 |
| Xuất khẩu của Trung Quốc vượt dự báo trước nguy cơ thuế quan của Trump (Ảnh: Reuters). |
Xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong hơn hai năm vào tháng 10, khi các nhà máy gấp rút vận chuyển hàng tồn kho tới các thị trường chính nhằm đối phó với khả năng áp thêm thuế từ Mỹ và Liên minh châu Âu, trong bối cảnh nguy cơ một cuộc chiến thương mại ngày càng hiện hữu.
Theo đó, chiến thắng áp đảo của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đã làm nổi bật cam kết của ông này trong chiến dịch áp thuế trên 60% lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Khả năng này có thể thúc đẩy xu hướng tích trữ hàng hóa tại thị trường xuất khẩu số 1 của đại lục.
Mối đe dọa thuế quan từ ông Trump đang khiến các chủ nhà máy và quan chức Trung Quốc lo lắng, với khoảng 500 tỷ USD hàng hóa vận chuyển mỗi năm đang gặp rủi ro, trong khi căng thẳng thương mại với EU cũng đang leo thang. Theo thống kê, châu Âu là nơi tiếp nhận tới 466 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc vào năm ngoái.
Xuất khẩu mạnh mẽ là một điểm sáng cho nền kinh tế Trung Quốc vốn đang chật vật khi niềm tin tiêu dùng và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng nợ kéo dài trong thị trường bất động sản.
 |
| Tăng trưởng xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 10 đạt 12,7% (Ảnh: Reuters). |
Lượng hàng xuất khẩu vào tháng trước của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã tăng 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu hải quan được công bố vào thứ Năm (7/11), vượt xa dự báo tăng 5,2% trong khảo sát của Reuters và mức tăng 2,4% vào tháng 9. Tuy nhiên, nhập khẩu lại giảm 2,3%, trái ngược với kỳ vọng giảm 1,5%, đánh dấu lần đầu tiên trong bốn tháng qua nhập khẩu rơi vào mức âm.
Bên cạnh đó, thặng dư thương mại của Trung Quốc tăng lên 95,27 tỷ USD vào tháng trước, từ mức 81,71 tỷ USD vào tháng 9. "Chúng ta có thể dự đoán lượng hàng tồn kho được đẩy mạnh vào quý IV trước khi áp lực thực sự diễn ra vào năm 2025", ông Xu Tianchen, nhà kinh tế cao cấp tại Economist Intelligence Unit, nhận xét. "Tôi nghĩ chủ yếu là do ông Trump. Mối đe dọa này đang trở nên thực tế hơn".
Hiệu ứng Trump
Xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ trong tháng 10 đã tăng 8,1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lượng hàng xuất đi châu Âu tăng 12,7% cùng kỳ.
"Chúng tôi dự đoán lượng hàng xuất khẩu sẽ tiếp tục mạnh trong những tháng tới", bà Zichun Huang, nhà kinh tế Trung Quốc tại Capital Economics, cho biết. "Bất kỳ tác động tiêu cực nào từ thuế quan của Trump có thể sẽ không xuất hiện cho đến nửa sau của năm tới. Sự trở lại của Trump có thể tạo ra một đợt tăng ngắn hạn cho xuất khẩu Trung Quốc khi các nhà nhập khẩu Mỹ gia tăng mua hàng để tránh thuế".
Theo dữ liệu của hải quan Trung Quốc, trong số các mặt hàng xuất khẩu chính của Trung Quốc sang Mỹ vào năm ngoái có điện thoại thông minh, máy tính bảng và máy chơi game. Điều này gợi nhớ đến nhiệm kỳ đầu của Trump, khi ông nhắm vào các nhà sản xuất điện tử của Trung Quốc. Tuy nhiên, có dấu hiệu cho thấy nhu cầu đối với các sản phẩm này đang suy giảm.
Dữ liệu thương mại từ Hàn Quốc và Đài Loan cũng cho thấy nhu cầu toàn cầu đang chậm lại, trong khi các nhà sản xuất Đức cũng báo cáo gặp khó khăn trong việc tìm khách hàng nước ngoài. Các thông tin này dẫn đến nhận định rằng, các nhà sản xuất Trung Quốc đang giảm giá để thu hút người mua hoặc chỉ đơn giản là chuyển hàng tồn ra khỏi Trung Quốc.
Một khảo sát chính thức về hoạt động sản xuất vào tháng 10 cho thấy các nhà máy Trung Quốc vẫn đang chật vật tìm kiếm người mua ở nước ngoài.
"Nếu chỉ số phụ PMI xuất khẩu mới đang giảm và con số xuất khẩu lại tăng, tôi nghĩ có thể khẳng định rằng đây là chuyển dịch hàng tồn kho", ông Dan Wang, nhà kinh tế Trung Quốc tại Thượng Hải, cho biết.
Đồng nhân dân tệ yếu hơn có thể đã góp phần vào sự gia tăng xuất khẩu, theo nhận định của các nhà phân tích, dù điều này cũng khiến nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn.
Nhập khẩu bị ảnh hưởng bởi nhu cầu nội địa yếu
Nhập khẩu từ EU và Đông Nam Á vào Trung Quốc giảm lần lượt 6,1% và 7,3% so với cùng kỳ, trong khi nhập khẩu từ Nhật Bản tăng nhẹ. Mua dầu thô của Trung Quốc cũng giảm 9%, đánh dấu tháng thứ sáu giảm liên tiếp.
Ông Zhou Maohua từ Ngân hàng Everbright cho biết, tăng trưởng nhập khẩu chậm của đại lục do nhu cầu trong nước phục hồi yếu và giá nhập khẩu thấp.
Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, các nhà kinh tế khuyến nghị Trung Quốc không phụ thuộc vào xuất khẩu và cần thêm kích thích kinh tế. ANZ dự báo các biện pháp tài chính sẽ được triển khai để giảm tác động thuế quan, bao gồm trợ cấp và chiến lược tiêu dùng nội địa, cũng như mở rộng thị trường mới trong sáng kiến Vành đai và Con đường của Chủ tịch Tập Cận Bình.
