Theo Cơ quan Thuế, VEAM đã kê khai sai dẫn đến thiếu số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp từ tận năm 2010. Do hành vi vi phạm đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp không bị phạt tiền túi, nhưng vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính bổ sung.
 |
| Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM, UPCoM: VEA) vừa nhận quyết định của Cục Thuế TP Hà Nội về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do vi phạm về thuế. |
Cụ thể, VEAM bị truy thu gần 15,9 tỷ đồng tiền thuế TNDN và gánh thêm khoảng 2,55 tỷ đồng tiền chậm nộp. Tổng cộng số tiền doanh nghiệp phải nộp bổ sung về ngân sách nhà nước là hơn 18,4 tỷ đồng.
Chưa dừng lại ở đó, Thuế. TP Hà Nội cũng ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với VEAM do chưa xác định đầy đủ nghĩa vụ thuế liên quan đến hoạt động thu lãi vay từ các công ty con. Tổng số tiền phạt, truy thu liên quan đến vi phạm này là gần 285 triệu đồng.
Bóng ma kiểm toán và diện cảnh báo chưa dứt
Đòn truy thu thuế giáng xuống trong bối cảnh nội tại của VEAM vẫn chưa hết rối ren. Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VEA hiện vẫn nằm trong diện bị cảnh báo do báo cáo tài chính bị đơn vị kiểm toán đưa ra ý kiến ngoại trừ suốt ba năm liên tiếp.
Tại báo cáo tài chính gần nhất năm 2025, đơn vị kiểm toán thẳng thắn chỉ ra chưa thể thu thập đầy đủ bằng chứng để đánh giá việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho của VEAM.
Gánh nặng to lớn hiện tại của doanh nghiệp nằm ở đống hàng tồn kho chậm luân chuyển, tồn đọng lâu năm; khoản chi phí 53,5 tỷ đồng thuộc dự án nghiên cứu chế tạo máy kéo 4 bánh chưa được thu hồi; và khoản công nợ phải thu, phải trả chưa được đối chiếu xác nhận đầy đủ với giá trị lên tới 446,6 tỷ đồng. Nhiều khoản đầu tư góp vốn cũng chưa được đánh giá khả năng thu hồi để trích lập dự phòng.
"Gà đẻ trứng vàng" cứu cánh dòng tiền
Dù sổ sách dính vết nợ cũ và nội bộ tồn đọng, VEAM vẫn "sống khỏe" nhờ vị thế độc quyền nắm giữ cổ phần tại các hãng xe lớn. Doanh nghiệp này hiện sở hữu 20% vốn tại Toyota Việt Nam, 30% vốn tại Honda Việt Nam và 25% vốn tại Ford Việt Nam. Đây chính là những cỗ máy in tiền gánh phần lớn lợi nhuận cho VEAM.
Nhờ dòng tiền từ các liên doanh này, kết quả kinh doanh của VEAM vẫn ghi nhận những con số khổng lồ:
Năm 2025, VEAM đạt doanh thu thuần hợp nhất 4.466 tỷ đồng (tăng gần 9%), lợi nhuận sau thuế đạt 7.219 tỷ đồng.
Sang quý I/2026, doanh thu thuần bứt phá đạt 1.273 tỷ đồng (tăng gần 22%), lợi nhuận sau thuế đạt 1.764 tỷ đồng, tăng tới 38% so với cùng kỳ năm trước.
Từng là doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Bộ Công Thương, mô hình hoạt động mẹ - con hiện tại giúp VEAM duy trì quy mô sản xuất máy nông nghiệp lớn nhất nước. Tuy nhiên, việc bị lật lại hồ sơ thuế từ 16 năm trước là lời cảnh báo đắt giá về tính minh bạch quản trị tài chính của đại gia này.
