Các loại thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng thời gian qua đang ngày càng phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Theo thống kê từ các tổ chức y tế, độ tuổi người sử dụng đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng, tập trung ở nhóm từ 15 đến 24 tuổi. Trong khi đó, các nghiên cứu y học đã chỉ ra rõ ràng rằng thuốc lá điện tử không chỉ gây ngộ độc cấp tính mà còn có thể để lại các tổn thương phổi nghiêm trọng, suy đa tạng, bệnh lý tim mạch, rối loạn tâm thần, suy giảm trí nhớ và mất chức năng não bộ.
Trước thực trạng đáng lo ngại này, các cơ quan quản lý nhà nước đã có bước đi mạnh mẽ nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ: Cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng kể từ ngày 1/1/2025.
 |
| Buôn bán thuốc lá điện tử từ 2025: Có thể lãnh án tù đến 15 năm |
Theo quy định hiện hành tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, hành vi buôn bán thuốc lá điện tử sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt từ 1 triệu đồng đến 50 triệu đồng, tùy theo giá trị hàng hóa vi phạm hoặc mức thu lợi bất chính. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm sẽ không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà sẽ bị xử lý hình sự theo Điều 190 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Cụ thể, hành vi buôn bán thuốc lá điện tử bị cấm có thể bị xử phạt như sau:
Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm nếu giá trị hàng cấm từ 100 triệu đồng trở lên, hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên.
Phạt tiền từ 1 tỷ đồng đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 5 đến 10 năm nếu vi phạm có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, hoặc giá trị hàng hóa từ 300 đến dưới 500 triệu đồng, thu lợi bất chính từ 200 đến dưới 500 triệu đồng.
Phạt tù từ 8 năm đến 15 năm nếu giá trị hàng hóa từ 500 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng trở lên.
Đáng lưu ý, ngay cả khi chưa đến các ngưỡng giá trị này, nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã có tiền án chưa được xóa án tích, cũng sẽ bị truy cứu hình sự nếu tái phạm.
Các chế tài xử lý đối với hành vi buôn bán thuốc lá điện tử từ 2025 không còn là lời cảnh báo mà đã bước sang giai đoạn nghiêm trị. Hành vi tưởng chừng “nhỏ nhặt” như kinh doanh thuốc lá điện tử trên mạng xã hội, livestream giới thiệu sản phẩm, hay vận chuyển vài chục thiết bị cũng có thể dẫn tới khởi tố nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Giới chuyên gia đánh giá cao quyết định cấm toàn diện thuốc lá điện tử, coi đây là biện pháp kịp thời nhằm ngăn chặn tình trạng đầu độc giới trẻ bằng các sản phẩm chứa nicotine thế hệ mới. Đồng thời, các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, đặc biệt là giới kinh doanh online, cần nắm rõ quy định pháp luật để tránh vô tình vướng vòng lao lý.
Việt Nam đang từng bước siết chặt quản lý đối với các sản phẩm gây hại cho sức khỏe cộng đồng. Với các quy định mới có hiệu lực từ đầu năm 2025, thông điệp được đưa ra là rất rõ ràng: Nhà nước không dung thứ cho hành vi sản xuất, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển hay sử dụng thuốc lá điện tử, dù với bất kỳ lý do nào.
