Bất động sản chuyển mình với xu hướng công trình xanh carbon-neutral

Trong bối cảnh Việt Nam tăng tốc chuyển mình theo hướng phát triển bền vững, cam kết đạt mức phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 đang trở thành kim chỉ nam cho mọi lĩnh vực – trong đó có bất động sản. Trước sức ép từ biến đổi khí hậu toàn cầu và nhu cầu sống xanh ngày càng tăng, thị trường bất động sản Việt Nam đang chứng kiến làn sóng mạnh mẽ chuyển dịch sang mô hình phát triển “carbon-neutral” cùng các công trình đạt chứng chỉ xanh quốc tế.

Lĩnh vực bất động sản – vốn chiếm khoảng 39% tổng lượng phát thải khí nhà kính (bao gồm hoạt động xây dựng và vận hành), đang đóng vai trò then chốt trong hành trình hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0”. Những năm gần đây, thị trường đã bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ với sự xuất hiện ngày càng nhiều công trình xanh đạt tiêu chuẩn quốc tế như LEED, EDGE… Không chỉ giúp giảm thiểu tác động đến môi trường, mô hình này còn mang lại hiệu quả kinh tế cao thông qua việc tiết kiệm năng lượng, chi phí vận hành thấp và khả năng tăng giá trị tài sản bền vững.

Cụ thể, theo báo cáo thị trường công trình xanh Việt Nam năm 2024 do tổ chức chứng nhận EDGE (thuộc IFC – thành viên của World Bank) công bố, đến nay Việt Nam đã ghi nhận 559 công trình đạt chứng nhận xanh với tổng diện tích sàn lên tới 13,6 triệu m². Ngoài ra, có 31.384 căn hộ và 3.234 nhà ở riêng lẻ cũng đạt các tiêu chí xanh. Đáng chú ý, riêng trong năm 2024, số lượng công trình được chứng nhận đã tăng đột biến với 163 dự án – gấp đôi năm 2023, gấp ba lần năm 2022 và cao gấp 27 lần so với năm 2014.

Thị trường bất động sản Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ với xu hướng phát triển công trình xanh và carbon-neutral

Thực tế, các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM thường xuyên lọt vào danh sách những thành phố ô nhiễm. Trước thực trạng này, người dân – đặc biệt là thế hệ Gen Z và Millennials – ngày càng ưu tiên lựa chọn những nơi ở đáp ứng các tiêu chí sống xanh như không khí trong lành, ánh sáng tự nhiên, hệ sinh thái cân bằng.

Không chỉ thu hút người mua trong nước, xu hướng phát triển bất động sản xanh còn đang mở ra cánh cửa lớn với dòng vốn quốc tế. Các nhà đầu tư nước ngoài – đặc biệt từ châu Âu và Singapore – hiện ưu tiên những dự án đáp ứng tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) trong mọi quyết định đầu tư.

Nhà nước đang tích cực thúc đẩy đô thị hóa bền vững thông qua Quy hoạch tổng thể quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó “đô thị xanh, thông minh, phát thải thấp” là định hướng chủ đạo. Bộ Xây dựng cũng liên tục cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật, hoàn thiện hành lang pháp lý về công trình xanh, đồng thời nhiều địa phương lớn như TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng đã lồng ghép tiêu chí xanh vào quy trình cấp phép quy hoạch và xây dựng.

Về tài chính, các dự án xanh còn có cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ các tổ chức quốc tế như IFC, GIZ hay AFD thông qua trái phiếu xanh và chương trình tài chính khí hậu. Điều này giúp giảm áp lực vốn ban đầu, đồng thời mở rộng cánh cửa thu hút nhà đầu tư chiến lược, đặc biệt là các quỹ ESG. Thống kê cũng cho thấy, bất động sản đạt chứng chỉ xanh có khả năng giữ giá và tăng giá tốt hơn trong dài hạn – thậm chí tăng tới 7% giá trị tài sản sau 5 năm, ngay cả trong thời điểm thị trường biến động.

Đầu tư vào công trình xanh không chỉ thể hiện trách nhiệm môi trường mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với chi phí tăng thêm chỉ từ 2%–3%, các dự án đạt chứng chỉ EDGE của IFC có thể thu hồi vốn trung bình trong vòng 3 năm, đồng thời tiết kiệm ít nhất 20% năng lượng và nước trong quá trình vận hành. Tương tự, chứng chỉ LEED từ Hội đồng Công trình Xanh Hoa Kỳ ghi nhận mức tiết kiệm năng lượng lên đến 30%–40%, với thời gian hoàn vốn từ 1,5 đến 6 năm – cho thấy sự hấp dẫn vượt trội về hiệu suất đầu tư lâu dài.

Dù vậy, theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), xu hướng phát triển bất động sản trung hòa carbon và đạt chứng chỉ xanh là tất yếu – không chỉ phù hợp với cam kết Net Zero đến năm 2050, mà còn giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế, gia tăng giá trị tài sản và tiếp cận nguồn vốn ESG toàn cầu.

Trước bối cảnh đó, các doanh nghiệp bất động sản cần chủ động cập nhật các tiêu chuẩn xanh quốc tế như EDGE, LEED, LOTUS và tích hợp các yếu tố tiết kiệm năng lượng, vật liệu bền vững ngay từ giai đoạn quy hoạch. Đồng thời, nên tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế như IFC, GIZ, UNDP để tận dụng nguồn vốn ưu đãi và hỗ trợ kỹ thuật.