Thứ hai 27/07/2026 19:54
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Bài học từ chuyển đổi kỹ thuật số của Hollywood

18/12/2021 10:00
Khi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nói về chuyển đổi kỹ thuật số thì họ thường chú ý đến từ “kỹ thuật số” hơn là từ “chuyển đổi”. Đó là một sai lầm có thể mắc rất dễ dàng nhưng lại gây ra hậu quả nghiêm trọng. Khi chủ đề này xuất hiện, câu hỏi đầu tiê
Chuyển đổi kỹ thuật số cần cần nhắc nhiều yếu tố trước hết là chuyển đổi
Chuyển đổi kỹ thuật số cần cần nhắc nhiều yếu tố trước hết là chuyển đổi. (Ảnh: Forbes)

Michael D. Smith- Giáo sư về công nghệ thông tin và marketing tại trường Cao đẳng Carnegie Mellon của Heinz và trường Đại học kinh tế Tepper, có một số suy nghĩ về vấn đề này. Trong 20 năm qua, trong quá trình nghiên cứu và giảng dạy của mình, ông này đã tập trung vào cách chuyển đổi kỹ thuật số tác động đến các doanh nghiệp và thị trường, và công việc đó đã cho phép Michael xác định hai đặc điểm quan trọng của chuyển đổi kỹ thuật số. Mỗi thứ đều tạo ra những thách thức và cơ hội mới cho các nhà lãnh đạo trong ngành.

Đầu tiên là việc chuyển đổi kỹ thuật số có xu hướng tạo ra sự phong phú ở nơi từng có sự khan hiếm. Rốt cuộc điều gì có thể phong phú hơn thông tin được mã hóa kỹ thuật số có thể được sao chép vô số lần không tốn thêm chi phí và không làm giảm chất lượng? Bởi vì hầu hết các mô hình kinh doanh dựa trên ý tưởng kiểm soát các nguồn lực khan hiếm, khía cạnh này của chuyển đổi kỹ thuật số có thể rất đột phá và thậm chí khó hình thành khái niệm.

Thứ hai là các chuyển đổi kỹ thuật số thường ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực trong môi trường cạnh tranh của một công ty cùng một lúc. Phạm vi mở rộng này có thể khiến các nhà quản lý có kinh nghiệm quen đánh giá các mối đe dọa từ các chuyển đổi thị trường riêng lẻ bỏ lỡ mối đe dọa tổng hợp do nhiều thay đổi kỹ thuật số diễn ra đồng thời.

Vào năm 2015, Michael và đồng nghiệp Rahul Telang đã mời một giám đốc điều hành cấp cao của một hãng phim lớn ở Hollywood đến nói chuyện với lớp chúng tôi về việc công nghệ đã thay đổi công việc kinh doanh của anh ấy như thế nào. Tại một thời điểm, Rahul hỏi anh ta liệu anh ta có lo lắng về mối đe dọa mà những công ty mới gia nhập như Amazon, Netflix và Google có thể gây ra đối với sức mạnh thị trường của các hãng phim lớn hay không. Người điều hành chế giễu và nói: “Sáu hãng phim đã thống trị công việc kinh doanh của tôi trong 100 năm qua và chỉ có 1 lý do cho điều đó.”

Giám đốc điều hành này đã đúng: Cùng một hãng phim đã thống trị ngành công nghiệp của họ trong hơn 100 năm và trong thời gian đó họ phải đối mặt với những thay đổi lớn ở hầu hết mọi khía cạnh về cách nội dung của họ được tạo ra, phân phối và tiêu thụ. Nếu không có thay đổi nào trong số đó làm thay đổi sức mạnh thị trường của họ thì tại sao quá trình chuyển đổi kỹ thuật số mà họ đang đối mặt vào năm 2015 lại khác đi?

Bởi vì sự chuyển đổi đó đang tạo ra những ý tưởng và công việc phong phú đa dạng mới và một tốc độ thay đổi mới nhanh hơn đáng kể so với bất cứ thời kỳ nào trong lịch sử.

