Thứ hai 10/08/2026 21:24
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Bài học từ chuyển đổi kỹ thuật số của Hollywood

18/12/2021 10:00
Khi các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nói về chuyển đổi kỹ thuật số thì họ thường chú ý đến từ “kỹ thuật số” hơn là từ “chuyển đổi”. Đó là một sai lầm có thể mắc rất dễ dàng nhưng lại gây ra hậu quả nghiêm trọng. Khi chủ đề này xuất hiện, câu hỏi đầu tiê
Chuyển đổi kỹ thuật số cần cần nhắc nhiều yếu tố trước hết là chuyển đổi
Chuyển đổi kỹ thuật số cần cần nhắc nhiều yếu tố trước hết là chuyển đổi. (Ảnh: Forbes)

Michael D. Smith- Giáo sư về công nghệ thông tin và marketing tại trường Cao đẳng Carnegie Mellon của Heinz và trường Đại học kinh tế Tepper, có một số suy nghĩ về vấn đề này. Trong 20 năm qua, trong quá trình nghiên cứu và giảng dạy của mình, ông này đã tập trung vào cách chuyển đổi kỹ thuật số tác động đến các doanh nghiệp và thị trường, và công việc đó đã cho phép Michael xác định hai đặc điểm quan trọng của chuyển đổi kỹ thuật số. Mỗi thứ đều tạo ra những thách thức và cơ hội mới cho các nhà lãnh đạo trong ngành.

Đầu tiên là việc chuyển đổi kỹ thuật số có xu hướng tạo ra sự phong phú ở nơi từng có sự khan hiếm. Rốt cuộc điều gì có thể phong phú hơn thông tin được mã hóa kỹ thuật số có thể được sao chép vô số lần không tốn thêm chi phí và không làm giảm chất lượng? Bởi vì hầu hết các mô hình kinh doanh dựa trên ý tưởng kiểm soát các nguồn lực khan hiếm, khía cạnh này của chuyển đổi kỹ thuật số có thể rất đột phá và thậm chí khó hình thành khái niệm.

Thứ hai là các chuyển đổi kỹ thuật số thường ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực trong môi trường cạnh tranh của một công ty cùng một lúc. Phạm vi mở rộng này có thể khiến các nhà quản lý có kinh nghiệm quen đánh giá các mối đe dọa từ các chuyển đổi thị trường riêng lẻ bỏ lỡ mối đe dọa tổng hợp do nhiều thay đổi kỹ thuật số diễn ra đồng thời.

Vào năm 2015, Michael và đồng nghiệp Rahul Telang đã mời một giám đốc điều hành cấp cao của một hãng phim lớn ở Hollywood đến nói chuyện với lớp chúng tôi về việc công nghệ đã thay đổi công việc kinh doanh của anh ấy như thế nào. Tại một thời điểm, Rahul hỏi anh ta liệu anh ta có lo lắng về mối đe dọa mà những công ty mới gia nhập như Amazon, Netflix và Google có thể gây ra đối với sức mạnh thị trường của các hãng phim lớn hay không. Người điều hành chế giễu và nói: “Sáu hãng phim đã thống trị công việc kinh doanh của tôi trong 100 năm qua và chỉ có 1 lý do cho điều đó.”

Giám đốc điều hành này đã đúng: Cùng một hãng phim đã thống trị ngành công nghiệp của họ trong hơn 100 năm và trong thời gian đó họ phải đối mặt với những thay đổi lớn ở hầu hết mọi khía cạnh về cách nội dung của họ được tạo ra, phân phối và tiêu thụ. Nếu không có thay đổi nào trong số đó làm thay đổi sức mạnh thị trường của họ thì tại sao quá trình chuyển đổi kỹ thuật số mà họ đang đối mặt vào năm 2015 lại khác đi?

