 |
| Chân dung bà Joey Wat - Nữ doanh nhân được vinh danh trong top ảnh hưởng nhất Trung Quốc |
Bà Joey Wat hiện là một trong những nữ doanh nhân quyền lực và có ảnh hưởng nhất Trung Quốc hiện nay. Bà là người đứng sau thành công của KFC, Pizza Hut và nhiều thương hiệu thức ăn nhanh khác tại Trung Quốc, đồng thời giữ vị trí CEO của Yum China - tập đoàn sở hữu hệ thống các nhà hàng ăn nhanh lớn nhất như KFC, Pizza Hut, Taco Bell tại quốc gia đông dân nhất thế giới .
Sinh năm 1971 tại Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, bà Joey Wat trải qua tuổi thơ thiếu thốn và vất vả. Gia đình bà từng không đủ khả năng đóng khoản phí ghi danh 5 NDT để cả hai chị em cùng đến lớp. Bà Wat đã ngồi nép sau lưng chị để “nghe ké” bài giảng, bắt đầu hành trình học tập đầy nỗ lực và nghị lực. Năm 9 tuổi, bà cùng gia đình chuyển đến Hồng Kông, mang theo khát vọng vươn lên.
Tại đây, bà Wat luôn đạt thành tích xuất sắc, tốt nghiệp trong top 3 toàn trường và được vinh danh là “Học sinh xuất sắc Hồng Kông”. Bà tiếp tục theo học Đại học Hồng Kông và giành học bổng MBA tại Trường Quản trị Kellogg (Đại học Northwestern, Mỹ) – một trong những ngôi trường danh giá nhất thế giới.
Khởi nghiệp tại văn phòng McKinsey & Company tại Hồng Kông năm 2000, bà Wat nhanh chóng được chú ý nhờ tư duy chiến lược sắc bén. Sau đó, bà gia nhập A.S. Watson Group (Anh) – nhánh bán lẻ của tập đoàn CK Hutchison, nơi bà giữ nhiều vị trí lãnh đạo và góp công lớn trong việc hồi sinh hai thương hiệu bán lẻ là Savers và Superdrug tại Anh Quốc. Với thành tích nổi bật, bà được bổ nhiệm làm CEO của Watsons UK.
Đến năm 2014, bà chuyển hướng sang lĩnh vực F&B khi gia nhập Yum China với vai trò CEO chuỗi nhà hàng KFC Trung Quốc trong bối cảnh thương hiệu này đang chìm sâu vào khủng hoảng: thịt gà bị nghi sử dụng hormone tăng trưởng, dịch cúm gia cầm, bê bối thực phẩm hết hạn… Điều này khiến doanh số sụt giảm mạnh, niềm tin khách hàng bị lung lay.
Nhưng chính trong thời điểm cam go ấy, bà Joey Wat đã cho thấy bản lĩnh thực thụ của một nhà lãnh đạo. Trong 6 tháng đầu, bà dành phần lớn thời gian nghiên cứu, "đi thực địa" tại các cửa hàng, quan sát vận hành, nói chuyện với nhân viên - một phong cách lãnh đạo "lăn xả" thường chỉ thấy ở những nhà sáng lập kỳ cựu như ông Sam Walton (Walmart) hay ông Howard Schultz (Starbucks).
Chỉ 25 ngày sau khi chính thức nhậm chức, bà đưa ra chiến lược tái định vị toàn diện thương hiệu, tập trung vào 3 trụ cột:
Thứ nhất, chuẩn hóa 80% - cá nhân hóa 20%, đảm bảo chất lượng đồng nhất trong khi vẫn thích nghi với văn hóa từng địa phương.
Thứ hai, thúc đẩy chuyển đổi số, từ thanh toán điện tử, giao hàng, hệ thống thành viên trực tuyến đến ứng dụng AI trong tối ưu chuỗi cung ứng.
Thứ ba, cải thiện trải nghiệm người dùng, từ nâng cấp không gian cửa hàng đến thiết kế đồng phục mới để tạo niềm tự hào cho nhân viên.
 |
| Tuy có xuất phát điểm khiêm tốn, bà Wat đã truyền cảm hứng cho nhiều nữ lãnh đạo trẻ. |
Chỉ trong vòng một năm, bà được bổ nhiệm làm CEO KFC Trung Quốc, rồi tiếp tục được thăng chức làm COO và Chủ tịch Yum China. Từ năm 2018, bà Wat chính thức đảm nhận vị trí CEO Yum China Holdings, đồng thời là thành viên hội đồng quản trị.
Bà Wat nổi tiếng với thói quen làm việc "thực chiến" – dành hàng giờ tại nhà hàng để quan sát cách khách hàng ăn uống, từ đó phát hiện nhu cầu mới. Tại Diễn đàn Toàn cầu Fortune 2024, bà kể rằng món “burger khoai tây nghiền không xương” của KFC ra đời chỉ vì bà thấy giới trẻ Gen Z có thói quen chấm gà rán vào khoai tây nghiền trước khi thêm nước sốt. “Tôi chỉ đơn giản hóa thói quen ấy để họ ăn uống tiện lợi hơn,” bà nói.
Không ít ý tưởng đổi mới của KFC và Pizza Hut đều đến từ các cuộc trò chuyện với quản lý cửa hàng hoặc từ chính trải nghiệm thực tế. Bà Wat luôn nhấn mạnh: “Khách hàng là trung tâm, mọi thứ phải bắt đầu từ hành vi của họ".
Dù đang điều hành một hệ thống với hơn 450.000 nhân viên và doanh thu vượt 600 tỷ NDT (gần 85 tỷ USD), bà Wat vẫn giữ phong thái gần gũi và bình dị. Bà từng chia sẻ: “Nhân viên phục vụ chỉ cần vài điều: lương ổn, môi trường tốt, sếp tử tế, đồng phục đẹp. Tôi muốn họ cảm thấy tự hào”.
Đặc biệt, bà Wat là người luôn truyền cảm hứng cho phụ nữ trong ngành F&B – vốn vẫn còn nhiều định kiến giới. “Giới tính không phải rào cản. Chỉ có năng lực, ý chí và tinh thần học hỏi mới quyết định bạn đi xa đến đâu", bà từng nói. Với các nữ nhân viên, bà thường khích lệ: “Người khác còn chưa bảo bạn không làm được, sao bạn đã tự nói mình không thể?”
Khi COVID-19 khiến ngành dịch vụ ăn uống toàn cầu điêu đứng, bà Joey Wat tiếp tục cho thấy tài năng lãnh đạo khi dẫn dắt Yum China không chỉ vượt khủng hoảng mà còn đẩy mạnh số hóa, mở rộng hệ sinh thái và gia tăng số lượng thành viên trực tuyến. Tính đến giữa năm 2020, KFC và Pizza Hut sở hữu lần lượt 240 triệu và 75 triệu thành viên online - một con số đáng mơ ước thời điểm đó.
Năm 2024, bà Wat tiếp tục được vinh danh trong danh sách “Những nữ doanh nhân ảnh hưởng nhất Trung Quốc” của Fortune. Yum China hiện có hơn 11.000 cửa hàng trên toàn quốc và đang lên kế hoạch mở thêm ít nhất 800 cơ sở mới vào cuối năm nay.
