Thời đại nhà Lý
Trước nguy cơ bị phong kiến phương Bắc xâm lược, Lý Thường Kiệt đã viết bài thơ khẳng định chủ quyền của dân tộc đề cao sĩ khí của toàn quân và toàn dân chiến đấu đến cùng với quân xâm lược:
“Sông núi nước Nam vua Nam ở
Rành rành định phận bởi sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời”.
Đây là một bài thơ nổi tiếng trong lịch sử chiến tranh Việt Nam và được coi là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc trong 02 cuộc chiến chống xâm lược nhà Tống năm 981 (Lê Hoàn) và năm 1077 (Lý Thường Kiệt), giữ vững độc lập chủ quyền cho dân tộc ta.
Thời đại nhà Trần
Vó ngựa Mông Cổ đã chinh phục hầu như cả thế giới từ Đông sang Tây, từ Bắc xuống Nam và đã 03 lần bị quân dân nhà Trần đánh bại. Trong cuộc chiến chống Nguyên- Mông lần thứ 02 khi thế lực phong kiến phương bắc đã hầu như thôn tính xong Trung Quốc, Trung đông và Châu âu tập trung một lực lượng quân sự lớn gấp chục lần so với lần thứ nhất (30-50 vạn quân do Thoát với mưu đồ tiêu diệt quốc gia Đại Việt. Trần Quốc Tuấn một vị tướng tài ba của nhà Trần đã viết bài Hịch tướng sĩ kết tinh những giá trị truyền thống yêu nước sâu sắc của dân tộc động viên toàn quân không sợ kẻ thù đoàn kết vững tin vào thắng lợi của đại nghĩa dân tộc. Sau khi bài hịch được truyền đi tất cả những binh sĩ, nghĩa quân, tráng đinh và thanh niên Đại Việt thích vào tay 02 chứ “Sát Thát” đập tan những đợt xâm lược hung hãn của triều đại Nguyên – Mông.
Thời nhà Lê
Khi Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa thì “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi viết vào mùa xuân 1428 được xem như là Bản tuyên ngôn độc lập dần tộc lần thứ 02 của dân tộc có đoạn viết:
“ … Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo…
… Đem đại nghĩa để thắng hung tàn
Lấy chí nhân để thay cường đạo…”
Tổng kết 10 năm trường kỳ kháng chiến của nghĩa quân Lam Sơn; bố cáo toàn thiên hạ và là bản anh hùng ca thắng lợi của dân tộc trong cuộc chiến chống nhà Minh xâm lược mở ra một trang sử vẻ vang mới cho dân tộc thời đại nhà Lê!
Thời kì chiến tranh
Tuyên ngôn độc lập của nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa “ … Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và thực sự đã trở thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy…”
Bản tuyên ngôn độc lập của dân tộc Việt Nam đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo và đọc tại lễ Quốc khánh 02-9-1945 tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội trước toàn thể nhân dân Thủ đô và toàn thể dân tộc Việt Nam.
Hướng theo bản Tuyên ngôn độc lập đó, cả dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân mà đại diện là Đảng Cộng sản Việt Nam đã đoàn kết một lòng quyết tâm xây dựng và bảo vệ một Nhà nước Cộng hòa non trẻ đó… Cả dân tộc triệu người như một chung sức, chung lòng không ngại hy sinh gian khổ quyết đi theo Đảng đánh bại cuộc xâm lược của Chủ nghĩa thực dân Pháp (1945-1954) và Đế quốc Mỹ (1955- 1975) thống nhất đất nước tiến lên xây dựng một nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam… Kiên quyết bảo vệ những thành quả tốt đẹp của Đảng, của dân tộc, của nhân dân chống lại các thế lực thù địch muốn thôn tính, chèn ép, cản bước tiến đi lên của dân tộc.
Thời nay
Ngày nay trên con đường phát triển đi lên của dân tộc, báo chí với một nhiệm vụ vô cùng vẻ vang và quan trọng trong lĩnh vực văn hóa, tư tưởng đó là:
Thứ nhất: Báo chí hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của nhà nước vì thế báo chí phải là người bảo vệ những nền tảng tư tưởng của Đảng và bảo vệ, xây dựng nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa.
Thứ hai: Báo chí phản ánh và nêu cao tấm gương sáng trong xã hội; đấu tranh lên án cái sai và những thói hư tật xấu trong xã hội đặc biệt là trong các môi trường giáo dục và chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân… cần trung thực.
Thứ ba: Báo chí và những người làm báo phải là người phản biện trực diện. Đấu tranh không khoan nhượng, không bị lôi kéo mua chuộc ngòi viết cần lên án các thế lực thù địch để xây dựng một nền kinh tế ổn định, một nền văn hóa trong sáng, một cộng đồng đoàn kết các tôn giáo, dân tộc anh em…
Thứ tư: Không bị cám dỗ bởi vật chất tuyên truyền phản cảm, chống phá, kích động, lôi kéo, tác động dư luận … để làm xấu đi những nỗ lực phát triển đi lên của cả dân tộc của cả xã hội và chế độ chính trị!
Thứ năm: Người làm báo chân chính phải luôn tu dưỡng rèn luyện lập trường chính trị vững vàng, phải am hiểu về đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước dám nghĩ, dám làm, dám hành động vì sự phát triển đi lên của cả dân tộc…
Ngày nay, xu thế phát triển đi lên của dân tộc không thể tách rời khỏi xu thế chung thế giới và thời đại. Người làm báo không những cần phải học tập để nắm được nhiều loại công cụ, phương tiện các loại hình báo chí để tác nghiệp chính xác mà còn phải luôn tu dưỡng rèn luyện “Đạo đức người làm báo” mới đảm đương được sứ mạng lịch sử là phản ánh trung thực nhất, những hiện thực khách quan xã hội tốt đẹp(không phải thói hư, tật xấu) đến với bạn đọc thì lúc nào báo chí cũng được xã hội đón nhận và tôn vinh!
Đặng Hồng Lương