Bởi vì sự chuyển đổi đó đang tạo ra những ý tưởng và công việc phong phú đa dạng mới và một tốc độ thay đổi mới nhanh hơn đáng kể so với bất cứ thời kỳ nào trong lịch sử.

Sáu hãng phim đó đã duy trì quyền lực của mình trong suốt thế kỷ 20 vì họ có thể kiểm soát ba nguồn lực thị trường khan hiếm chính: phương tiện tài chính và công nghệ để tạo nội dung, các kênh cần thiết để phân phối nội dung và khả năng sử dụng luật bản quyền để kiểm soát cách người tiêu dùng nội dung đã truy cập.

Tuy nhiên, điều họ không nhận ra vào năm 2015 là các công nghệ kỹ thuật số đang làm cho mỗi nguồn tài nguyên khan hiếm này trở nên dồi dào. Các công nghệ kỹ thuật số mới đang dân chủ hóa quyền truy cập vào các công cụ cần thiết để tạo nội dung. Các kênh kỹ thuật số mới cho phép người sáng tạo tiếp cận khán giả của họ mà không cần phải điều hướng khả năng khan hiếm của các đài truyền hình quảng bá, rạp chiếu phim chuyển động và các kệ hàng truyền thống. Vi phạm bản quyền kỹ thuật số đã cho phép người tiêu dùng truy cập nội dung miễn phí theo cách thách thức tất cả các mô hình kinh doanh đã thành lập của các studio.

Trong khi chuyển đổi kỹ thuật số đang tạo ra sự phong phú trong các nguồn lực khan hiếm đã xác định sức mạnh thị trường trước đây, nó cũng đang tạo ra một nguồn lực khan hiếm mới và do đó là một nguồn lợi thế cạnh tranh mới: sự chú ý của khách hàng. Vấn đề mà các studio gặp phải là họ không có quyền truy cập trực tiếp vào khách hàng của mình trên bất kỳ kênh nào hiện có. Chắc chắn họ có thể sử dụng doanh thu phòng vé hoặc xếp hạng truyền hình Nielsen để biết có bao nhiêu người tiêu dùng đã xem một bộ phim ở một thành phố cụ thể hoặc đặc điểm nhân khẩu học chung của những người tiêu dùng đã xem các chương trình phát sóng vào khung giờ vàng tối qua, nhưng họ không biết gì về những khách hàng này với tư cách cá nhân và họ không kiểm soát các kênh có thể cho phép họ sử dụng các nguồn dữ liệu khách hàng chi tiết mới để quản lý và dàn xếp hành vi xem của khách hàng.

Tệ hơn nữa, những công ty có thể - Netflix, Amazon và YouTube của Google đang sử dụng dữ liệu khách hàng chi tiết để củng cố quyền lực của họ đối với các kênh kỹ thuật số hạ nguồn và tận dụng sức mạnh đó để tích hợp theo chiều dọc vào quá trình tạo nội dung.

Vào năm 2015, người ta có thể tưởng tượng rằng các hãng phim lớn sẽ chỉ đơn giản là thu hẹp lại và chết giống như rất nhiều công ty dẫn đầu thị trường khác trong các ngành công nghiệp “bị gián đoạn” khác. Nhưng họ không làm vậy với lý do họ không tiết lộ con đường phía trước cho các nhà quản lý trong các ngành đối mặt với chuyển đổi kỹ thuật số.

Tại sao các hãng phim chuyển động có thể đối phó với mối đe dọa do công nghệ kỹ thuật số mới gây ra? Bởi vì họ đã ngừng bảo vệ mô hình kinh doanh hiện có của mình, liên quan đến việc bán quyền truy cập vào nội dung khan hiếm được bán trên các kênh khan hiếm bằng cách lấp đầy chỗ ngồi trong rạp chiếu phim, bán quảng cáo trên truyền hình vào khung giờ vàng và bán đĩa nhựa sáng bóng với giá 20 đô la một lần và thay vào đó, họ khám phá lại hoạt động kinh doanh cơ bản của họ sứ mệnh - tạo ra chương trình giải trí tuyệt vời và đưa nó đến với đúng đối tượng.

