 |
| Đối thoại kinh doanh Nga - ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế phương Đông lần thứ XI. |
Ngày 2/9, tại thành phố Vladivostok, Liên bang Nga, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tham dự và phát biểu tại Đối thoại kinh doanh Nga - ASEAN, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế phương Đông lần thứ XI. Sự kiện có sự tham dự của ông Sergey Katyrin, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Nga, cùng các quan chức và đại diện cộng đồng doanh nghiệp Nga và các nước ASEAN.
Phát biểu tại đối thoại, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh năm 2026 đánh dấu 35 năm quan hệ Nga - ASEAN. Hội nghị Cấp cao Nga - ASEAN tại Kazan và Kế hoạch hành động toàn diện Nga - ASEAN giai đoạn 2026 - 2030 đã tạo nền tảng quan trọng để đưa quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai bên phát triển sâu rộng, thực chất hơn.
Theo Bộ trưởng, thương mại Nga - ASEAN đã tăng gần 58% trong một thập niên, đạt khoảng 21 tỷ USD năm 2025. Kết quả này cho thấy dư địa hợp tác còn rất lớn, song yêu cầu đặt ra là chuyển các định hướng chung thành những dự án cụ thể, dòng thương mại và đầu tư thực chất, với hiệu quả có thể đo lường.
Trong quan hệ kinh tế Nga - ASEAN, Việt Nam có vị trí đáng chú ý khi kim ngạch thương mại hai chiều với Nga đạt khoảng 4,77 tỷ USD năm 2025, tương đương khoảng một phần tư tổng thương mại Nga - ASEAN.
Việt Nam cũng là quốc gia ASEAN đầu tiên ký Hiệp định thương mại tự do với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU). Với mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng lớn, Việt Nam có thể phát huy vai trò cầu nối, giúp doanh nghiệp Nga tiếp cận thị trường ASEAN và các thị trường quốc tế; đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam và ASEAN mở rộng hiện diện tại Nga và không gian kinh tế Á - Âu.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tham dự sự kiện. |
Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề xuất 5 định hướng hợp tác trọng tâm giữa Nga và ASEAN.
Thứ nhất, phát triển các chuỗi cung ứng mới, tăng cường kết nối thương mại và đầu tư.
Nga có thế mạnh về năng lượng, nguyên liệu, nông nghiệp, công nghiệp và khoa học - công nghệ, trong khi ASEAN sở hữu thị trường gần 700 triệu dân, lực lượng lao động trẻ và hệ thống sản xuất năng động.
Theo Bộ trưởng, hai bên cần chuyển từ mô hình thương mại đơn thuần sang cùng đầu tư, cùng sản xuất và cùng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị. Việt Nam sẵn sàng phát huy vai trò cầu nối, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Nga đầu tư vào các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, năng lượng, logistics và nông nghiệp công nghệ cao, không chỉ phục vụ thị trường Việt Nam mà còn hướng tới ASEAN và các thị trường quốc tế.
Thứ hai, tạo bước đột phá về giao thông và logistics.
Việt Nam đề xuất tăng cường kết nối vận tải biển giữa Vladivostok, vùng Viễn Đông của Nga với Việt Nam và Đông Nam Á, đồng thời gắn kết với các tuyến đường sắt và hành lang vận tải Á - Âu.
Một trong những hướng được đề xuất là nghiên cứu hình thành hành lang logistics Viễn Đông - Việt Nam - ASEAN, kết nối đồng bộ vận tải biển, cảng, kho lạnh, trung tâm phân phối và các chuỗi sản xuất. Đây có thể là nền tảng để hình thành những chuỗi giá trị mới trong các lĩnh vực thủy sản, nông nghiệp, thực phẩm, nguyên liệu và hàng tiêu dùng.
Thứ ba, đưa khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trở thành động lực hợp tác mới.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị Nga và ASEAN thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ tài chính, y tế số, giáo dục số, trung tâm dữ liệu và sản xuất thông minh.
Trọng tâm hợp tác có thể hướng tới nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ, qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng cho quan hệ kinh tế giữa hai bên.
Thứ tư, mở rộng hợp tác năng lượng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tại ASEAN tiếp tục gia tăng, đồng thời yêu cầu chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải ngày càng rõ nét, thế mạnh của Nga về năng lượng và khoa học - công nghệ được đánh giá có thể trở thành một trụ cột quan trọng trong hợp tác Nga - ASEAN thời gian tới.
Thứ năm, mở rộng hợp tác tài chính, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết Việt Nam đang nghiên cứu phát triển các khu thương mại tự do gắn với cảng biển, logistics, công nghiệp và dịch vụ; đồng thời xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.
Đây được xem là những không gian mới để thu hút các định chế tài chính, quỹ đầu tư và dòng vốn quốc tế. Bộ trưởng mong muốn các nhà đầu tư, định chế tài chính Nga quan tâm, nghiên cứu và khai thác các cơ hội hợp tác tại Việt Nam.
Cùng với hợp tác kinh tế, Việt Nam cho rằng Nga và ASEAN cần tiếp tục tăng cường kết nối hàng không, du lịch, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân, qua đó tạo nền tảng xã hội rộng hơn cho quan hệ đối tác giữa hai bên.
Trước đó, ngày 1/9, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế phương Đông, tại phiên thảo luận về tiềm năng của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong hợp tác với các nước châu Á, ông Denis Drobot, đại diện Trung tâm Xuất khẩu Nga tại Vladivostok, đánh giá thương mại giữa Nga và các nước ASEAN còn tiềm năng tăng trưởng lớn.
Theo ông Denis Drobot, thương mại giữa Nga và ASEAN hiện chỉ chiếm khoảng 0,5% tổng kim ngạch thương mại hàng hóa của khu vực. Tỷ trọng này cho thấy quy mô hợp tác hiện tại vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của nền kinh tế Nga cũng như quy mô thị trường ASEAN.
Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy kết nối chuỗi cung ứng, logistics, công nghệ, năng lượng và tài chính được kỳ vọng mở thêm không gian hợp tác mới, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp hai bên tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
