Động lực mới cho xuất khẩu sản phẩm sạch
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm nông sản, chiến lược phát triển chăn nuôi tuần hoàn không chỉ giúp cải thiện hiệu quả kinh tế mà còn tạo nền tảng vững chắc cho việc xuất khẩu các sản phẩm chăn nuôi sạch, thân thiện với môi trường ra thế giới. Mục tiêu mà ngành chăn nuôi hướng đến là đạt giá trị xuất khẩu từ 1-1,5 tỷ USD vào năm 2025 và 3-4 tỷ USD vào năm 2030. Để đạt được con số này, việc áp dụng mô hình chăn nuôi tuần hoàn sẽ đóng vai trò then chốt.
 |
Ông Phạm Kim Đăng - Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn |
Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi, cho rằng, ngành chăn nuôi hiện đóng góp khoảng 26% vào GDP của ngành nông nghiệp, để duy trì sự phát triển bền vững, Việt Nam đang thực hiện “Chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045”. Chiến lược này đặt ra mục tiêu phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kết hợp với chăn nuôi hữu cơ và mô hình tuần hoàn nhằm giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Một trong những ưu điểm của chăn nuôi tuần hoàn là tận dụng tối đa nguồn tài nguyên và giảm thiểu phế thải. Mô hình này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần bảo vệ môi trường, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế đối với sản phẩm nông sản sạch và an toàn.
Nhiều doanh nghiệp chăn nuôi tại Việt Nam đã đi tiên phong trong việc áp dụng mô hình chăn nuôi tuần hoàn kết hợp với công nghệ cao. Các doanh nghiệp lớn như C.P Việt Nam, Tập đoàn TH, và Công ty CP Chăn nuôi GREENFEED Việt Nam đã chứng minh tính khả thi của mô hình này. Những sản phẩm của họ, từ thịt gà đến thủy sản chế biến sẵn, đã xuất khẩu sang các thị trường lớn như Nhật Bản, Trung Quốc, Lào và Campuchia, với sản lượng lên tới hàng chục ngàn tấn mỗi năm.
Tại Diễn đàn Kinh tế tuần hoàn Việt Nam lần thứ 3, ông Pawalit Ua Amornwanit, Tổng giám đốc C.P. Việt Nam, đã chia sẻ những thành công của công ty trong việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn vào sản xuất. Năm 2024, CPV được vinh danh trong "Top 100 Doanh nghiệp Bền vững Việt Nam" và nhận danh hiệu “Top 5 Doanh nghiệp tiên phong thực hiện kinh tế tuần hoàn và cắt giảm phát thải khí nhà kính”. Mô hình này giúp C.P Việt Nam duy trì được tính bền vững và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
C.P. Việt Nam không chỉ áp dụng chăn nuôi tuần hoàn mà còn chú trọng đến việc tái chế bao bì và xử lý rác thải nhựa. Công ty đã tham gia vào Liên minh tái chế bao bì PRO Việt Nam, góp phần tích cực vào công cuộc bảo vệ môi trường và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.
Một trong những thách thức lớn của ngành chăn nuôi là việc xử lý chất thải. Bình quân mỗi năm, ngành chăn nuôi tạo ra khoảng 60 triệu tấn phân gia súc gia cầm và hơn 290 triệu m3 nước thải. Lượng chất thải này nếu không được xử lý kịp thời có thể gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Triển khai nhiều mô hình chăn nuôi tuần hoàn
Tuy nhiên, với mô hình chăn nuôi tuần hoàn, chất thải từ chăn nuôi có thể được xử lý hiệu quả và tái sử dụng làm phân hữu cơ, hoặc làm nguyên liệu sản xuất năng lượng tái tạo. Mô hình này giúp giảm thiểu tác động xấu đến môi trường và nâng cao giá trị gia tăng cho ngành chăn nuôi. Theo thông tin từ Cục Chăn nuôi, chỉ một phần nhỏ chất thải chăn nuôi được sử dụng để sản xuất năng lượng tái tạo hoặc làm phân hữu cơ. Phần còn lại vẫn đang bị bỏ phí hoặc thải ra môi trường, gây ô nhiễm.
 |
| Nhiều mô hình chăn nuôi tuần hoàn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để sử dụng phế phụ phẩm trong chăn nuôi |
Để giải quyết vấn đề này, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã triển khai nhiều mô hình chăn nuôi tuần hoàn, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để sử dụng phế phụ phẩm trong chăn nuôi. Các mô hình này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giúp tăng hiệu quả kinh tế từ việc giảm chi phí thức ăn và tăng sản lượng nông sản. Ví dụ, mô hình chăn nuôi lợn kết hợp trồng trọt theo hướng hữu cơ đang được triển khai tại nhiều tỉnh như Vĩnh Phúc, Thái Nguyên và Đồng Nai. Chất thải được xử lý bằng chế phẩm sinh học, tạo nguồn phân hữu cơ để bón cho cây trồng và cung cấp thức ăn cho lợn, tạo ra một vòng tuần hoàn hoàn hảo trong sản xuất.
Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng mô hình chăn nuôi tuần hoàn ở Việt Nam vẫn đang gặp phải một số thách thức. Một trong những vấn đề lớn là thiếu chính sách hỗ trợ và khuyến khích đầu tư vào ngành nông nghiệp tuần hoàn. Các quy định pháp lý về tái chế và tái sử dụng chất thải chăn nuôi, phụ phẩm nông nghiệp theo hướng tuần hoàn vẫn chưa đầy đủ và rõ ràng.
Bên cạnh đó, việc thiếu hệ thống dữ liệu thông tin về phụ phẩm nông nghiệp cũng khiến cho việc đánh giá tiềm năng sử dụng chất thải chăn nuôi và phụ phẩm nông nghiệp còn hạn chế. Điều này gây khó khăn trong việc xây dựng các chuỗi giá trị tuần hoàn hiệu quả và bền vững.
Để giải quyết các vấn đề này, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ trong việc xây dựng các chính sách pháp lý rõ ràng và tạo môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào mô hình chăn nuôi tuần hoàn. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần triển khai các chương trình đào tạo, hướng dẫn cho nông dân và doanh nghiệp để họ có thể áp dụng các kỹ thuật mới và hiệu quả trong sản xuất.
Chăn nuôi tuần hoàn đang trở thành một chiến lược phát triển quan trọng của ngành nông nghiệp Việt Nam. Mô hình này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi xuất khẩu. Với sự tham gia của các doanh nghiệp lớn và sự hỗ trợ từ chính phủ, chăn nuôi tuần hoàn hứa hẹn sẽ trở thành một động lực mạnh mẽ cho ngành nông nghiệp Việt Nam vươn ra thế giới.
Nếu được triển khai hiệu quả, ngành chăn nuôi tuần hoàn có thể trở thành một hình mẫu bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế đối với các sản phẩm sạch và an toàn.
