Thứ năm 14/05/2026 14:53
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Chỉ phản hồi là không đủ để giúp nhân viên của bạn phát triển

13/12/2021 16:34
Trong tất cả các hình thức giao tiếp, phản hồi có lẽ là hình thức khó cho và nhận nhất. Người tặng phải chỉ trích - điều này có thể làm tổn thương cảm xúc của ai đó. Trong trường hợp nếu cuộc trò chuyện xảy ra, người nhận phản hồi có thể cảm thấy xấu
Đưa ra các
Đưa ra các "feedback" - phản hồi - chỉ là điều kiện cần nhưng chưa đủ để giúp nhân viên của bạn phát triển. (Ảnh: 15Five)

Một nhóm nghiên cứu tại Hoa Kỳ đã tiếp xúc với 1 bộ phận công nghệ thông tin bao gồm 2.000 nhân viên của một ngân hàng đầu tư, đã gặp phải một vấn đề: Nhân viên nghỉ việc ở mức đáng báo động. Câu nói mà các nhà nghiên cứu đã nghe đi nghe lại nhiều lần từ những người mà họ đã phỏng vấn: “Nói chuyện với một headhunter - chuyên gia tuyển dụng về sự nghiệp của tôi dễ dàng hơn so với người quản lý của chính tôi”.

Do vậy, bộ phận này đã tiến hành một chiến dịch phản hồi. Họ đã chi hơn 1 triệu USD cho một công ty tư vấn để phát triển các mô hình năng lực tùy chỉnh, nghiêm ngặt. Họ đã đào tạo các nhà quản lý để đánh giá hiệu suất của nhân viên (dựa trên hàng chục năng lực liên quan) và đưa ra phản hồi cho nhân viên về những cơ hội phát triển của họ về ngắn và dài hạn.

Không một ai trong số đó có hoạt động phản hồi nhân viên hiệu quả. Hai năm sau, 50% người quản lý vẫn không hoàn thành việc đánh giá hiệu suất, các đánh giá đã được thực hiện ít ảnh hưởng đến hiệu suất và doanh thu vẫn cao không thể ngờ. Đó là tất cả hoàn toàn có thể dự đoán được bởi vì thông tin phản hồi hiếm khi đạt được mục tiêu mong muốn.

Ý nghĩa của phản hồi là gì?

Trong 30 năm qua, các công ty đã tập trung vào việc tạo ra văn hóa phản hồi đến nỗi chúng ta đã quên mất lý do tại sao chúng ta lại làm điều đó ngay từ đầu.

Mục tiêu của phản hồi là giúp mọi người cải thiện hiệu suất làm việc. Chúng ta muốn mọi người nâng cao năng lực chuyên môn để phát huy hết tiềm năng bản thân đóng góp mạnh mẽ cho đội, nhóm của họ đồng thời tương tác hiệu quả với đồng nghiệp. Chúng ta muốn các tổ chức của mình trở thành nơi mà mọi người có thể giao tiếp với nhau một cách khéo léo và thẳng thắn để phục vụ cho sự phát triển và cải thiện hiệu suất của họ. Đó đều là những mục tiêu xứng đáng và có giá trị.

Nhưng vấn đề ở đây là: Nói với mọi người rằng họ đang thiếu sót ở điểm nào không giống như giúp họ khắc phục điểm đó.

Trên thực tế, phản hồi thường phản tác dụng. Richard Boyatzis và cộng sự của ông đã phát hiện ra rằng, phản hồi tiêu cực (“Đây là những gì bạn đang làm sai”) làm giảm mức độ tương tác trong các cuộc trò chuyện phản hồi 360 độ và ngăn chặn việc khám phá các mục tiêu và mong muốn của công nhân viên trong tương lai.

Ngay khi gọi đó là phản hồi “mang tính xây dựng” cũng không đánh lừa được bất kỳ ai. Trong bài báo “The Feedback Fallacy” xuất bản năm 2019, Thống đốc Marcus Buckingham và Ashley Goodall đã đưa ra những bằng chứng xác thực rằng việc tập trung vào những thiếu sót và điểm yếu không giúp người nhận phản hồi trở nên tốt hơn.

Điều này hoàn toàn hợp ký khi bạn nghĩ về nó. Trong tất cả các hình thức giao tiếp, phản hồi có lẽ là hình thức khó cho và nhận nhất. Người tặng phải chỉ trích, điều này có thể làm tổn thương cảm xúc của ai đó, vì vậy, họ tránh trò chuyện ngay từ đầu. Trong trường hợp cuộc trò chuyện xảy ra, người nhận có thể cảm thấy xấu hổ khi nghe thấy một số phiên bản của “Bạn không đủ tốt và bạn cần phải thay đổi”.