Sáu hãng phim đó đã duy trì quyền lực của mình trong suốt thế kỷ 20 vì họ có thể kiểm soát ba nguồn lực thị trường khan hiếm chính: phương tiện tài chính và công nghệ để tạo nội dung, các kênh cần thiết để phân phối nội dung và khả năng sử dụng luật bản quyền để kiểm soát cách người tiêu dùng nội dung đã truy cập.

Tuy nhiên, điều họ không nhận ra vào năm 2015 là các công nghệ kỹ thuật số đang làm cho mỗi nguồn tài nguyên khan hiếm này trở nên dồi dào. Các công nghệ kỹ thuật số mới đang dân chủ hóa quyền truy cập vào các công cụ cần thiết để tạo nội dung. Các kênh kỹ thuật số mới cho phép người sáng tạo tiếp cận khán giả của họ mà không cần phải điều hướng khả năng khan hiếm của các đài truyền hình quảng bá, rạp chiếu phim chuyển động và các kệ hàng truyền thống. Vi phạm bản quyền kỹ thuật số đã cho phép người tiêu dùng truy cập nội dung miễn phí theo cách thách thức tất cả các mô hình kinh doanh đã thành lập của các studio.

Trong khi chuyển đổi kỹ thuật số đang tạo ra sự phong phú trong các nguồn lực khan hiếm đã xác định sức mạnh thị trường trước đây, nó cũng đang tạo ra một nguồn lực khan hiếm mới và do đó là một nguồn lợi thế cạnh tranh mới: sự chú ý của khách hàng. Vấn đề mà các studio gặp phải là họ không có quyền truy cập trực tiếp vào khách hàng của mình trên bất kỳ kênh nào hiện có. Chắc chắn họ có thể sử dụng doanh thu phòng vé hoặc xếp hạng truyền hình Nielsen để biết có bao nhiêu người tiêu dùng đã xem một bộ phim ở một thành phố cụ thể hoặc đặc điểm nhân khẩu học chung của những người tiêu dùng đã xem các chương trình phát sóng vào khung giờ vàng tối qua, nhưng họ không biết gì về những khách hàng này với tư cách cá nhân và họ không kiểm soát các kênh có thể cho phép họ sử dụng các nguồn dữ liệu khách hàng chi tiết mới để quản lý và dàn xếp hành vi xem của khách hàng.

Tệ hơn nữa, những công ty có thể - Netflix, Amazon và YouTube của Google đang sử dụng dữ liệu khách hàng chi tiết để củng cố quyền lực của họ đối với các kênh kỹ thuật số hạ nguồn và tận dụng sức mạnh đó để tích hợp theo chiều dọc vào quá trình tạo nội dung.

Vào năm 2015, người ta có thể tưởng tượng rằng các hãng phim lớn sẽ chỉ đơn giản là thu hẹp lại và chết giống như rất nhiều công ty dẫn đầu thị trường khác trong các ngành công nghiệp “bị gián đoạn” khác. Nhưng họ không làm vậy với lý do họ không tiết lộ con đường phía trước cho các nhà quản lý trong các ngành đối mặt với chuyển đổi kỹ thuật số.

Tại sao các hãng phim chuyển động có thể đối phó với mối đe dọa do công nghệ kỹ thuật số mới gây ra? Bởi vì họ đã ngừng bảo vệ mô hình kinh doanh hiện có của mình, liên quan đến việc bán quyền truy cập vào nội dung khan hiếm được bán trên các kênh khan hiếm bằng cách lấp đầy chỗ ngồi trong rạp chiếu phim, bán quảng cáo trên truyền hình vào khung giờ vàng và bán đĩa nhựa sáng bóng với giá 20 đô la một lần và thay vào đó, họ khám phá lại hoạt động kinh doanh cơ bản của họ sứ mệnh - tạo ra chương trình giải trí tuyệt vời và đưa nó đến với đúng đối tượng.