Được hướng dẫn bởi quan điểm mới đó, các studio bắt đầu đón nhận các công nghệ mới và mô hình kinh doanh mới. Điều này liên quan đến việc tạo ra các nền tảng phân phối kỹ thuật số mới sôi động, trong số đó có Disney +, HBO Max, Peacock và Hulu; tham gia nhiều vào việc tái cấu trúc để gắn kết cấu trúc tổ chức cũ với thực tế kinh doanh mới của họ và tạo ra những thay đổi đáng kể về văn hóa ra khỏi tiếp thị theo cảm nhận và hướng tới việc ra quyết định dựa trên dữ liệu và dựa trên bằng chứng.

Có ba bài học ở đây cho các công ty đang đối mặt với quá trình chuyển đổi kỹ thuật số:

Trước tiên, hãy xem xét các nguồn lực khan hiếm luôn xác định sức mạnh thị trường trong ngành của bạn và đặt câu hỏi liệu chuyển đổi kỹ thuật số có thể thay thế sự khan hiếm đó bằng sự phong phú hay không. Sự phong phú về kỹ thuật số có thể làm suy yếu giá trị thương hiệu của công ty bạn như đã làm trong ngành khách sạn không? Nó có thể làm giảm khả năng kiểm soát của bạn đối với việc sản xuất và phổ biến thông tin như trong ngành công nghiệp tin tức không? Nó thậm chí có thể thay đổi bản chất sản phẩm của bạn như đã làm với các ngành công nghiệp bách khoa, điện thoại di động, taxi và ô tô không?

Thứ hai, đánh giá xem liệu chuyển đổi kỹ thuật số có đang tạo ra các nguồn lực khan hiếm mới nằm ngoài tầm kiểm soát của bạn hay không, và những thay đổi nào về tổ chức và văn hóa là cần thiết để tiếp cận các nguồn lợi thế cạnh tranh mới này.

Thứ ba, thay vì than khóc trước những thay đổi mà sự chuyển đổi này có thể áp đặt lên mô hình kinh doanh đã được thiết lập của bạn, hãy xem xét cẩn thận sứ mệnh cơ bản của bạn và xem liệu bạn có thể sử dụng các công nghệ kỹ thuật số mới để hoàn thành sứ mệnh đó tốt hơn hay không và bằng cách nào.

Trong khi mỗi bài học trong số đó đều quan trọng, bài học thứ ba là chìa khóa. Việc xem chuyển đổi kỹ thuật số chủ yếu là một mối đe dọa là điều tự nhiên. Cần có sự lãnh đạo để nhìn ra cơ hội. Đó chính xác là cách các nhà lãnh đạo trong ngành giải trí phản ứng. Nếu phản ứng theo hướng sứ mệnh đối với chuyển đổi kỹ thuật số có hiệu quả ở Hollywood, hãy tưởng tượng nó có thể làm gì cho công ty của bạn.

Đức Nguyễn

Tin bài khác
Khi người tài chọn những "bài toán lớn" thay vì chức danh

Khi người tài chọn những "bài toán lớn" thay vì chức danh

Doanh nghiệp có thể tuyển dụng một nhà quản lý giỏi bằng chế độ đãi ngộ, nhưng để giữ chân họ lâu dài cần nhiều hơn thế. Một "chiến trường" đủ lớn, văn hóa trao quyền và lộ trình phát triển rõ ràng đang trở thành lợi thế cạnh tranh mới trong cuộc đua nhân tài.
Traffic có thể tạo tiền, nhưng không thay được nền móng cốt lõi của doanh nghiệp

