Việt Nam hướng tới vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu về dữ liệu và AI

Đó là tinh thần xuyên suốt của Chiến lược dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 1308/QĐ-TTg ngày 18/7/2026.

Mục tiêu tổng quát của Chiến lược là Việt Nam hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia thống nhất, hiện đại, an toàn, tin cậy, liên thông và dùng chung; phát triển đồng bộ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kho dữ liệu, nền tảng dữ liệu và hạ tầng tính toán dùng chung theo kiến trúc thống nhất (Ảnh minh họa).

Điểm nhấn lớn nhất của chiến lược là đến năm 2045, Việt Nam phấn đấu thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lực khai thác dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Đây không chỉ là một chỉ tiêu về công nghệ, mà còn thể hiện khát vọng đưa đất nước vươn lên bằng tri thức, đổi mới sáng tạo và năng lực làm chủ những nền tảng cốt lõi của nền kinh tế số.

Dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược của quốc gia

Chiến lược xác định mục tiêu xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia thống nhất, hiện đại, an toàn, tin cậy và có khả năng liên thông, chia sẻ trên phạm vi cả nước.

Trong mô hình phát triển mới, dữ liệu được xác định là tài nguyên chiến lược và tư liệu sản xuất quan trọng, tạo động lực cho quản trị quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạch định chính sách cũng như cung cấp dịch vụ công.

Song hành với đó là định hướng phát triển kinh tế dữ liệu, công nghiệp dữ liệu và thị trường dữ liệu; từng bước làm chủ hạ tầng AI, điện toán hiệu năng cao, các nền tảng dữ liệu và công nghệ cốt lõi, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn và chủ quyền dữ liệu quốc gia.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045, Chiến lược đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể cho giai đoạn đầu.

Theo đó, đến năm 2030, Việt Nam sẽ hoàn thiện hệ thống pháp luật và tiêu chuẩn về dữ liệu; 100% cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành trọng yếu được số hóa, chuẩn hóa, làm sạch theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống" và đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Cùng với việc vận hành Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện sẽ được cung cấp trên cơ sở khai thác, sử dụng lại dữ liệu, từng bước hiện thực hóa nguyên tắc "dữ liệu thay giấy tờ", giảm thành phần hồ sơ và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Chiến lược cũng đặt mục tiêu hoàn thành ba Trung tâm dữ liệu quốc gia, xây dựng hạ tầng điện toán hiệu năng cao và hạ tầng AI phục vụ các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và tổ chức đủ điều kiện trong xử lý dữ liệu lớn và phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo.

Hình thành hệ sinh thái AI "Make in Vietnam"

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển dữ liệu phục vụ AI. Theo Chiến lược, toàn bộ các bộ dữ liệu phục vụ phát triển AI trong những lĩnh vực thiết yếu sẽ được chuẩn hóa, làm sạch, gắn nhãn và tích hợp vào Kho dữ liệu AI quốc gia.

Giới thiệu các sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại Ngày Hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam.

Từ nguồn dữ liệu này, Việt Nam đặt mục tiêu hỗ trợ phát triển và huấn luyện ít nhất 150 sản phẩm, dịch vụ dữ liệu và mô hình AI "Make in Vietnam", đồng thời hình thành 1.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh đó, khoảng 300.000 lượt lao động trong doanh nghiệp sẽ được đào tạo kỹ năng dữ liệu và AI; 5.000 chuyên gia dữ liệu nòng cốt được hình thành trong cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nền kinh tế số.

Đáng chú ý là tầm nhìn đến năm 2045 không dừng ở việc ứng dụng công nghệ trong nước. Chiến lược đặt mục tiêu 100% hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của cơ quan Đảng, Nhà nước được hỗ trợ bởi dữ liệu, đồng thời tối thiểu 90% các quyết sách quan trọng được xây dựng trên cơ sở phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Việt Nam cũng hướng tới làm chủ tối thiểu 80% nền tảng, công nghệ và sản phẩm cốt lõi phục vụ lưu trữ, xử lý, phân tích và bảo vệ dữ liệu; từng bước tự chủ về điện toán đám mây, hạ tầng AI và các mô hình AI.

Xa hơn, mục tiêu được xác định là đưa Việt Nam trở thành một trung tâm quan trọng của khu vực về lưu trữ, xử lý, kết nối, chia sẻ và trung chuyển dữ liệu xuyên biên giới, qua đó nâng cao vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị số toàn cầu.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, Chiến lược xác định tám nhóm nhiệm vụ trọng tâm, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng dữ liệu, xây dựng thị trường dữ liệu, đào tạo nguồn nhân lực đến tăng cường bảo đảm an ninh dữ liệu và mở rộng hợp tác quốc tế. Đây được kỳ vọng sẽ là nền tảng để dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường xây dựng nền kinh tế số hiện đại.