Áp lực tài chính đè lên doanh nghiệp quản lý hàng nghìn ha đất

Tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật

Khoản nợ thuế hơn 413,9 tỷ đồng đang đặt Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh trước yêu cầu phải hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước. Theo dữ liệu từ Cục Thuế (Bộ Tài chính), ngày 5/8, Thuế TP. Hồ Chí Minh đã ban hành thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Đoàn Bảo Long - người đại diện pháp luật, Giám đốc doanh nghiệp này do chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh (công ty con của Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn - TNHH MTV) nợ thuế hơn 413 tỷ đồng.

Thông báo số 243632/TB-TPHCM-KĐT xác định doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Số tiền nợ được ghi nhận tại thời điểm ngày 15/6/2026 là hơn 413,9 tỷ đồng.

Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh được thành lập từ năm 1998, có trụ sở tại 2A41 Tỉnh lộ 10, xã Tân Vĩnh Lộc. Ngành nghề chính của doanh nghiệp gồm trồng rừng, chăm sóc rừng, ươm giống và sản xuất giống cây trồng.

Theo thông tin về cơ cấu sở hữu, đến ngày 31/12/2025, doanh nghiệp là công ty con của Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn - TNHH MTV với tỷ lệ sở hữu và quyền biểu quyết 100%.

Quản lý quỹ đất lớn

Bên cạnh khoản nợ thuế hiện nay, hoạt động quản lý, sử dụng đất của Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh từng được Cơ quan Thanh tra chỉ ra nhiều vấn đề.

Năm 2020, Thanh tra TP.HCM kết luận doanh nghiệp được Nhà nước giao hơn 2.486 ha đất, phần lớn là đất sản xuất nông nghiệp. Quá trình quản lý, sử dụng diện tích đất này còn tồn tại thiếu sót, vi phạm, dẫn đến hiệu quả sử dụng đất chưa đạt yêu cầu.

Kết quả thanh tra cũng ghi nhận 4 cơ sở mặt bằng, nhà đất tại khu vực huyện Bình Chánh (cũ) được doanh nghiệp sử dụng để ký hợp đồng hợp tác kinh doanh với các tổ chức, cá nhân.

Trong quá trình giải quyết khiếu nại, Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh đã bàn giao 5,7 ha đất cho một số hộ dân nhưng chưa thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai. Doanh nghiệp cũng bàn giao 7,6 ha đất theo văn bản đề nghị của UBND huyện Bình Chánh (cũ) trong khi chưa có quyết định thu hồi đất, giao đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan có thẩm quyền.

Đáng chú ý, thanh tra xác định 7,3 ha đất gồm diện tích bị lấn chiếm, tranh chấp và các khu đất nhỏ lẻ nằm rải rác trong khu dân cư không còn nhu cầu sử dụng. Diện tích này được kiến nghị xử lý, thu hồi để giao địa phương quản lý, sử dụng, qua đó tránh lãng phí nguồn lực đất đai.

Hơn 1.694 ha chưa ký hợp đồng thuê đất

Một nội dung khác được Thanh tra TP. Hồ Chí Minh chỉ ra là việc doanh nghiệp được UBND TP.HCM giao quản lý, sử dụng hơn 1.694 ha đất từ năm 2013, với thời gian thuê 50 năm và hình thức trả tiền thuê hàng năm.

Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra, Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh vẫn chưa ký hợp đồng thuê đất với Sở Tài nguyên và Môi trường theo quy định của Luật Đất đai năm 2013.

Đến năm 2023, doanh nghiệp tiếp tục liên quan đến quá trình bàn giao mặt bằng phục vụ dự án đường Vành đai 3. Theo thống kê của chính quyền sở tại, dự án ảnh hưởng khoảng 81,2 ha đất do Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh quản lý.

Trong số này có 19,1 ha do doanh nghiệp trực tiếp quản lý và 62,1 ha được khoán cho 65 hộ. Trong 65 trường hợp, 12 trường hợp còn thời hạn giao khoán, trong khi 53 trường hợp đã hết thời hạn.

Từ những dữ kiện trên, cùng với khoản nợ thuế hơn 413,9 tỷ đồng hiện được cơ quan thuế ghi nhận, vấn đề đặt ra đối với Công ty TNHH MTV Cây trồng TP. Hồ Chí Minh không chỉ là thực hiện nghĩa vụ tài chính với ngân sách mà còn là yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác nguồn lực đất đai được giao.