Hệ quả là mọi người sẽ làm bất cứ điều gì để tránh cảm thấy xấu hổ bao gồm từ chối vấn đề (không vấn đề = không xấu hổ) hoặc đổ lỗi cho người khác (không phải lỗi của tôi = không xấu hổ). Ngay cả khi ai đó tỏ ra phản hồi tích cực và “chín chắn” với phản hồi thì họ thường ở trong chế độ chiến đấu hoặc bỏ chạy.

Nhưng còn những phản hồi tích cực trong đó nêu bật những gì họ đã làm tốt? Đó là một hình thức chỉ trích; nếu tôi có thể chấp thuận hành vi của bạn ở đây, tôi cũng có thể không chấp nhận hành vi của bạn ở việc khác, thời điểm khác. Ngoài ra, việc tập trung vào những mặt tích cực sẽ không nhất thiết phải giải quyết những điểm yếu cản trở hiệu suất.

Vì vậy, nếu phản hồi không giúp mọi người phát triển khả năng chuyên môn của họ thì điều gì sẽ xảy ra? Trong cuốn sách You Can Change Other People - Bạn có thể thay đổi người khác, bạn sẽ có 1 một quy trình gồm bốn bước.

Làm thế nào để xây dựng một nền văn hóa làm việc hiệu suất cao

Bước 1: Chuyển góc nhìn từ nhà phê bình sang phe đồng minh: Không ai muốn nói chuyện với một nhà phê bình. Mọi người đều muốn nói chuyện với một người ở phe đồng minh với bản thân. Khi bạn là đồng minh của ai đó, bạn thể hiện sự quan tâm đến họ, tin tưởng vào họ và cam kết với họ. Trước sự hiện diện của bạn, họ loại bỏ sự xấu hổ và phòng thủ thay vào đó tập trung vào việc trở nên tốt hơn. Vậy làm cách nào để bạn làm rõ rằng bạn ở phe đồng minh chứ không phải là nhà phê bình? Đây là công thức ba bước:

- Cảm thông: Nếu họ đang gặp khó khăn, hãy thừa nhận mức độ khó khăn, bực bội hoặc khó chịu hoặc đau đớn mà việc đó có thể mang lại cho họ.

- Thể hiện sự tự tin: Hãy cho họ biết bạn tin tưởng vào khả năng của họ để đối phó với những thách thức mà họ đang phải đối mặt.

- Xin phép: Hỏi họ xem họ có sẵn sàng cùng bạn suy nghĩ về tình huống này không.

Hãy tưởng tượng một đồng nghiệp đang gặp khó khăn trong vai trò trưởng nhóm và tương tác kém với một thành viên trong nhóm đang gây rối. Bắt đầu một cuộc trò chuyện với “đồng minh” có thể đơn giản như: “Điều đó nghe có vẻ thực sự bực bội. Và tôi biết bạn có thể xử lý nó. Các bạn có muốn cùng nhau suy nghĩ kỹ về việc này không?”

Bước 2: Xác định một mục tiêu hấp dẫn: Một khi họ đã nói “có”, bạn sẽ muốn quay lại vấn đề chinh - quá khứ khó chịu - “Hãy nói về thành viên nhóm gây rối đó.” Nhưng đừng đi đến bước đó vội, vẫn chưa phải lúc. Thay vào đó, hãy tập trung vào tương lai tươi đẹp và đầy cảm hứng mà họ muốn tạo ra - viễn cảnh có ý nghĩa với họ hơn là vấn đề họ đang mắc phải. Hỏi họ: "Mục tiêu mà bạn đang nhắm đến là gì?" Cho phép họ nói rõ những gì họ đang cố gắng đạt được cho bản thân và cho tổ chức. (“Tôi muốn tạo ra một nhóm hoạt động hiệu quả, trong đó chúng tôi giao tiếp, cộng tác và thậm chí xung đột một cách hiệu quả.”) Giúp họ đạt được mục tiêu tích cực, rõ ràng và có ý nghĩa.

Bước 3: Khám phá những cơ hội tiềm ẩn: Khi cả hai đều rõ ràng về kết quả sau cùng kỳ vọng thì bạn có thể xem xét lại vấn đề. Nhưng lần này, thay vì cố gắng "giải quyết" nó, bạn sẽ hỏi, "Làm thế nào vấn đề này có thể giúp chúng ta đạt được mục tiêu hấp dẫn trên?" Giải quyết xong vấn đề này là một điều tốt hay chỉ lãng phí thời gian? Cơ hội để thực hành một hành vi mới phục vụ một giá trị hoặc mục tiêu quan trọng? Một cơ hội để giải quyết một vấn đề lớn hơn sau khi giải quyết vấn đề này?

