TP. Hồ Chí Minh chạy đua giải ngân, loạt dự án hạ tầng chờ ngày khởi công

TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời chuẩn bị triển khai thêm nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn. Sau khi giải ngân 111.494 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, đạt 75,5% kế hoạch, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026. Trong quý IV, khoảng 9 công trình hạ tầng trọng điểm và 5 dự án đường sắt đô thị được dự kiến khởi công, mở ra yêu cầu đẩy nhanh các khâu chuẩn bị để vốn đầu tư có thể chuyển thành khối lượng xây dựng thực tế.

TP. Hồ Chí Minh đã giải ngân 111.494 tỷ đồng vốn đầu tư công trong 9 tháng năm 2026, đạt 75,5% kế hoạch. Thành phố đặt mục tiêu tăng tốc trong quý IV, tập trung tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ thi công và thanh toán vốn - Ảnh minh họa: chinhphu.vn/LA

Giải ngân hơn 111.000 tỷ đồng sau 9 tháng

Theo thông tin từ Sở Tài chính được công bố tại cuộc họp báo kinh tế – xã hội ngày 8/10, đến hết tháng 9/2026, TP. Hồ Chí Minh đã giải ngân 111.494 tỷ đồng trên tổng kế hoạch vốn 147.599,166 tỷ đồng, tương đương 75,5%. Tỷ lệ này cao hơn mức bình quân 62,9% của cả nước tại thời điểm 30/9.

Đáng chú ý, tiến độ giải ngân cải thiện rõ qua từng quý. Trong quý I, thành phố mới giải ngân 13.618 tỷ đồng, đạt 9,2% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao. Đến hết quý II, con số tăng lên 51.634 tỷ đồng, tương đương 35%. Riêng quý III, lượng vốn giải ngân cao gấp 1,16 lần tổng giá trị giải ngân của 6 tháng đầu năm.

Để cải thiện tiến độ, thành phố đã thực hiện 8 đợt điều chuyển vốn giữa các cơ quan, đơn vị, chuyển hơn 45.000 tỷ đồng từ các dự án chậm, chưa có khả năng giải ngân sang những dự án có khối lượng thực tế và khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.

Đây là một trong những giải pháp điều hành nhằm hạn chế tình trạng vốn đã bố trí nhưng chưa thể triển khai. Tuy nhiên, mục tiêu giải ngân 100% trong những tháng cuối năm vẫn đòi hỏi các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu và thanh toán, đồng thời xử lý các vướng mắc còn tồn tại tại từng dự án.

Khoảng 9 công trình hạ tầng dự kiến khởi công

Theo thông tin đăng tải trên Cổng thông tin điện tử HĐND TP. Hồ Chí Minh ngày 16/10, trong quý IV/2026, thành phố dự kiến khởi công khoảng 9 công trình, dự án hạ tầng trọng điểm, cấp bách.

Danh mục được công bố gồm các dự án nâng cấp, mở rộng đường trục Bắc – Nam, đoạn từ đường Nguyễn Văn Linh đến cao tốc Bến Lức – Long Thành; Quốc lộ 22; đường liên cảng Cát Lái – Phú Hữu kết nối đến đường Vành đai 3; hoàn chỉnh nút giao thông Gò Công và nhánh nối từ đường Xa lộ Hà Nội đến nút giao này.

Thành phố cũng dự kiến xây mới các cầu Thủ Thiêm 4, Cần Giờ và Phú Mỹ 2, cùng các dự án nạo vét, cải tạo môi trường, thoát nước và chỉnh trang đô thị tại rạch Văn Thánh, rạch Ông Bé, rạch Bà Lớn.

TP. Hồ Chí Minh đang thúc đẩy triển khai các dự án giao thông và hạ tầng đô thị nhằm tăng cường kết nối vùng, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và tạo dư địa phát triển trong giai đoạn tới - Ảnh minh họa: https://hdnd.vn

Nếu được triển khai theo kế hoạch, các công trình này có thể bổ sung năng lực kết nối giao thông, vận tải hàng hóa và hạ tầng đô thị. Đối với doanh nghiệp, tiến độ thực tế của các dự án sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch vận chuyển, tiếp cận cảng, tổ chức mặt bằng sản xuất và chi phí logistics tại những khu vực liên quan.

