Áp lực 4.550 tấn rác/ngày - TP. Hồ Chí Minh chạy đua với thời gian khi Đa Phước thu hẹp khung giờ tiếp nhận

Khối lượng rác lớn, thời gian tiếp nhận thu hẹp

Theo ông Tống Viết Thành - Phó phòng quản lý chất thải rắn, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hiện mỗi ngày TP. Hồ Chí Minh cần điều phối khoảng 4.550 tấn rác sinh hoạt từ 14 quận, huyện (cũ). Khối lượng này tương đương 443 chuyến xe, được chia thành hai ca: ca ngày 1.800 tấn và ca đêm 2.750 tấn.

Ông Tống Viết Thành - Phó phòng quản lý chất thải rắn, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, từ ngày 01/12/2025, BCL Đa Phước – đơn vị tiếp nhận phần lớn lượng rác của TP. Hồ Chí Minh chỉ hoạt động ca đêm, đồng nghĩa dồn toàn bộ 1.800 tấn ca ngày (175 chuyến xe) dời sang ca đêm, thực tế các xe chỉ có 11 tiếng hoạt động. Trong điều kiện bình thường, mỗi xe vận chuyển mất 3,5–4 giờ cho một vòng chạy, vì vậy toàn bộ hệ thống phải được tái cấu trúc để đảm bảo khối lượng rác không bị dồn ứ.

Trước yêu cầu cấp bách này, TP. Hồ Chí Minh đã thống nhất điều chỉnh phân bổ rác theo từng ca. Một phần rác của ca ngày sẽ được chuyển sang ca đêm. Đồng thời, Khu xử lý chất thải rắn Tây Bắc sẽ tiếp nhận hỗ trợ khoảng 450–700 tấn/ngày nhằm chia tải cho Đa Phước.

Tăng cường phương tiện, điều chỉnh lộ trình vận chuyển

Số xe vận chuyển được huy động trong khung giờ 18g00 – 6g00 giờ sẽ tăng lên đáng kể. Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị phải bổ sung đầu xe, tăng cường phương tiện dự phòng và điều chỉnh kế hoạch vận hành để đảm bảo mỗi chuyến xe đạt hiệu suất cao nhất.

Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng và Công an TP. Hồ Chí Minh rà soát, điều chỉnh lộ trình lưu thông của xe rác. Việc này nhằm tránh xung đột giao thông trong giờ cao điểm đêm, đảm bảo các tuyến đường dẫn vào Đa Phước được vận hành thông suốt.

Các biện pháp kỹ thuật như phun rửa xe, khử mùi, ép kín thùng xe, ngăn rò rỉ nước rác được siết chặt theo Quy trình kỹ thuật vận chuyển CTRSH. Tất cả phương tiện phải được vệ sinh trước khi ra khỏi bãi để hạn chế tối đa mùi hôi phát tán vào cộng đồng.

Siết chặt quản lý, đảm bảo an toàn giao thông trong khung giờ vốn bị cấm

Khung giờ 18 - 6 giờ từng là thời điểm nhiều tuyến đường cấm xe tải nặng lưu thông. Nay, khi phương tiện vận chuyển rác được phép hoạt động, việc đảm bảo an toàn giao thông trở thành yêu cầu then chốt.

Theo ông Tống Phước Thành, việc điều chỉnh khung giờ cấm xe đối với phương tiện chuyên dụng vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt là giải pháp cấp bách, nhằm đảm bảo công tác thu gom, vận chuyển được liên tục, thông suốt, không để xảy ra tình trạng ùn ứ chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn Thành phố. Để đảm bảo an toàn giao thông và vệ sinh môi trường khi phương tiện lưu thông trong khung giờ điều chỉnh, các Sở, ngành đã và đang triển khai đồng bộ hai nhóm giải pháp quản lý và kỹ thuật.

Một khu vực xử lý chất thải tại bãi rác Đa Phước.