Trong trường hợp là trưởng nhóm đang gặp khó khăn, sau một số buổi động não về vấn đề này, bạn có thể phát hiện ra rằng người có đặc điểm là “gây rối” thực sự là người duy nhất trong nhóm sẵn sàng tham gia vào xung đột để nêu ra các vấn đề quan trọng. Không có họ, những vấn đề to lớn trong tập thể vẫn không được nói ra mà chỉ là những bàn tán, xì xào và lâu dần sẽ gây mất đoàn kết tập thể. Nói cách khác, với một chút huấn luyện về phong cách làm việc, người gây rối có thể là chìa khóa cho mục tiêu nâng cao hiệu quả làm việc của cả nhóm.

Bước 4: Tạo kế hoạch điểm 10: Trong bước này, bạn hướng dẫn họ suy nghĩ về các cách tận dụng cơ hội đó đồng thời lựa chọn và cam kết một kế hoạch hành động để đạt được nó. Thuật ngữ "kế hoạch điểm 10" có nghĩa là khi chúng ta hỏi:"Trên thang điểm từ 1-10, bạn có tự tin rằng mình sẽ thực hiện kế hoạch này không?", Câu trả lời là điểm 10 tự tin.

Kế hoạch điểm 10 của nhà lãnh đạo đang gặp khó khăn của chúng ta có thể là lên lịch trò chuyện với thành viên nhóm gây rối với tư cách là đồng minh để giúp họ đóng góp tích cực cho nhóm.

Điều quan trọng không phải là kế hoạch thành công mà là họ sẽ tiếp tục thực hiện một hành động mới, tự đánh giá kết quả và liên tục tiến về phía trước.

Khách hàng của của nhóm nghiên cứu - ngân hàng đầu tư đã chứng minh tính hiệu quả của quy trình này. Mục tiêu của họ đã đạt được khi doanh thu không mong muốn đã giảm xuống 3%. Khi các nhà quản lý thay đổi giọng điệu và trọng tâm của các cuộc trò chuyện của họ, việc hoàn thành đánh giá hiệu suất đã tăng từ 50% lên 95%. Sau đó những kết quả này được duy trì trong 15 năm (khi nhóm nghiên cứu ngừng theo dõi). Đó là do văn hóa thay đổi khi nhân viên và người quản lý tham gia vào các cuộc trò chuyện tích cực, hiệu quả, nâng cao hiệu suất.

Phản hồi khi được đưa ra một cách khéo léo thì có thể là một công cụ giúp mọi người xác định điểm mù và cơ hội phát triển của bản thân. Nhưng chỉ khi nó được gắn vào một lộ trình trưởng thành và phát triển rõ ràng.

Đức Nguyễn

Tin bài khác
BrewDog bán mình giá "bèo", 200.000 cổ đông trắng tay vì tin vào giấc mơ nổi loạn

BrewDog bán mình giá "bèo", 200.000 cổ đông trắng tay vì tin vào giấc mơ nổi loạn

Từ vị thế biểu tượng của sự đột phá, BrewDog vừa khép lại chương huy hoàng bằng thương vụ bán mình đầy cay đắng cho tập đoàn Mỹ Tilray Brands với giá vỏn vẹn 44 triệu USD. Cú rơi từ đỉnh cao này không chỉ khiến hàng trăm nhân viên mất việc mà còn để lại nỗi đau thấu trời cho hơn 220.000 "cổ đông dân chơi" – những người đã trót rót hàng trăm triệu USD để đổi lấy một lời hứa không bao giờ thành hiện thực.
Cách thiết lập hiệu quả và khám phá những mô hình kinh doanh của những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu

Cách thiết lập hiệu quả và khám phá những mô hình kinh doanh của những thương hiệu nổi tiếng toàn cầu

Có một bí mật mà hầu hết các thương hiệu lớn trên thế giới đều hiểu rất rõ: sản phẩm tốt chưa bao giờ là đủ để tạo nên đế chế tỷ đô (USD). Trong thời đại cạnh tranh toàn cầu, công nghệ có thể bị sao chép, giá bán có thể bị phá vỡ, quảng cáo có thể bị đối thủ vượt mặt chỉ sau vài tháng. Nhưng thứ khó sao chép nhất lại nằm ở cách doanh nghiệp thiết kế mô hình kinh doanh, điều chỉnh linh hoạt trong mọi biến động để doanh nghiệp trường tồn.
Doanh nghiệp nhỏ đối mặt rủi ro bị “văng” khỏi cuộc chơi

