Bảo vệ cân bằng sinh thái từ mô hình nuôi ong mật tại Lào Cai

Năm 2025, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Lào Cai phối hợp với UBND xã Xuân Quang triển khai mô hình “Nuôi ong mật gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm”, thuộc Dự án Khuyến nông Trung ương giai đoạn 2024–2026. Với quy mô 300 đàn ong nội (Apis cerana) và 6 hộ dân tham gia, mô hình được xây dựng nhằm vừa nâng cao thu nhập, vừa tạo hệ sinh thái sản xuất nông nghiệp an toàn.

Người dân được hướng dẫn, chia sẻ những kiến thức kỹ thuật về chăm sóc và nuôi dưỡng đàn ong (Ảnh: Trần Thị Diện)

Sau 9 tháng triển khai, mô hình ghi nhận năng suất mật bình quân đạt 4,62 kg/đàn, tăng 18,9% so với phương thức truyền thống. Sự cải thiện rõ rệt về năng suất cho thấy môi trường tự nhiên tại khu vực phù hợp với phát triển ong mật, đồng thời là tín hiệu tích cực cho việc mở rộng và hình thành vùng nuôi ổn định. Hiệu quả kinh tế cũng giúp mô hình lan tỏa đến cộng đồng địa phương, với 3 hộ dân mới đăng ký tham gia và bổ sung thêm 60 đàn ong, đạt tỷ lệ nhân rộng 20%.

Không chỉ tạo nguồn thu, mô hình còn giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất. Các hộ được tập huấn kỹ thuật chọn giống, bố trí đàn ong, chăm sóc và khai thác mật theo quy trình an toàn sinh học. Việc chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang hướng sản xuất hàng hóa giúp hạn chế rủi ro, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về mật ong sạch trên thị trường.

Đối với môi trường sinh thái, nghề nuôi ong mật mang lại lợi ích thiết thực. Hoạt động thụ phấn tự nhiên của ong giúp tăng năng suất cây ăn quả, cây công nghiệp và cây rừng, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học. Sự hiện diện của đàn ong còn khuyến khích người dân hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, từ đó giảm lượng hóa chất tồn lưu trong đất và nguồn nước. Đây là bước chuyển quan trọng hướng đến nông nghiệp xanh, an toàn và có trách nhiệm với môi trường.

Chính quyền địa phương đánh giá mô hình không chỉ có giá trị kinh tế mà còn góp phần củng cố sinh kế bền vững cho người dân vùng cao. Kết quả bước đầu cho thấy mô hình ong mật là một trong những giải pháp phù hợp để thích ứng với biến đổi khí hậu, cải thiện chất lượng cảnh quan và tăng khả năng phục hồi của hệ sinh thái nông nghiệp.

Trong thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Lào Cai sẽ tiếp tục theo dõi năng suất năm 2026, đồng thời mở rộng quy mô, tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm và xây dựng chuỗi giá trị ổn định. Mục tiêu là đưa nghề nuôi ong trở thành ngành kinh tế mũi nhọn gắn với bảo vệ môi trường, tạo tiền đề để các doanh nghiệp quan tâm đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp xanh tại địa phương.