Về quản lý hành chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng và Phòng Cảnh sát Giao thông (PC08) thuộc Công an TP. Hồ Chí Minh để thống kê, rà soát danh sách, số lượng và biển kiểm soát của các phương tiện có lộ trình vận chuyển về Khu xử lý rác Đa Phước. Công tác này nhằm đảm bảo các phương tiện lưu thông trong khung giờ điều chỉnh phải đúng số lượng xe cho phép, đối tượng, hướng tuyến, có phù hiệu và giấy phép đi đường theo quy định; đồng thời yêu cầu các đơn vị vận chuyển tăng cường tuyên truyền, giáo dục tài xế tuân thủ đầy đủ Luật Giao thông Đường bộ và các quy định về an toàn, kiểm định xe.

Về kỹ thuật, yêu cầu các công ty, đơn vị vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật vệ sinh môi trường. Theo đó, phương tiện phải đảm bảo các tiêu chuẩn về vệ sinh; không để rơi vãi nước rác; phải được vệ sinh, khử mùi trước khi rời trạm trung chuyển và phải được phun xịt rửa xe đảm bảo vệ sinh môi trường trước khi ra khỏi bãi chôn lấp.

"Việc tuân thủ các quy định kỹ thuật này đảm bảo rằng dù phương tiện lưu thông trong giờ cấm hay không cấm, yêu cầu về vệ sinh môi trường và an toàn giao thông vẫn luôn được đáp ứng. Bên cạnh đó Sở Nông nghiệp và Môi trường giao Ban Quản lý Khu liên hợp xử lý chất thải Thành phố (MBS) thực hiện công tác giám sát đột xuất lộ trình vận chuyển của các phương tiện vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt thông qua hệ thống giám sát định vị, hành trình (GPS); đảm bảo các phương tiện lưu thông đúng lộ trình được phê duyệt, tuân thủ an toàn giao thông và kịp thời chấn chỉnh với các đơn vị không chấp hành theo quy định", ông Tống Phước Thành cho biết thêm.

Song song, Ban Quản lý Khu liên hợp xử lý chất thải của Thành phố (MBS) cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ giám sát hoạt động của toàn bộ đội xe thông qua hệ thống GPS để kịp thời phát hiện phương tiện di chuyển sai lộ trình hoặc không đảm bảo yêu cầu vệ sinh.

Điều phối liên thông từ sở, ngành đến phường xã

UBND TP. HCM đã ban hành Thông báo 745, yêu cầu Sở Xây dựng làm đầu mối điều phối cùng Công an TP, Sở Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương. Từng khu vực phải điều chỉnh giờ thu gom tại nguồn để phù hợp với khung vận chuyển vào ban đêm.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực của các quận, huyện được giao kiểm tra hạ tầng tại các tuyến đường vận chuyển rác, xử lý ngay những điểm nghẽn có thể gây chậm trễ. Các đơn vị thu gom ở cấp phường, xã phải bảo đảm không để xảy ra tình trạng rác tồn đọng tại khu dân cư, đặc biệt trong những ngày mưa lớn hoặc khi lưu lượng xe tăng đột biến.

Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh sẽ xử lý nghiêm các đơn vị không tuân thủ lộ trình, không đảm bảo vệ sinh môi trường hoặc để rơi vãi rác trong quá trình vận chuyển.

Dù khung giờ tiếp nhận rác bị thu hẹp đáng kể, TP. Hồ Chí Minh vẫn đặt mục tiêu cao nhất là không để rác ùn ứ trong khu dân cư. Đây là lý do toàn bộ hệ thống thu gom – vận chuyển – tiếp nhận được kích hoạt vận hành 24/24 với cơ chế phối hợp liên ngành.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tình hình ban đầu cho thấy các giải pháp này đang phát huy hiệu quả, giúp duy trì dòng chảy vận chuyển rác ổn định trong khung giờ mới. Thành phố sẽ tiếp tục theo dõi sát sao, đánh giá thường xuyên để điều chỉnh giải pháp linh hoạt khi có phát sinh trên thực tế.