Doanh nghiệp nhỏ đối mặt rủi ro bị “văng” khỏi cuộc chơi

Báo cáo mới nhất từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) chỉ ra một thực trạng: Dù chuỗi giá trị toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, lợi ích vẫn chỉ tập trung vào các "ông lớn". Nếu không có sự đột phá về chính sách hỗ trợ, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) rất dễ bị tổn thương và mất dấu trên bản đồ kinh tế 2026.
Doanh nghiệp Việt sẽ thua ngay nếu không hiểu về "luật chơi" mới trong bối cảnh nhiều đổi thay

Doanh nghiệp Việt sẽ thua ngay nếu không hiểu về "luật chơi" mới trong bối cảnh nhiều đổi thay

Trong khi nhiều doanh nghiệp vẫn tranh luận về thuế, lãi suất hay sức mua suy giảm, một vấn đề lớn hơn đang âm thầm diễn ra nhưng ít được chú ý, doanh nghiệp Việt đang mất lợi thế không hẳn vì thị trường khó, mà vì chưa theo kịp cách vận hành của hệ thống chính sách và chuẩn mực mới. Khi môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch và dựa trên dữ liệu, “hiểu đúng – làm đúng” không còn là yêu cầu phụ trợ, mà đang trở thành năng lực cốt lõi.
Mô hình quản trị gia đình và bài học từ các gia tộc kinh doanh giàu nhất thế giới

Mô hình quản trị gia đình và bài học từ các gia tộc kinh doanh giàu nhất thế giới

Trong hầu hết doanh nghiệp gia đình, người sáng lập không chỉ là người dẫn đường mà còn là trung tâm quyền lực, thủ lĩnh tinh thần, người truyền cảm hứng và định hình văn hóa tổ chức. Nhưng khi doanh nghiệp lớn dần, thách thức không còn nằm ở việc duy trì vai trò trung tâm ấy, mà ở khả năng nâng cấp chính mô hình đã tạo nên thành công ban đầu, để doanh nghiệp có thể vận hành bền vững qua nhiều thế hệ. Làm sao để các thế hệ nối tiếp vận hành hiệu quả hơn, mà không bị những chiếc bóng khổng lồ vô tình tạo rào cản?
Long Châu lấn sân thuốc hiếm: Canh bạc khó hay chiến lược giữ ngôi đầu?

Long Châu lấn sân thuốc hiếm: Canh bạc khó hay chiến lược giữ ngôi đầu?

Trước bài toán người Việt khó tiếp cận thuốc mới, thuốc hiếm và phải chi hàng tỷ USD ra nước ngoài điều trị mỗi năm, Long Châu chọn bước vào một mảng được xem là khó nhằn nhất của ngành dược để mở rộng dư địa tăng trưởng và củng cố vị thế dẫn đầu.
Thấy gì từ việc Vingroup vượt mốc trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam?

Thấy gì từ việc Vingroup vượt mốc trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam?

Tính đến tháng 3 năm 2026, Vingroup tăng thêm 37.000 nhân sự, chính thức vượt mốc 105.000 lao động và trở thành doanh nghiệp có quy mô nhân sự lớn nhất Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở con số, mà ở mô hình quản trị con người quy mô lớn hiếm thấy trong khu vực tư nhân.
Bản  đồ chiến lược của giới tinh hoa và giá trị của những điều không nhìn thấy

Bản đồ chiến lược của giới tinh hoa và giá trị của những điều không nhìn thấy

Trong một buổi chiều giàu năng lượng trí tuệ của cộng đồng doanh nhân, một câu hỏi tưởng như đã cũ bỗng được đặt lại theo cách khiến cả hội trường phải suy nghĩ lại từ đầu: điều gì thực sự tạo nên giá trị của một doanh nghiệp trong thời đại mà những gì có thể nhìn thấy ngày càng trở nên dễ sao chép, còn những gì không nhìn thấy lại âm thầm quyết định toàn bộ cuộc chơi. Tọa đàm “Xây dựng và tích lũy tài sản vô hình: Lợi thế cạnh tranh bền vững”, kết hợp với lễ ra mắt cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” của Tiến sĩ Nguyễn Trung Kiên, đã thu hút đông đảo doanh nhân, nhà đầu tư và chuyên gia tham dự.
Phó Chủ tịch Vingroup Lê Khắc Hiệp: VinFast thúc đẩy chuỗi liên kết kinh tế Việt