Traffic có thể tạo tiền, nhưng không thay được nền móng cốt lõi của doanh nghiệp

Nhiều năm qua, Huấn Hoa Hồng xây dựng sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội, phát triển hoạt động livestream bán hàng và tham gia thành lập nhiều doanh nghiệp. Nhưng những diễn biến gần đây cho thấy, lượng người theo dõi hay doanh số bán hàng không phải là thước đo duy nhất phản ánh sức khỏe của một mô hình kinh doanh.
Nhân sự cấp cao rời đi: 5 bài học quản trị giúp doanh nghiệp biến khủng hoảng thành cơ hội

Nhân sự cấp cao rời đi: 5 bài học quản trị giúp doanh nghiệp biến khủng hoảng thành cơ hội

Trong khi nhiều tổ chức xem sự ra đi của lãnh đạo cấp cao là dấu hiệu bất ổn, các doanh nghiệp có nền quản trị hiện đại lại coi đó là một phần tất yếu trong vòng đời phát triển. Thay vì tập trung giữ chân bằng mọi giá, họ xây dựng quy trình kế nhiệm, bảo vệ uy tín của tổ chức và tận dụng thời điểm chuyển giao để chuẩn bị cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.
AI "bịa" thông tin đang trở thành rủi ro mới với thương hiệu doanh nghiệp

AI "bịa" thông tin đang trở thành rủi ro mới với thương hiệu doanh nghiệp

Không chỉ tạo ra câu trả lời sai, các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay AI Overviews của Google đang đặt doanh nghiệp trước một dạng khủng hoảng truyền thông hoàn toàn mới: thông tin bịa đặt được AI trình bày như sự thật. Theo Gartner, nếu không có cơ chế ứng phó phù hợp, những "ảo giác AI" có thể làm xói mòn uy tín thương hiệu, tác động trực tiếp đến doanh thu và niềm tin của khách hàng.
Doanh nghiệp cần được trang bị kỹ năng để tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Doanh nghiệp cần được trang bị kỹ năng để tham gia sâu chuỗi cung ứng toàn cầu

Trước những hạn chế trong hoạt động xúc tiến thương mại quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam cần được tăng cường trang bị kỹ năng tham gia hội chợ, kết nối đối tác và chăm sóc khách hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông chủ trẻ người Đức chia sẻ cách đạt tiêu chuẩn EU Bio và Naturland Fair của trang trại hữu cơ

Ông chủ trẻ người Đức chia sẻ cách đạt tiêu chuẩn EU Bio và Naturland Fair của trang trại hữu cơ

Ông chủ trẻ Trang trại biểu mẫu về nông nghiệp sinh học tại Đức đến Việt Nam để chia sẻ cách đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Liên minh Châu Âu (EU Bio) lẫn bộ quy chuẩn khắt khe của Naturland Fair.
Chuẩn hóa vận hành - chìa khóa nâng chất lượng dịch vụ

Chuẩn hóa vận hành - chìa khóa nâng chất lượng dịch vụ

Trong ngành dịch vụ, chất lượng không đến từ những khoảnh khắc xuất sắc mà từ khả năng duy trì trải nghiệm đồng nhất mỗi ngày. Đằng sau đó là hệ thống tiêu chuẩn, quy trình và dữ liệu được xây dựng bài bản, tạo nền tảng cho năng lực vận hành và lợi thế cạnh tranh bền vững.
Ba "nút thắt" mới đang bào mòn lợi thế xuất khẩu của Việt Nam

Ba "nút thắt" mới đang bào mòn lợi thế xuất khẩu của Việt Nam

Trong khi xuất khẩu tiếp tục được kỳ vọng là động lực tăng trưởng của nền kinh tế, nhiều hiệp hội doanh nghiệp cho rằng hàng Việt đang đối mặt những rào cản mới khó xử lý hơn trước. Không chỉ là thuế quan hay chi phí logistics, áp lực phòng vệ thương mại, thiếu lao động và khoảng trống dữ liệu thị trường đang trực tiếp ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Luật Thương mại điện tử mở ra "luật chơi" mới: KOL, KOC và người bán hàng online không thể bán hàng theo cảm tính

