Biến đổi khí hậu đe dọa nguồn thức ăn, nuôi trồng thủy sản toàn cầu có nguy cơ sụt giảm mạnh

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Nature Food cảnh báo, nếu không kịp thời bổ sung các nguồn thức ăn thay thế, sản lượng nuôi trồng thủy sản toàn cầu có thể giảm từ 8% đến hơn 35% trong những năm tới.

Theo nghiên cứu, sự thay đổi của mô hình thời tiết, tác động ngày càng rõ nét của hiện tượng El Niño, cùng với việc siết chặt quản lý khai thác thủy sản đang khiến nguồn cá làm nguyên liệu sản xuất bột cá và dầu cá suy giảm đáng kể. Sản lượng khai thác nhóm cá này được dự báo có thể giảm từ 4,5% đến gần 20% trên phạm vi toàn cầu, kéo theo nguy cơ thiếu hụt nguồn thức ăn truyền thống cho nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là đối với các loài cá ăn thịt.

Biến đổi khí hậu đe dọa nguồn thức ăn, nuôi trồng thủy sản toàn cầu có nguy cơ sụt giảm mạnh

Nhóm nghiên cứu quốc tế, trong đó có các chuyên gia thuộc sáng kiến F3 – Future of Fish Feed, ước tính ngành nuôi trồng thủy sản sẽ cần bổ sung khoảng 1,8 triệu tấn nguyên liệu thức ăn thay thế để duy trì sản lượng hiện tại trong bối cảnh khí hậu ngày càng bất lợi. Những tác động tiêu cực được dự báo sẽ tập trung mạnh nhất tại các quốc gia sản xuất thủy sản lớn và các mô hình nuôi phụ thuộc nhiều vào bột cá. Đáng chú ý, một số loài thủy sản có giá trị kinh tế cao có thể mất tới hơn 70% năng suất nếu không có giải pháp thay thế kịp thời.

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên các bộ dữ liệu cập nhật về gián đoạn nguồn cung thức ăn, trong đó có sự kiện Peru – quốc gia cung cấp cá cơm hàng đầu thế giới – buộc phải đóng cửa nghề cá cá cơm trong năm 2023. Theo Giáo sư Lin Cao (Đại học Hạ Môn), các nghiên cứu trước đây chủ yếu chỉ ra mức độ dễ tổn thương của ngành nuôi trồng thủy sản trước biến đổi khí hậu, trong khi nghiên cứu lần này tập trung lượng hóa quy mô và mức độ tác động thực tế trong điều kiện thiếu hụt nguồn thức ăn.

Để giảm thiểu rủi ro, nhóm nghiên cứu đề xuất phát triển và đẩy mạnh thương mại hóa các nguồn thức ăn thay thế như vi tảo, côn trùng, protein đơn bào, protein thực vật thế hệ mới và tận dụng phụ phẩm từ chế biến cá. Tuy nhiên, việc triển khai các giải pháp này trên diện rộng vẫn đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến chất lượng dinh dưỡng, khả năng tiêu hóa của vật nuôi, chi phí sản xuất cũng như các rào cản về tiêu chuẩn, quy định pháp lý.

Nghiên cứu kết luận rằng không có một giải pháp đơn lẻ nào có thể thay thế hoàn toàn bột cá trong nuôi trồng thủy sản. Thay vào đó, ngành cần một cách tiếp cận tổng hợp, linh hoạt, phù hợp với từng loài nuôi và từng hệ thống sản xuất, nhằm bảo đảm tính bền vững lâu dài cho nuôi trồng thủy sản toàn cầu trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng.