VCCI: Gia hạn ưu đãi thuế xe điện tạo “Đòn bẩy” kép cho tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng

Góp ý cho dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) bày tỏ sự đồng thuận với đề xuất tiếp tục áp dụng mức thuế ưu đãi trong giai đoạn tới.

Theo VCCI, quan điểm ủng hộ này được xây dựng trên cơ sở đánh giá toàn diện lợi ích mà chính sách mang lại cho nền kinh tế, xã hội và người dân. Đây cũng là một trong những công cụ chính sách quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi xanh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Phân tích từ VCCI cho thấy, giao thông đường bộ hiện là một trong những nguồn phát thải khí CO₂ và bụi mịn lớn tại các đô thị Việt Nam. Nghiên cứu của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân ước tính ô nhiễm không khí gây tổn thất kinh tế lên tới hàng chục tỷ USD mỗi năm, tương đương khoảng 5% GDP, thông qua chi phí y tế gia tăng, suy giảm năng suất lao động và chất lượng sống.

VCCI: Gia hạn ưu đãi thuế xe điện tạo “Đòn bẩy” kép cho tăng trưởng xanh và an ninh năng lượng

Trong bối cảnh đó, việc duy trì ưu đãi thuế đối với xe điện được kỳ vọng sẽ thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu phương tiện theo hướng giảm phát thải. Tác động không chỉ dừng ở cải thiện môi trường không khí mà còn góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, tiết kiệm chi phí chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Một lợi ích quan trọng khác được VCCI nhấn mạnh là tác động tích cực tới an ninh năng lượng. Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn xăng dầu nhập khẩu, khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước biến động giá năng lượng toàn cầu.

Việc thúc đẩy sử dụng phương tiện chạy điện sẽ góp phần chuyển dịch tiêu thụ năng lượng trong giao thông từ nhiên liệu hóa thạch sang điện năng sản xuất trong nước, đặc biệt là từ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lên cán cân thương mại năng lượng mà còn nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Theo VCCI, nhiều quốc gia đã triển khai các chính sách ưu đãi thuế, phí nhằm thúc đẩy phát triển phương tiện sử dụng năng lượng sạch và đạt được những kết quả rõ rệt.

Đơn cử, Trung Quốc áp dụng chính sách miễn, giảm thuế mua xe điện và ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp trong nhiều năm đối với các dự án sản xuất xe điện. Thái Lan giảm mạnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế nhập khẩu đối với xe điện. Tại Na Uy, chính sách miễn thuế giá trị gia tăng trong thời gian dài đã góp phần đưa quốc gia này trở thành thị trường xe điện phát triển hàng đầu thế giới. Trong khi đó, Hà Lan cũng áp dụng các ưu đãi về thuế đăng ký và thuế sở hữu.

Những kinh nghiệm này cho thấy, ưu đãi thuế trong giai đoạn đầu đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh, từ đó tạo ra lợi ích dài hạn cho nền kinh tế và xã hội.

VCCI thừa nhận, việc gia hạn chính sách ưu đãi thuế có thể làm giảm một phần nguồn thu ngân sách trong ngắn hạn. Tuy nhiên, xét trên tổng thể, đây là sự đánh đổi cần thiết.

Theo đó, phần giảm thu ngân sách trong giai đoạn ưu đãi có thể được xem như một khoản đầu tư của Nhà nước cho một nền kinh tế xanh hơn, bền vững hơn và tự chủ hơn về năng lượng. Lợi ích dài hạn không chỉ thể hiện ở môi trường sống được cải thiện mà còn ở năng lực cạnh tranh và sức chống chịu của nền kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi toàn cầu.