Rimsa, tên đầy đủ là Representaciones e Investigaciones Médicas, được cha của Fernando Espinosa Abdalá thành lập năm 1970. Ban đầu, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực phân phối dược phẩm, sau đó mở rộng sang sản xuất thuốc và trở thành nhà cung cấp đáng chú ý của thị trường y tế Mexico.
![]() |
| Doanh nhân Fernando Espinosa Abdalá. |
Sau khi cha qua đời năm 2010, hai anh em Fernando và Leopoldo Espinosa Abdalá tiếp tục gắn bó với hoạt động kinh doanh của gia đình. Trước khi công ty được bán, Fernando từng giữ vị trí chủ tịch điều hành tại Rimsa.
Năm 2016, Rimsa được bán cho Teva Pharmaceuticals, tập đoàn dược phẩm có trụ sở tại Israel, với giá trị thương vụ được công bố khoảng 2,3 tỷ USD. Đây là dấu mốc quan trọng giúp gia đình Espinosa Abdalá gia tăng tài sản và góp mặt trong các bảng xếp hạng người giàu Mexico.
Tuy nhiên, giá trị thương vụ không đồng nghĩa toàn bộ số tiền trở thành tài sản cá nhân của Fernando. Khối tài sản của ông còn phụ thuộc vào phần sở hữu, các khoản đầu tư và những biến động tài chính khác. Forbes México ghi nhận mức tài sản 1,6 tỷ USD trong danh sách năm 2026.
![]() |
| Công ty dược phẩm Rimsa của Mexico, doanh nghiệp gia đình gắn với quá trình gây dựng tài sản của doanh nhân Fernando Espinosa Abdalá, trước khi được bán cho tập đoàn dược phẩm Teva Pharmaceuticals vào năm 2016. |
Sau thương vụ, Teva và hai anh em Espinosa Abdalá từng vướng tranh chấp pháp lý liên quan đến cáo buộc gian lận và vi phạm hợp đồng. Theo hồ sơ tiểu sử của Forbes, phần lớn cáo buộc đã bị bác bỏ; tranh chấp về vi phạm hợp đồng sau đó được giải quyết bằng thỏa thuận dàn xếp. Vì vậy, không nên diễn đạt các cáo buộc trước đây như kết luận rằng hai doanh nhân đã phạm tội.
Bài học cho doanh nhân Việt Nam
Thứ nhất, doanh nghiệp gia đình cần xây dựng năng lực quản trị và sản phẩm đủ sức cạnh tranh trước khi nghĩ đến mở rộng quy mô.
Thứ hai, một thương vụ mua bán lớn có thể tạo bước ngoặt tài chính, nhưng cần đánh giá kỹ điều khoản, nghĩa vụ pháp lý và rủi ro hậu giao dịch.
Thứ ba, tài sản cá nhân và giá trị thương vụ là hai khái niệm khác nhau; người làm kinh doanh cần phân biệt rõ khi đánh giá kết quả.
![]() |
| Tập đoàn dược phẩm Teva Pharmaceuticals của Israel đã mua lại Rimsa, doanh nghiệp dược phẩm gia đình gắn với doanh nhân Fernando Espinosa. |
Thứ tư, chuyển giao thế hệ nên đi cùng quy trình quản trị minh bạch, phân định trách nhiệm và kế hoạch kế nhiệm rõ ràng.
Thứ năm, uy tín pháp lý và khả năng kiểm soát rủi ro có vai trò quan trọng không kém doanh thu hay lợi nhuận.