Được hướng dẫn bởi quan điểm mới đó, các studio bắt đầu đón nhận các công nghệ mới và mô hình kinh doanh mới. Điều này liên quan đến việc tạo ra các nền tảng phân phối kỹ thuật số mới sôi động, trong số đó có Disney +, HBO Max, Peacock và Hulu; tham gia nhiều vào việc tái cấu trúc để gắn kết cấu trúc tổ chức cũ với thực tế kinh doanh mới của họ và tạo ra những thay đổi đáng kể về văn hóa ra khỏi tiếp thị theo cảm nhận và hướng tới việc ra quyết định dựa trên dữ liệu và dựa trên bằng chứng.

Có ba bài học ở đây cho các công ty đang đối mặt với quá trình chuyển đổi kỹ thuật số:

Trước tiên, hãy xem xét các nguồn lực khan hiếm luôn xác định sức mạnh thị trường trong ngành của bạn và đặt câu hỏi liệu chuyển đổi kỹ thuật số có thể thay thế sự khan hiếm đó bằng sự phong phú hay không. Sự phong phú về kỹ thuật số có thể làm suy yếu giá trị thương hiệu của công ty bạn như đã làm trong ngành khách sạn không? Nó có thể làm giảm khả năng kiểm soát của bạn đối với việc sản xuất và phổ biến thông tin như trong ngành công nghiệp tin tức không? Nó thậm chí có thể thay đổi bản chất sản phẩm của bạn như đã làm với các ngành công nghiệp bách khoa, điện thoại di động, taxi và ô tô không?

Thứ hai, đánh giá xem liệu chuyển đổi kỹ thuật số có đang tạo ra các nguồn lực khan hiếm mới nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn hay không, và những thay đổi nào về tổ chức và văn hóa là cần thiết để tiếp cận các nguồn lợi thế cạnh tranh mới này.

Thứ ba, thay vì than khóc trước những thay đổi mà sự chuyển đổi này có thể áp đặt lên mô hình kinh doanh đã được thiết lập của bạn, hãy xem xét cẩn thận sứ mệnh cơ bản của bạn và xem liệu bạn có thể sử dụng các công nghệ kỹ thuật số mới để hoàn thành sứ mệnh đó tốt hơn hay không và bằng cách nào.

Trong khi mỗi bài học trong số đó đều quan trọng, bài học thứ ba là chìa khóa. Việc xem chuyển đổi kỹ thuật số chủ yếu là một mối đe dọa là điều tự nhiên. Cần có sự lãnh đạo để nhìn ra cơ hội. Đó chính xác là cách các nhà lãnh đạo trong ngành giải trí phản ứng. Nếu phản ứng theo hướng sứ mệnh đối với chuyển đổi kỹ thuật số có hiệu quả ở Hollywood, hãy tưởng tượng nó có thể làm gì cho công ty của bạn.

Đức Nguyễn

Tin bài khác
Ba "nút thắt" mới đang bào mòn lợi thế xuất khẩu của Việt Nam

Ba "nút thắt" mới đang bào mòn lợi thế xuất khẩu của Việt Nam

Trong khi xuất khẩu tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng của nền kinh tế, nhiều hiệp hội doanh nghiệp cho rằng hàng Việt đang đối mặt những rào cản mới khó xử lý hơn trước. Không chỉ là thuế quan hay chi phí logistics, áp lực phòng vệ thương mại, thiếu lao động và khoảng trống dữ liệu thị trường đang trực tiếp ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Luật Thương mại điện tử mở ra "luật chơi" mới: KOL, KOC và người bán hàng online không thể bán hàng theo cảm tính

Luật Thương mại điện tử mở ra "luật chơi" mới: KOL, KOC và người bán hàng online không thể bán hàng theo cảm tính

Từ việc công khai thông tin người bán, siết trách nhiệm của KOL, KOC, livestream bán hàng, đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và nghĩa vụ thuế, Luật Thương mại điện tử cùng các quy định liên quan đang tạo ra một "luật chơi" mới trên môi trường số. Theo các chuyên gia, đây không phải là rào cản mà là bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.
Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nói gì về cơ hội của F&B Việt?

Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nói gì về cơ hội của F&B Việt?

Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nhận định F&B Việt có nhiều cơ hội chinh phục thị trường quốc tế, đặc biệt tại Indonesia. Theo ông, chìa khóa thành công không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở khả năng xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện văn hóa và ứng dụng tư duy Marketing 7.0.
Xây thương hiệu để bán giá trị, không bán giá rẻ

Xây thương hiệu để bán giá trị, không bán giá rẻ

Trong kỷ nguyên AI và chuyển đổi số, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không còn đến từ quy mô hay giá bán thấp mà nằm ở khả năng tạo dựng thương hiệu, xây dựng hệ sinh thái khách hàng và mang lại giá trị khác biệt.
Marketing AI mở lối tăng trưởng từ dữ liệu khách hàng

Marketing AI mở lối tăng trưởng từ dữ liệu khách hàng

Marketing AI mở ra giai đoạn mới khi doanh nghiệp cạnh tranh bằng khả năng thấu hiểu khách hàng thay vì chỉ tăng ngân sách quảng cáo. Tại Diễn đàn "The Future of Business – Thương hiệu, Đổi mới sáng tạo và Tăng trưởng trong Kỷ nguyên Số" ngày 22/7/2026, các chuyên gia khẳng định AI chỉ tạo lợi thế khi gắn với chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
KPMG Australia “đổi tướng” sau khủng hoảng kiểm toán

KPMG Australia “đổi tướng” sau khủng hoảng kiểm toán

Việc bổ nhiệm ông John Sams vào ghế Tổng giám đốc điều hành được kỳ vọng giúp KPMG Australia ổn định bộ máy và khôi phục niềm tin, trong bối cảnh bê bối rò rỉ thông tin mật tiếp tục gây sức ép lên hãng kiểm toán này.
Từ phòng thí nghiệm đến thị trường: Bài toán khó của những sáng chế "Made in Vietnam"

Từ phòng thí nghiệm đến thị trường: Bài toán khó của những sáng chế "Made in Vietnam"

Không ít công trình nghiên cứu khoa học tại Việt Nam được đánh giá có giá trị chuyên môn, nhưng lại gặp khó khăn trên con đường bước ra thị trường. Khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và đời sống vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hành trình nghiên cứu thiết bị bảo vệ mạch điện tích hợp hệ thống đa tầng chống hồ quang điện của GS.TS. Trần Văn Tín và các cộng sự là một ví dụ cho thấy, để một sáng chế tạo ra giá trị xã hội, cần nhiều hơn một kết quả nghiên cứu thành công.
Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Meta đang đối mặt với vụ kiện từ 26 nhân viên, cáo buộc công ty sử dụng AI để đánh giá và lựa chọn nhân sự trong đợt sa thải hồi đầu năm, khiến nhiều người đang nghỉ phép hợp pháp bị đối xử bất công.
Đầu tư cho lớp lãnh đạo kế cận trong chiến lược quốc tế hóa

Đầu tư cho lớp lãnh đạo kế cận trong chiến lược quốc tế hóa

Trong nhiều tập đoàn lớn trên thế giới, quy hoạch lãnh đạo được xem là một cấu phần của chiến lược tăng trưởng. Tại Việt Nam, xu hướng này đang dần hình thành khi các doanh nghiệp chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn quốc tế hóa.
BIM và bài toán nâng năng lực cạnh tranh của ngành xây dựng trong kỷ nguyên số

BIM và bài toán nâng năng lực cạnh tranh của ngành xây dựng trong kỷ nguyên số

Việc triển khai Mô hình thông tin công trình (BIM) không chỉ thực hiện lộ trình chuyển đổi số theo quy định của Chính phủ mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và hiện đại hóa quản trị cho ngành xây dựng.
131 năm Swarovski, câu chuyện về một viên pha lê muốn thay thế kim cương

