Nhân lực phát triển hệ sinh thái kinh doanh bền vững thiếu cả về số lượng và chất lượng

Phát biểu tại Hội thảo “Tham vấn giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp kinh doanh bền vững”, sáng ngày 8/12, PGS. TS. Lê Thị Thu Hà – Giám đốc Trung tâm Sáng và Ươm tạo FTU (FIIS), Đại học Ngoại Thương cho rằng, trong giai đoạn 2022-2025, FIIS đã trở thành đối tác của Ủy hội Kinh tế Xã hội châu Á Thái Bình Dương Liên Hợp Quốc (UNESCAP) tại Việt Nam để triển khai hỗ trợ và thúc đẩy mô hình kinh doanh bao trùm.

Cũng trong năm 2025, FIIS đã phối hợp để triển khai các khoá tập huấn chuyên gia nguồn về tài chính doanh nghiệp; nghiên cứu các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp, góp phần quan trọng trong việc hình thành nền móng cho hệ sinh thái “Kinh doanh bao trùm” (mô hình kinh doanh tạo tác động xã hội) tại Việt Nam.

Ở khía cạnh triển khai các hoạt động hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân kinh doanh bền vững, có thể thấy Chương trình 167/QĐ-TTg (hỗ trợ doanh nghiệp khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022 -2025) đã tạo nền tảng quan trọng để lan tỏa mô hình kinh doanh bền vững trong khu vực tư nhân.

Đó là hỗ trợ đào tạo, nâng cao nhận thức và tăng cường năng lực của doanh nghiệp nhân kinh doanh bền vững; giúp hình thành mạng lưới chuyên gia, nền tảng dữ liệu doanh nghiệp bền vững và các mô hình tiêu biểu.

Tuy nhiên, ngoài những kết quả đạt được, quá trình thực hiện vẫn còn một số tồn tại, hạ tư nhân kinh doanh bền vững.

“Nhân lực, nguồn lực hỗ trợ, triển khai phát triển hệ sinh thái kinh doanh bền vững và hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân kinh doanh bền vững còn thiếu cả về số lượng và chất lượng, đặc biệt trong những lĩnh vực tư vấn chuyên sâu”, bà Hà nhấn mạnh.

Hội thảo “Tham vấn giải pháp thúc đẩy doanh nghiệp kinh doanh bền vững”. Ảnh: Hà Anh.

Theo bà Hà, hiện nay, số lượng cán bộ và chuyên gia có chuyên môn sâu về kinh doanh bền vững còn rất hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu tư vấn ngày càng tăng của doanh nghiệp. Mạng lưới chuyên gia tư vấn kinh doanh bền vững ở cấp vùng chưa được hình thành đầy đủ, dẫn đến việc hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp tại địa phương còn khó khăn.

Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nguồn lực để đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị - xã hội và hiệp hội doanh nghiệp. Đồng thời, việc huy động chuyên gia tư vấn gặp khó khăn do hạn chế về kinh phí và mức độ sẵn sàng chi trả của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, chưa có hệ thống theo dõi, đánh giá thống nhất về số lượng, chất lượng và phạm vi hoạt động của đội ngũ chuyên gia, tổ chức thúc đẩy kinh doanh bền vững trên toàn quốc, gây khó khăn trong công tác quản lý, điều phối và kết nối nguồn lực nhân sự.

Tại các bộ, ngành, địa phương, sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, sở, ngành địa phương trong thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp đôi lúc chưa kịp thời. Nguồn nhân lực để hỗ trợ doanh nghiệp còn hạn chế; nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế nên nhiều cơ quan chưa hình thành các không gian làm việc chung, khu ươm tạo các ý tưởng khởi nghiệp nên các hoạt động hỗ trợ còn rời rạc, thiếu tính liên kết và đồng bộ...

Đóng góp ý kiến cho Dự thảo “Chương trình hỗ trợ khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2026-2030” (Dự thảo Chương trình), bà Hà đề xuất Chương trình cần đơn giản hóa thủ tục chấm điểm các tiêu chí xác định doanh nghiệp, hợp tác xã khu vực tư nhân kinh doanh bền vững. Bổ sung hướng dẫn chi tiết các tiêu chí theo từng ngành, lĩnh vực phù hợp với đặc thù trong hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh.

Cùng đó, thúc đẩy hỗ trợ tài chính xanh cho doanh nghiệp; tháo gỡ các điểm nghẽn tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp tư nhân kinh doanh bền vững. Tăng cường số hóa trong triển khai Chương trình và tăng cường nguồn lực thực hiện các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp.

Các đại biểu tham dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm. Ảnh: Hà Anh.

Bà Lê Hoài Thu - Quản lý dự án trong lĩnh vực nông nghiệp, Ban quản lý các dự án Nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị rà soát hoàn thiện Dự thảo Chương trình.

Cụ thể là bổ sung mục tiêu định lượng rõ ràng hơn về: số lượng doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh được hỗ trợ trong giai đoạn 2026-2030; tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng, công bố báo cáo ESG (môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp); chỉ tiêu giảm phát thải cho từng nhóm ngành.

“Cần tăng cường chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương trong xây dựng kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cụ thể.

Thiết lập cơ chế điều phối thống nhất, ban hành hướng dẫn khung và cơ chế giám sát kết quả theo quý, năm; hình thành Hệ thống theo dõi –đánh giá (M&E) trên toàn quốc, trong đó công khai hóa chỉ tiêu hỗ trợ, số lượng doanh nghiệp thụ hưởng, mức độ chuyển đổi xanh, mức giảm phát thải”, bà Thu đề xuất.