Phó Chủ tịch Vingroup Lê Khắc Hiệp: VinFast thúc đẩy chuỗi liên kết kinh tế Việt

TS. Lê Khắc Hiệp nhấn mạnh VinFast đang tạo lực kéo mạnh mẽ, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ, hình thành chuỗi liên kết kinh tế nội địa và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.
Kinh doanh sản phẩm khó nói với ý tưởng quảng cáo độc lạ, Squatty Potty tạo nên cú hích 600 triệu USD

Kinh doanh sản phẩm khó nói với ý tưởng quảng cáo độc lạ, Squatty Potty tạo nên cú hích 600 triệu USD

Có những thị trường tồn tại ngay trong đời sống hàng ngày nhưng lại bị che phủ bởi sự im lặng. Không phải vì nhu cầu thấp, mà vì nhãn hàng thấy khó truyền thông. Từ tiêu hóa, táo bón cho đến những vấn đề cơ thể rất riêng tư, tất cả đều nằm trong vùng “biết nhưng không nói”. Chính vì thế nhiều doanh nghiệp bị ảnh hưởng tới kinh doanh từ việc làm marketing cho những sản phẩm, dịch vụ đặc thù này. Nếu truyền không thông thì không thể kết nối khách hàng với sản phẩm.
Biến nắp cống thành ly cà phê và nghệ thuật Ambient Marketing độc đáo

Biến nắp cống thành ly cà phê và nghệ thuật Ambient Marketing độc đáo

Trong bối cảnh đô thị ngập tràn quảng cáo và sự chú ý ngày càng phân tán, quảng cáo xuất hiện dày đặc đến mức bị “vô hiệu hóa” thông điệp, có một khoảnh khắc đủ sức khiến người ta bất ngờ dừng lại: một ly cà phê nóng đang bốc khói… ngay giữa lòng đường. Không quán xá, không biển hiệu, chỉ là một nắp cống và làn hơi nước vô tình được “biến hóa” thành trải nghiệm thị giác đầy tinh tế.
Bảo hiểm nhân thọ tăng cường kiểm soát rủi ro rửa tiền trong bối cảnh “danh sách xám”

Bảo hiểm nhân thọ tăng cường kiểm soát rủi ro rửa tiền trong bối cảnh “danh sách xám”

Dù được đánh giá có rủi ro rửa tiền ở mức trung bình thấp, lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ vẫn được yêu cầu siết chặt nhận diện rủi ro từ khách hàng, sản phẩm và kênh phân phối, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang nằm trong “danh sách xám” của FATF.
Coteccons đặt cược vào con người và công nghệ cho hành trình phát triển trăm năm

Coteccons đặt cược vào con người và công nghệ cho hành trình phát triển trăm năm

Coteccons cho rằng chìa khóa để phát triển bền vững không chỉ nằm ở doanh thu hay quy mô dự án, mà ở cách doanh nghiệp đầu tư cho con người và công nghệ. Với định hướng lấy ESG làm trục phát triển, nhà thầu này đang xem quản trị nhân sự số là nền tảng để nâng hiệu quả vận hành, giữ chân nhân tài và tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Hãng hàng không biến ghế trống ế ẩm thành mô hình kinh doanh triệu đô

Hãng hàng không biến ghế trống ế ẩm thành mô hình kinh doanh triệu đô

Có một cảm giác mà gần như bất kỳ hành khách nào cũng từng trải qua trên một chuyến bay đường dài: nhìn quanh và bất ngờ nhận ra cả một hàng ghế trống. Bạn nhẹ nhàng kéo tay vịn lên, duỗi người, nằm xuống và trong khoảnh khắc ấy, khoang phổ thông bỗng hóa thành một “chiếc giường trên không”. Điều thú vị là United Airlines không để cảm giác hạnh phúc rất đời thường đó trôi qua như một sự may mắn ngẫu nhiên. Họ biến nó thành sản phẩm, thành trải nghiệm và quan trọng hơn, thành một mô hình doanh thu mới hàng triệu đô, mang tên Relax Row.
Quy định mới về cạnh tranh: Chặn “lách luật” doanh thu

Quy định mới về cạnh tranh: Chặn “lách luật” doanh thu

Nghị định số 102/2026/NĐ-CP vừa được ban hành đã điều chỉnh mạnh khung xử phạt trong lĩnh vực cạnh tranh, bổ sung cơ chế xác định doanh thu và tăng chế tài đối với các hành vi vi phạm, đặc biệt trong hoạt động tập trung kinh tế.