131 năm Swarovski, câu chuyện về một viên pha lê muốn thay thế kim cương

Năm 1895, khi Daniel Swarovski cùng hai người bạn là Franz Weis và Armand Kosmann thành lập công ty tại thị trấn Wattens của nước Áo, với cái tên ban đầu khá dài dòng là A Kosman Daniel Swarovski và Co, mang logo hình bông hoa Edelweiss, loài quốc hoa của nước Áo. Người đàn ông này sinh ra và lớn lên tại Bohemia thuộc Cộng hoà Séc, cái nôi sản xuất thủy tinh của châu Âu, cha của ông sở hữu một nhà máy sản xuất thủy tinh nhỏ, khi lớn lên cậu bé Daniel Swarovski học nghề trong công xưởng của gia đình.
Ford Motor 123 năm: Không phát minh ra ô tô nhưng thay đổi cách cả thế giới di chuyển

Ford Motor 123 năm: Không phát minh ra ô tô nhưng thay đổi cách cả thế giới di chuyển

Năm 1903, Henry Ford không phải người đầu tiên chế tạo ô tô. Karl Benz đã làm điều đó từ năm 1885. Daimler, Peugeot và nhiều tên tuổi châu Âu khác đã đi trước ông cả thập kỷ. Nhưng Henry Ford đã làm một thứ mà không ai trong số đó làm được, đó là phát minh ra hệ thống sản xuất khiến ô tô trở thành thứ mà người bình thường có thể mua được.
Merck 358 năm: Từ hiệu thuốc gia đình trở thành tập đoàn khoa học và công nghệ lâu đời nhất thế giới

Merck 358 năm: Từ hiệu thuốc gia đình trở thành tập đoàn khoa học và công nghệ lâu đời nhất thế giới

Năm 1668, Friedrich Jacob Merck mua lại một hiệu thuốc nhỏ mang tên Engel Apotheke tại thành phố Darmstadt, Đức. Ông không biết mình vừa đặt nền móng cho thứ sẽ trở thành một trong những tập đoàn khoa học và công nghệ lớn nhất hành tinh 358 năm sau đó.
American Express 176 năm: Niềm tin khách hàng là tài sản không thể sao chép

American Express 176 năm: Niềm tin khách hàng là tài sản không thể sao chép

Năm 1850, tại Buffalo (New York, Mỹ), Henry Wells, William Fargo và John Butterfield thành lập American Express với nhiệm vụ ban đầu là vận chuyển hàng hóa và tiền mặt an toàn trên những tuyến đường đang mở rộng về phía Tây nước Mỹ. Ít ai có thể hình dung doanh nghiệp vận tải nhỏ ngày ấy sẽ phát triển thành một trong những thương hiệu dịch vụ tài chính giá trị nhất thế giới. Điều làm nên sức bền của American Express không chỉ là quy mô hay công nghệ, mà còn là khả năng xây dựng niềm tin với khách hàng qua nhiều thế hệ.
Schneider Electric gần 190 năm: Công thức tồn tại ở tâm điểm mọi cuộc cách mạng công nghiệp toàn cầu

Schneider Electric gần 190 năm: Công thức tồn tại ở tâm điểm mọi cuộc cách mạng công nghiệp toàn cầu

Năm 1836, tại một xưởng luyện kim nhỏ ở Le Creusot, nước Pháp, anh em nhà Schneider không hề biết rằng họ vừa đặt viên gạch đầu tiên cho một doanh nghiệp sẽ tồn tại gần hai thế kỷ, đi qua đúng bốn cuộc cách mạng công nghiệp mà không một lần đứng ngoài cuộc. Từ thép, họ chuyển sang điện. Từ điện, họ chuyển sang tự động hóa. Và hôm nay, khi cả thế giới đang chạy đua với AI và chuyển đổi xanh, Schneider Electric một lần nữa đứng ở chính giao điểm mà nhân loại đang hướng tới. Đó không phải may mắn. Đó là một công thức được lặp lại có chủ đích suốt 190 năm.