Ngôi làng Zalipie nằm ở phía Đông Ba Lan, cách trung tâm thành phố Kraków khoảng 100 km về phía Đông Bắc, là một trong những ngôi làng độc đáo nhất vùng nông thôn Ba Lan.
Giữa Ba Lan phát triển cùng nhiều địa điểm sang trọng và khách sạn 5 sao, Zalipie là một sự khác biệt thú vị. Đây là một ngôi làng truyền thống lâu đời, với những ngôi nhà gỗ nhỏ bé, được sơn vẽ bằng những màu sắc và hoạ tiết dân gian hoa lá vô cùng xinh xắn. Ngôi làng vừa mang những gam màu rực rỡ, đáng yêu nhưng cũng rất bình dị, nhẹ nhàng. 
Truyền thống trang trí nhà cửa ở Zalipie đã có từ hàng trăm năm. Vào thế kỷ 19, các ngôi nhà trong làng đều có bếp củi nhưng lại thiếu ống khói, dẫn đến vết đen xuất hiện cả bên trong và bên ngoài ngôi nhà. Vì thế, những người phụ nữ đảm đang ở Zalipie đã sơn họa tiết sặc sỡ lên ngôi nhà để che mờ vết đen của bồ hóng và khói than. Ban đầu, họ thậm chí còn làm bàn chải từ lông bò, sử dụng sơn từ mỡ nấu ăn và thuốc nhuộm trong quá trình trang trí nhà cửa.
Dù ngày nay, tất cả những ngôi nhà ở Zalipie đều có bếp điện, bếp ga hiện đại nhưng nghệ thuật trang trí nhà dân gian đã trở thành một phần bản sắc của làng, một truyền thống mà họ rất tự hào. Ngay cả trong thời chiến, những "bức tranh hoa" vẫn tiếp tục được tô vẽ trên các bức tường, mang lại cho ngôi làng hy vọng và màu sắc trong thời kỳ tăm tối nhất.
Nếu như trước đây, người dân Zalipie chỉ vẽ lên tường bên trong và bên ngoài nhà, thì ngày nay người Zalipie bắt đầu trang trí lên nhiều bề mặt như đồ nội thất, đồ trang trí, giếng nước, hàng rào, thân cây thậm chí là chuồng gà. Càng về sau, những nét vẽ càng tỉ mỉ, rực rỡ và công phu hơn. Những cô gái trong làng còn mặc những chiếc váy thêu hoạ tiết hoa đặc trưng, rất đáng yêu xinh xắn.
Ngôi nhà của bà Felicja Curylowa là một trong những điểm tham quan nổi tiếng ở Zalipie. Bà là người phụ nữ đứng đầu của các họa sĩ trong làng từ xưa, bà vô cùng nổi tiếng và được mọi người nơi đây kính trọng. Vì bà chính là người đã giữ lửa cho truyền thống sơn vẽ nhà tồn tại qua nhiều thập kỷ. Ngôi nhà của bà Felicja Curylowa đã được giữ nguyên như khi bà còn sống cho đến hiện tại, với những hoạ tiết “nguyên sơ" nhất.
Từ năm 1948 để lưu giữ, bảo tồn và khuyến khích truyền thống này, hàng năm vào tháng 6, Bảo tàng Dân tộc học Tarnow tổ chức một cuộc thi vẽ trang trí nhà. Những người dân Zalipie sẽ cùng nhau so tài, với từng nhà, từng thế hệ bằng việc cố gắng làm cho ngôi nhà của mình đẹp nhất. Giải thưởng của cuộc thi là một số tiền mặt khá lớn. Điều này giúp cho ngôi làng Zalipie luôn có những sắc màu tươi tắn, khác biệt và đổi mới theo từng năm.
NĐ (T/h)
