VCCI đề xuất tháo gỡ vướng mắc về giá nước và xử lý sự cố

Góp ý hồ sơ chính sách của dự án Luật Cấp, thoát nước, VCCI đánh giá dự thảo đã bao quát các nội dung quan trọng trong quản lý, đầu tư, vận hành và khai thác hệ thống cấp, thoát nước. Tuy nhiên, từ ý kiến của doanh nghiệp và hiệp hội, VCCI cho rằng một số quy định cần tiếp tục hoàn thiện để tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn.

Một trong những vấn đề được VCCI lưu ý là cơ chế giá nước sạch và giá dịch vụ thoát nước. VCCI đề nghị quy định giá theo hướng bảo đảm tính đúng, tính đủ chi phí thực tế phát sinh hợp lý, hợp lệ và lợi nhuận định mức theo quy định pháp luật. Cơ chế này sẽ tạo nguồn lực để doanh nghiệp duy trì hoạt động, tái đầu tư và nâng cao chất lượng dịch vụ.

VCCI đề xuất tháo gỡ vướng mắc về giá nước và xử lý sự cố

VCCI cũng đề nghị rà soát giá nước định kỳ hằng năm, đồng thời có cơ chế điều chỉnh khi các yếu tố đầu vào chủ yếu biến động từ 5% trở lên. Trường hợp Nhà nước quyết định giữ giá nước thấp hơn phương án tính đúng, tính đủ vì mục tiêu an sinh hoặc ổn định kinh tế, cần có cơ chế ngân sách địa phương bù đắp phần chênh lệch kịp thời.

Bên cạnh đó, VCCI kiến nghị kiểm soát mức độ bù chéo giữa giá nước sinh hoạt và các nhóm khách hàng sử dụng nước cho mục đích khác, tránh làm tăng quá mức chi phí sản xuất của doanh nghiệp và bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Về xử lý sự cố, VCCI đề xuất cho phép đơn vị cấp nước chủ động áp dụng các biện pháp cần thiết trong tình huống khẩn cấp theo cơ chế “xử lý trước, báo cáo sau”. Doanh nghiệp có thể khai thác vượt ngưỡng cấp phép hoặc tăng lưu lượng khai thác trong ngày từ 10-20% để khắc phục sự cố, đáp ứng nhu cầu tăng đột biến theo mùa, với điều kiện tổng lượng khai thác trong năm không vượt mức được cấp phép.

Để tránh cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện, VCCI cho rằng dự thảo cần làm rõ khái niệm “khẩn cấp”, “cấp bách” và xây dựng các tiêu chí kỹ thuật cụ thể làm căn cứ xử lý.

Về trách nhiệm đối với chất lượng nước, VCCI kiến nghị xác định rõ phạm vi trách nhiệm của đơn vị cấp nước. Theo đó, đơn vị cấp nước chịu trách nhiệm về chất lượng nước tại điểm đấu nối hoặc đồng hồ nước; chất lượng nước sau điểm này phụ thuộc vào hệ thống đường ống, bể chứa và thiết bị sử dụng của khách hàng.

Đối với công trình cấp nước được bàn giao, VCCI đề nghị quy định rõ điều kiện nghiệm thu, bảo đảm công trình đáp ứng quy chuẩn và đồng bộ với hệ thống hiện hữu của đơn vị tiếp nhận. Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm và chi phí khắc phục nếu công trình chưa đáp ứng yêu cầu trước thời điểm bàn giao.

VCCI đồng thời đề xuất đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống quản lý khách hàng của đơn vị cấp nước với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý. Đối với dữ liệu liên quan đến điều khiển, vận hành hệ thống SCADA và an ninh, an toàn của các công trình cấp nước sinh hoạt đặc biệt quan trọng, cần có quy định về bảo mật và giới hạn quyền truy cập.

Về lộ trình chuyển tiếp, VCCI đề xuất dành tối thiểu 36 tháng kể từ thời điểm Luật có hiệu lực, dự kiến từ ngày 1/1/2028, để doanh nghiệp có thời gian sắp xếp lao động, đào tạo và bổ sung chứng chỉ hành nghề theo yêu cầu mới, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động cung cấp dịch vụ.

Đồng thời, VCCI kiến nghị làm rõ cơ chế xử lý đối với các hợp đồng BOO đã ký trước khi Luật có hiệu lực nhưng có nội dung khác với quy định mới; ghi nhận hoạt động của những đơn vị đã cung cấp nước nhưng chưa được giao vùng phục vụ chính thức và bổ sung cơ chế giao vùng để doanh nghiệp có cơ sở hoạt động ổn định.

VCCI cũng đề nghị sau khi Luật Cấp, thoát nước được ban hành, Chính phủ và các bộ, ngành sớm hoàn thiện hệ thống nghị định, thông tư và văn bản hướng dẫn, bảo đảm quy định được triển khai thống nhất, minh bạch và thuận lợi trong thực tế.