Dù vậy, kế hoạch khởi công cần được phân biệt với tình trạng triển khai thực tế. Các dự án vẫn phải đáp ứng yêu cầu về thủ tục đầu tư, thiết kế, đấu thầu, bồi thường, giải phóng mặt bằng và điều kiện thi công. Vì vậy, danh mục dự kiến là cơ sở theo dõi tiến độ, chưa đồng nghĩa mọi công trình đều đã hoàn tất toàn bộ điều kiện để khởi công.

Năm tuyến metro được thúc đẩy chuẩn bị đầu tư

Cùng với nhóm công trình hạ tầng, TP. Hồ Chí Minh đang tăng tốc chuẩn bị khởi công 5 dự án đường sắt đô thị. Theo thông tin được HĐND thành phố đăng tải, danh mục gồm hai dự án thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP): tuyến metro số 2, đoạn Tham Lương – An Hạ và tuyến metro Thủ Thiêm – Long Thành; ba dự án đầu tư công gồm metro số 1 và metro số 2 trên địa bàn Bình Dương, cùng giai đoạn 1 tuyến metro số 6, đoạn Tân Sơn Nhất – Phú Hữu.

Trong nhóm dự án đầu tư công, metro số 1 kết nối thành phố mới Bình Dương với ga Suối Tiên được nêu có tổng vốn đầu tư khoảng 55.000 tỷ đồng, chiều dài 32,8 km. Tuyến metro số 2 từ Thủ Dầu Một đến trung tâm TP. Hồ Chí Minh có tổng vốn khoảng 113.000 tỷ đồng, chiều dài 35 km. Giai đoạn 1 metro số 6, đoạn Tân Sơn Nhất – Phú Hữu, có mức vốn dự kiến hơn 86.500 tỷ đồng, chiều dài khoảng 23 km.

Đối với các dự án PPP, nguồn tin nêu tổng mức đầu tư giai đoạn 1 tuyến metro Thủ Thiêm – Long Thành hơn 134.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2030; tổng vốn đầu tư đề xuất cho tuyến metro số 2, đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc, là 85.000 tỷ đồng. Đây là các số liệu được công bố trong thông tin về kế hoạch triển khai, cần được đối chiếu với hồ sơ đầu tư chính thức khi cập nhật trạng thái pháp lý và tổng mức đầu tư được phê duyệt.

Việc thúc đẩy các tuyến metro có ý nghĩa đối với năng lực vận tải công cộng và kết nối các khu vực đô thị, đầu mối giao thông quan trọng. Tuy nhiên, nguồn tin hiện có cho thấy nhiều dự án vẫn đang hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư, bao gồm phương án công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng tuyến, vị trí công trình và hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Do đó, mốc khởi công cần được theo dõi cùng tiến độ hoàn tất các thủ tục này.

Giải phóng mặt bằng và vật liệu là những khâu cần tháo gỡ

Thông tin từ HĐND thành phố cho biết, các cơ quan chuyên môn được yêu cầu tập trung xử lý những vướng mắc về chuẩn bị đầu tư, quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật, giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu xây dựng, nghiệm thu và thanh toán.

Trong đó, công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng có vai trò quyết định đối với khả năng bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu. Nguồn vật liệu và biến động giá cũng ảnh hưởng đến tiến độ, chi phí thi công, nhất là với các dự án giao thông có khối lượng xây lắp lớn.

Sở Xây dựng được giao tập trung đẩy nhanh thi công và giải ngân kế hoạch vốn năm 2026; đồng thời theo dõi diễn biến thị trường vật liệu, dự báo biến động giá và công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng. Các yêu cầu này cho thấy việc tăng tốc giải ngân không chỉ phụ thuộc vào phân bổ vốn, mà còn gắn với năng lực triển khai thực tế của chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan phối hợp.

Trong những tháng cuối năm, thước đo quan trọng sẽ là số vốn thực sự được chuyển thành khối lượng thi công, số dự án đủ điều kiện khởi công và tiến độ xử lý các vướng mắc tại công trường. Đây cũng là những dữ liệu cần tiếp tục cập nhật để đánh giá khả năng TP. Hồ Chí Minh hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời đưa các dự án hạ tầng trọng điểm vào giai đoạn triển khai theo kế hoạch.