhóm nghiên cứu ngừng theo dõi). Đó là do văn hóa thay đổi khi nhân viên và người quản lý tham gia vào các cuộc trò chuyện tích cực, hiệu quả, nâng cao hiệu suất.

Phản hồi khi được đưa ra một cách khéo léo thì có thể là một công cụ giúp mọi người xác định điểm mù và cơ hội phát triển của bản thân. Nhưng chỉ khi nó được gắn vào một lộ trình trưởng thành và phát triển rõ ràng.

Đức Nguyễn

Tin bài khác
Khi người tài chọn những "bài toán lớn" thay vì chức danh

Khi người tài chọn những "bài toán lớn" thay vì chức danh

Doanh nghiệp có thể tuyển dụng một nhà quản lý giỏi bằng chế độ đãi ngộ, nhưng để giữ chân họ lâu dài cần nhiều hơn thế. Một "chiến trường" đủ lớn, văn hóa trao quyền và lộ trình phát triển rõ ràng đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới trong cuộc đua nhân tài.
Traffic có thể tạo tiền, nhưng không thay được nền móng cốt lõi của doanh nghiệp

Traffic có thể tạo tiền, nhưng không thay được nền móng cốt lõi của doanh nghiệp

Nhiều năm qua, Huấn Hoa Hồng xây dựng sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, phát triển hoạt động livestream bán hàng và tham gia thành lập nhiều doanh nghiệp. Nhưng những diễn biến gần đây cho thấy, lượng người theo dõi hay doanh số bán hàng không phải là thước đo duy nhất phản ánh sức khỏe của một mô hình kinh doanh.
Nhân sự cấp cao rời đi: 5 bài học quản trị giúp doanh nghiệp biến khủng hoảng thành cơ hội

Nhân sự cấp cao rời đi: 5 bài học quản trị giúp doanh nghiệp biến khủng hoảng thành cơ hội

Trong khi nhiều tổ chức xem sự ra đi của lãnh đạo cấp cao là dấu hiệu bất ổn, các doanh nghiệp có nền quản trị hiện đại lại coi đó là một phần tất yếu trong vòng đời phát triển. Thay vì tập trung giữ chân bằng mọi giá, họ xây dựng quy trình kế nhiệm, bảo vệ uy tín của tổ chức và tận dụng thời điểm chuyển giao để chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.
AI "bịa" thông tin đang trở thành rủi ro mới với thương hiệu doanh nghiệp

AI "bịa" thông tin đang trở thành rủi ro mới với thương hiệu doanh nghiệp

Không chỉ tạo ra câu trả lời sai, các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay AI Overviews của Google đang đặt doanh nghiệp trước một dạng khủng hoảng truyền thông hoàn toàn mới: thông tin bịa đặt được AI trình bày như sự thật. Theo Gartner, nếu không có cơ chế ứng phó phù hợp, những "ảo giác AI" có thể làm xói mòn uy tín thương hiệu, tác động trực tiếp đến doanh thu và niềm tin của khách hàng.
Doanh nghiệp cần được trang bị kỹ năng để tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Doanh nghiệp cần được trang bị kỹ năng để tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Trước những hạn chế trong hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam cần được tăng cường trang bị kỹ năng tham gia hội chợ, kết nối đối tác và chăm sóc khách hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông chủ trẻ người Đức chia sẻ cách đạt tiêu chuẩn EU Bio và Naturland Fair của trang trại hữu cơ

Ông chủ trẻ người Đức chia sẻ cách đạt tiêu chuẩn EU Bio và Naturland Fair của trang trại hữu cơ

Ông chủ trẻ Trang trại biểu mẫu về nông nghiệp sinh học tại Đức đến Việt Nam để chia sẻ cách đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Liên minh Châu Âu (EU Bio) lẫn bộ quy chuẩn khắt khe của Naturland Fair.
Chuẩn hóa vận hành - chìa khóa nâng chất lượng dịch vụ

Chuẩn hóa vận hành - chìa khóa nâng chất lượng dịch vụ

Trong ngành dịch vụ, chất lượng không đến từ những khoảnh khắc xuất sắc mà từ khả năng duy trì trải nghiệm đồng nhất mỗi ngày. Đằng sau đó là hệ thống tiêu chuẩn, quy trình và dữ liệu được xây dựng bài bản, tạo nền tảng cho năng lực vận hành và lợi thế cạnh tranh bền vững.
Ba "nút thắt" mới đang bào mòn lợi thế xuất khẩu của Việt Nam