Luật Thương mại điện tử mở ra "luật chơi" mới: KOL, KOC và người bán hàng online không thể bán hàng theo cảm tính

Từ việc công khai thông tin người bán, siết trách nhiệm của KOL, KOC, livestream bán hàng, đến bảo vệ dữ liệu cá nhân và nghĩa vụ thuế, Luật Thương mại điện tử cùng các quy định liên quan đang tạo ra một "luật chơi" mới trên môi trường số. Theo các chuyên gia, đây không phải là rào cản mà là bước hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử minh bạch, công bằng và phát triển bền vững.
Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nói gì về cơ hội của F&B Việt?

Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nói gì về cơ hội của F&B Việt?

Chuyên gia marketing Hermawan Kartajaya nhận định F&B Việt có nhiều cơ hội chinh phục thị trường quốc tế, đặc biệt tại Indonesia. Theo ông, chìa khóa thành công không chỉ nằm ở chất lượng sản phẩm mà còn ở khả năng xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện văn hóa và ứng dụng tư duy Marketing 7.0.
Xây thương hiệu để bán giá trị, không bán giá rẻ

Xây thương hiệu để bán giá trị, không bán giá rẻ

Trong kỷ nguyên AI và chuyển đổi số, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp không còn đến từ quy mô hay giá bán thấp mà nằm ở khả năng tạo dựng thương hiệu, xây dựng hệ sinh thái khách hàng và mang lại giá trị khác biệt.
Marketing AI mở lối tăng trưởng từ dữ liệu khách hàng

Marketing AI mở lối tăng trưởng từ dữ liệu khách hàng

Marketing AI mở ra giai đoạn mới khi doanh nghiệp cạnh tranh bằng khả năng thấu hiểu khách hàng thay vì chỉ tăng ngân sách quảng cáo. Tại Diễn đàn "The Future of Business – Thương hiệu, Đổi mới sáng tạo và Tăng trưởng trong Kỷ nguyên Số" ngày 22/7/2026, các chuyên gia khẳng định AI chỉ tạo lợi thế khi gắn với chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
KPMG Australia “đổi tướng” sau khủng hoảng kiểm toán

KPMG Australia “đổi tướng” sau khủng hoảng kiểm toán

Việc bổ nhiệm ông John Sams vào ghế Tổng giám đốc điều hành được kỳ vọng giúp KPMG Australia ổn định bộ máy và khôi phục niềm tin, trong bối cảnh bê bối rò rỉ thông tin mật tiếp tục gây sức ép lên hãng kiểm toán này.
Từ phòng thí nghiệm đến thị trường: Bài toán khó của những sáng chế "Made in Vietnam"

Từ phòng thí nghiệm đến thị trường: Bài toán khó của những sáng chế "Made in Vietnam"

Không ít công trình nghiên cứu khoa học tại Việt Nam được đánh giá có giá trị chuyên môn, nhưng lại gặp khó khăn trên con đường bước ra thị trường. Khoảng cách giữa phòng thí nghiệm và đời sống vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hành trình nghiên cứu thiết bị bảo vệ mạch điện tích hợp hệ thống đa tầng chống hồ quang điện của GS.TS. Trần Văn Tín và các cộng sự là một ví dụ cho thấy, để một sáng chế tạo ra giá trị xã hội, cần nhiều hơn một kết quả nghiên cứu thành công.
Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Meta bị kiện vì cáo buộc dùng AI để chọn nhân viên sa thải

Meta đang đối mặt với vụ kiện từ 26 nhân viên, cáo buộc công ty sử dụng AI để đánh giá và lựa chọn nhân sự trong đợt sa thải hồi đầu năm, khiến nhiều người đang nghỉ phép hợp pháp bị đối xử bất công.