 |
| Bộ Y tế muốn cấm toàn diện túi ngậm nicotine, shisha |
Bộ Y tế đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá theo hướng quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine và shisha.
Theo nội dung dự thảo được đề xuất, các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm sản xuất, kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, kinh doanh tạm nhập, tái xuất, kinh doanh chuyển khẩu và chứa chấp những sản phẩm này.
Dự thảo cũng đề xuất cấm sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine và shisha. Bên cạnh đó, các thiết bị điện tử, bộ phận chứa nguyên liệu thuốc lá liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.
Đối với nguyên liệu thuốc lá, dự thảo đề xuất quy định nghiêm cấm các hành vi nêu trên, trừ những trường hợp phục vụ sản xuất thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào hoặc phục vụ nghiên cứu khoa học, thử nghiệm, kiểm nghiệm, giám định theo quy định pháp luật và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
Theo Bộ Y tế, việc bổ sung các quy định này nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người.
Các nội dung trên hiện là đề xuất trong dự thảo luật, chưa đồng nghĩa với việc những quy định mới đã chính thức có hiệu lực.
Túi ngậm nicotine là sản phẩm xuất hiện trên thị trường trong những năm gần đây, thường có dạng túi nhỏ với lớp vỏ ngoài là màng thấm, hình dáng tương tự túi trà lọc. Bên trong có thể chứa bột, sợi thực vật, hương liệu và nicotine.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người dùng đặt túi ngậm nicotine giữa môi và lợi để nicotine được giải phóng, sau đó hấp thu qua niêm mạc miệng. Do không cần đốt cháy và không tạo khói như thuốc lá truyền thống, sản phẩm có thể được sử dụng tương đối kín đáo, khiến người xung quanh khó nhận biết.
Tuy nhiên, không tạo khói không đồng nghĩa với việc sản phẩm an toàn. Nicotine là chất gây nghiện, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và khiến người sử dụng hình thành sự lệ thuộc.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo về nguy cơ khi nicotine được hấp thu qua niêm mạc miệng. Theo thông tin được dẫn trong bài viết nguồn, sản phẩm có thể đưa vào cơ thể lượng nicotine lớn, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho người sử dụng.
Đáng chú ý, cách thiết kế nhỏ gọn, không tạo khói và có nhiều hương vị khiến túi ngậm nicotine dễ được quảng bá như một sản phẩm tiện lợi. Những đặc điểm này cũng làm gia tăng lo ngại về khả năng sản phẩm tiếp cận thanh thiếu niên và những người chưa từng sử dụng thuốc lá.
Báo cáo toàn cầu đầu tiên của WHO về túi ngậm nicotine, công bố tháng 5/2026 theo thông tin trong tài liệu nguồn, cho thấy sản phẩm được quảng bá qua nhiều kênh, trong đó có mạng xã hội, người có ảnh hưởng, bao bì bắt mắt và các dòng hương vị đa dạng.
Trên thị trường xuất hiện những sản phẩm mang hương vị kẹo cao su, kẹo dẻo cùng nhiều hương vị có thể thu hút người trẻ. Một số nội dung tiếp thị còn nhấn mạnh khả năng sử dụng kín đáo, kể cả tại những địa điểm không khói thuốc.
Theo số liệu được dẫn từ WHO, hơn 23 tỷ túi ngậm nicotine được bán lẻ trên toàn cầu trong năm 2024, tăng hơn 50% so với năm trước. Đến năm 2025, giá trị thị trường túi ngậm nicotine toàn cầu đạt gần 7 tỷ USD.
Sự phát triển của thị trường cùng các hình thức tiếp thị mới đặt ra yêu cầu tăng cường quản lý những sản phẩm chứa nicotine, đặc biệt là các loại có thể được sử dụng kín đáo và dễ tiếp cận.