Ba "nút thắt" mới đang bào mòn lợi thế xuất khẩu của Việt Nam

Trong khi xuất khẩu tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng của nền kinh tế, nhiều hiệp hội doanh nghiệp cho rằng hàng Việt đang đối mặt những rào cản mới khó xử lý hơn trước. Không chỉ là thuế quan hay chi phí logistics, áp lực phòng vệ thương mại, thiếu lao động và khoảng trống dữ liệu thị trường đang trực tiếp ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Luật Thương mại điện tử mở ra "luật chơi" mới: KOL, KOC và người bán hàng online không thể bán hàng theo cảm tính

Luật Thương mại điện tử mở ra "luật chơi" mới: KOL, KOC và người bán hàng online không thể bán hàng theo cảm tính

Từ việc công khai thông tin người bán, siết trách nhiệm của KOL, KOC, livestream bán hàng, đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và nghĩa vụ thuế, Luật Thương mại điện tử cùng các quy định liên quan đang tạo ra một "luật chơi" mới trên môi trường số. Theo các chuyên gia, đây không phải là rào cản mà là bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.
Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nói gì về cơ hội của F&B Việt?

Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nói gì về cơ hội của F&B Việt?

Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nhận định F&B Việt có nhiều cơ hội chinh phục thị trường quốc tế, đặc biệt tại Indonesia. Theo ông, chìa khóa thành công không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở khả năng xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện văn hóa và ứng dụng tư duy Marketing 7.0.
Xây thương hiệu để bán giá trị, không bán giá rẻ

Xây thương hiệu để bán giá trị, không bán giá rẻ

Trong kỷ nguyên AI và chuyển đổi số, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không còn đến từ quy mô hay giá bán thấp mà nằm ở khả năng tạo dựng thương hiệu, xây dựng hệ sinh thái khách hàng và mang lại giá trị khác biệt.
Marketing AI mở lối tăng trưởng từ dữ liệu khách hàng

Marketing AI mở lối tăng trưởng từ dữ liệu khách hàng

Marketing AI mở ra giai đoạn mới khi doanh nghiệp cạnh tranh bằng khả năng thấu hiểu khách hàng thay vì chỉ tăng ngân sách quảng cáo. Tại Diễn đàn "The Future of Business – Thương hiệu, Đổi mới sáng tạo và Tăng trưởng trong Kỷ nguyên Số" ngày 22/7/2026, các chuyên gia khẳng định AI chỉ tạo lợi thế khi gắn với chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
KPMG Australia “đổi tướng” sau khủng hoảng kiểm toán

KPMG Australia “đổi tướng” sau khủng hoảng kiểm toán

Việc bổ nhiệm ông John Sams vào ghế Tổng giám đốc điều hành được kỳ vọng giúp KPMG Australia ổn định bộ máy và khôi phục niềm tin, trong bối cảnh bê bối rò rỉ thông tin mật tiếp tục gây sức ép lên hãng kiểm toán này.
Từ phòng thí nghiệm đến thị trường: Bài toán khó của những sáng chế "Made in Vietnam"

Từ phòng thí nghiệm đến thị trường: Bài toán khó của những sáng chế "Made in Vietnam"

Không ít công trình nghiên cứu khoa học tại Việt Nam được đánh giá có giá trị chuyên môn, nhưng lại gặp khó khăn trên con đường bước ra thị trường. Khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và đời sống vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hành trình nghiên cứu thiết bị bảo vệ mạch điện tích hợp hệ thống đa tầng chống hồ quang điện của GS.TS. Trần Văn Tín và các cộng sự là một ví dụ cho thấy, để một sáng chế tạo ra giá trị xã hội, cần nhiều hơn một kết quả nghiên cứu thành công.
Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Meta đang đối mặt với vụ kiện từ 26 nhân viên, cáo buộc công ty sử dụng AI để đánh giá và lựa chọn nhân sự trong đợt sa thải hồi đầu năm, khiến nhiều người đang nghỉ phép hợp pháp bị đối xử bất công.