Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có ý kiến góp ý đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 22/2026/NĐ-CP ngày 16/1/2026, Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 và Nghị định số 127/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ.
Theo VCCI, việc hoàn thiện hành lang pháp lý về chất lượng sản phẩm, nhãn hàng hóa và quản lý thị trường Halal có ý nghĩa quan trọng đối với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai, một số quy định vẫn bộc lộ bất cập, có thể làm phát sinh thêm thủ tục, chi phí và rủi ro pháp lý nếu không được điều chỉnh kịp thời.
![]() |
| VCCI đề xuất gỡ rào cản nhãn hàng hóa, mở rộng dư địa cho doanh nghiệp vào thị trường Halal |
Đánh giá về đề xuất cho phép tổ chức đánh giá sự phù hợp tự khai báo, cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia thay vì phải làm thủ tục xin sửa đổi Giấy chứng nhận khi có thay đổi trong phạm vi đã đăng ký, VCCI cho rằng đây là hướng cải cách tích cực, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Tuy nhiên, dự thảo vẫn yêu cầu tổ chức phải khai báo, cập nhật thông tin về lĩnh vực, phạm vi thử nghiệm và thử nghiệm viên sau khi được cấp mới hoặc sửa đổi Giấy chứng nhận. Theo VCCI, yêu cầu này chưa thật sự cần thiết bởi các dữ liệu nêu trên đã có trong hồ sơ cấp phép, trong khi trách nhiệm cập nhật thông tin về tổ chức được cấp phép thuộc cơ quan quản lý nhà nước theo quy định hiện hành.
Đáng lưu ý, dự thảo chưa làm rõ việc khai báo là thủ tục thông báo một chiều để tổ chức được hoạt động ngay hay phải chờ cơ quan quản lý xác nhận. Nếu phải chờ phê duyệt, cơ chế này có nguy cơ trở thành một dạng “giấy phép con” điện tử, không xác định rõ thời hạn xử lý.
VCCI cũng cảnh báo việc phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống dữ liệu trực tuyến trong khi hạ tầng kỹ thuật có thể phát sinh sự cố sẽ gây gián đoạn hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, cần làm rõ cơ chế khai báo, đồng thời có phương án xử lý trong trường hợp hệ thống gặp trục trặc.
Một vấn đề khác được VCCI lưu ý là nguy cơ chồng chéo thẩm quyền kiểm tra. Dự thảo bổ sung thẩm quyền cho Bộ Khoa học và Công nghệ kiểm tra tổ chức đánh giá sự phù hợp trên phạm vi cả nước trong trường hợp cần thiết, trong khi UBND cấp tỉnh cũng có thẩm quyền chủ trì kiểm tra.
Theo VCCI, khái niệm “trường hợp cần thiết” chưa được xác định cụ thể, có thể dẫn đến tình trạng một tổ chức phải tiếp nhiều đoàn kiểm tra với nội dung trùng lặp, làm tăng chi phí và ảnh hưởng đến hoạt động bình thường. Do đó, cần quy định rõ phạm vi, điều kiện và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan để tránh kiểm tra chồng chéo.
Đối với quy định về nhãn hàng hóa, VCCI cho rằng một số yêu cầu chưa theo kịp thực tiễn thương mại quốc tế, điển hình là việc ghi tên nước hoặc vùng lãnh thổ xuất xứ trên nhãn gốc.
Trên thực tế, nhiều sản phẩm sử dụng chung bao bì cho nhiều thị trường, thông tin về quốc gia được thể hiện trong địa chỉ của nhà sản xuất. Nếu bắt buộc phải ghi riêng tên quốc gia ngay sau địa chỉ, doanh nghiệp có thể phải thiết kế, in ấn bao bì riêng cho từng thị trường, kéo theo chi phí sản xuất và lưu kho.
Bên cạnh đó, cụm từ “có nghĩa tương đương chỉ xuất xứ” chưa có tiêu chí xác định rõ ràng, dễ dẫn đến cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các địa phương.
VCCI cũng đề nghị rà soát quy định về mức dung sai giá trị dinh dưỡng. Theo đó, dự thảo cần bổ sung hướng dẫn đồng bộ về phương pháp lấy mẫu, cỡ mẫu và cách xem xét độ không bảo đảm đo của phương pháp phân tích. Nếu thiếu các tiêu chí thống nhất, cùng một sản phẩm có thể cho kết quả đánh giá khác nhau giữa các thời điểm hoặc phòng thử nghiệm, khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro pháp lý khó lường.
Với thực phẩm tươi sống như rau, củ, quả được đựng trong túi hoặc khay bọc màng để chống dập nát, việc chưa làm rõ khái niệm “bao bì đóng gói đơn giản” cũng có thể dẫn đến cách áp dụng thiếu thống nhất về yêu cầu ghi hạn sử dụng. VCCI cho rằng cần tính đến đặc tính của nhóm hàng này, bởi thời hạn sử dụng phụ thuộc vào điều kiện bảo quản như nhiệt độ, độ ẩm, không thể áp dụng máy móc một mốc cố định.
Một bất cập khác liên quan đến việc sử dụng nhãn, bao bì khi doanh nghiệp thay đổi tên hoặc địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính. Dự thảo quy định thời hạn sử dụng nhãn tồn kho là 12 tháng kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mới khi thay đổi tên, đồng thời không áp dụng đối với bao bì đặt in mới.
Theo VCCI, quy định này chưa đồng bộ với thời hạn 2 năm được áp dụng trong trường hợp thay đổi địa chỉ hành chính; đồng thời chưa tính đến trường hợp nhà sản xuất nước ngoài thay đổi tên pháp nhân nhưng không làm thay đổi bản chất chuỗi cung ứng. Việc yêu cầu kiểm kê chi tiết lượng nhãn, bao bì tồn kho tại một thời điểm cố định cũng có thể tạo thêm gánh nặng hành chính.
Đối với lĩnh vực Halal, VCCI lưu ý việc đưa cả sản phẩm sản xuất tại Việt Nam chỉ nhằm mục đích xuất khẩu vào phạm vi điều chỉnh của nghị định có thể tạo ra sự chồng chéo về tiêu chuẩn. Bởi các thị trường nhập khẩu đã có hệ thống tiêu chuẩn và yêu cầu chứng nhận riêng, việc áp dụng thêm quy định trong nước có nguy cơ làm tăng chi phí, kéo dài thời gian đáp ứng điều kiện xuất khẩu.
VCCI đồng thời đề nghị mở rộng cơ chế thừa nhận chứng nhận Halal của nước ngoài, trong đó xem xét công nhận chứng nhận do các tổ chức được cơ quan quản lý Hồi giáo có uy tín trực tiếp công nhận. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Từ những vướng mắc nêu trên, VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát dự thảo theo hướng đơn giản hóa thủ tục, xác định rõ khai báo trực tuyến là cơ chế thông báo một chiều; phân định thẩm quyền và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan kiểm tra.
Đồng thời, cần điều chỉnh quy định về nhãn hàng hóa sát với thông lệ thương mại quốc tế, thống nhất tiêu chí đánh giá chất lượng, kéo dài thời hạn chuyển tiếp khi doanh nghiệp thay đổi tên, địa chỉ lên 2 năm và tạo điều kiện hợp lý để tiếp tục sử dụng, đặt in bao bì trong giai đoạn chuyển đổi.
Với thị trường Halal, việc hoàn thiện cơ chế chứng nhận và thừa nhận chứng nhận quốc tế là yếu tố quan trọng để giảm rào cản kỹ thuật, tiết kiệm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp. Những kiến nghị này hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi hơn, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
