"Vấn đề nổi cộm trong ngành tài chính ngân hàng là sở hữu chéo và thiếu minh bạch"

Sáng ngày 5/12, Tạp chí điện tử VietTimes phối hợp CLB Café Số (Hội Truyền thông số Việt Nam) tổ chức hội thảo “Xây dựng các tập đoàn tài chính phát triển bền vững ở Việt Nam” với sự góp mặt của các chuyên gia kinh tế và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu. Sự kiện tập trung vào thực trạng, thách thức và giải pháp phát triển bền vững cho các tập đoàn tài chính.

Theo ông Phạm Xuân Hòe, nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng, Việt Nam hiện có 11 tập đoàn tài chính lớn với tổng tài sản gần 14 triệu tỷ đồng, chiếm 67% toàn hệ thống. Dư nợ tín dụng của các tập đoàn này đạt 9,9 triệu tỷ đồng, tương đương 67,3% tổng dư nợ tín dụng.

Ông Phạm Xuân Hòe, nguyên Phó viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng

“Tuy nhiên, mô hình tập đoàn tài chính tại Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề nổi cộm là sở hữu chéo và thiếu minh bạch. Sự chằng chịt trong sở hữu giữa các công ty mẹ và con không chỉ gây khó khăn trong quản lý mà còn tiềm ẩn rủi ro lan truyền khi có sự cố”, ông Hòe chia sẻ.

Ông Hòe nhận định, trong điều kiện không minh bạch, việc "tuồn vốn" vào các công ty sân sau hoặc thực hiện các giao dịch ưu đãi nội bộ đang tạo ra lỗ hổng lớn, dẫn đến các rủi ro hệ thống. Các hạn chế này làm suy yếu khả năng cạnh tranh và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Trong khi đó, TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, Việt Nam cần học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế trong việc quản lý sở hữu tại các ngân hàng.

Ông Hiếu đề xuất áp dụng chế tài mạnh tay, như rút giấy phép hoạt động với các ngân hàng vi phạm nhiều lần, nhằm tạo sức răn đe và củng cố niềm tin thị trường.

TS Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng

Theo ông, để xây dựng các tập đoàn tài chính phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các bên liên quan. Hội thảo đề xuất một số giải pháp quan trọng:

Việc áp dụng các thông lệ quốc tế như “Affidavit” (tuyên bố hữu thệ) giúp đảm bảo cổ đông và tổ chức tài chính khai báo trung thực về sở hữu. Đồng thời, thanh tra nghiêm túc sẽ phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm, đặc biệt trong các giao dịch liên quan đến sở hữu chéo.

Nhà nước cần đưa ra khung pháp lý rõ ràng để quản lý các tập đoàn tài chính, đảm bảo sự minh bạch trong quản lý vốn và sở hữu. Việc nâng cao năng lực giám sát và áp dụng các công cụ công nghệ hiện đại là yếu tố cần thiết để phát hiện sớm rủi ro.

Hệ sinh thái tài chính của các tập đoàn cần mở rộng và tối ưu hóa, tận dụng lợi thế giữa công ty mẹ và các công ty con. Điều này không chỉ gia tăng doanh thu mà còn tạo sự đồng bộ trong cung cấp dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Để ngăn chặn các hành vi lách luật hoặc sai phạm lặp đi lặp lại, cần áp dụng chế tài nghiêm khắc. Ông Hiếu đề xuất đưa vào quy định rút giấy phép hoạt động với những ngân hàng vi phạm nghiêm trọng, tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ.

Trong hệ sinh thái tài chính, các tập đoàn có vốn Nhà nước cần giữ vai trò tiên phong, thiết lập chuẩn mực về quản lý và phát triển bền vững. Việc tập trung vào lĩnh vực tài chính cốt lõi sẽ giúp các doanh nghiệp này nâng cao uy tín và hiệu quả hoạt động.

Hội thảo “Xây dựng tập đoàn tài chính phát triển bền vững ở Việt Nam” đã mở ra nhiều góc nhìn đa chiều và giải pháp thực tiễn. Với sự đồng lòng của các bên liên quan, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng được một hệ thống tài chính mạnh mẽ, đảm bảo phát triển kinh tế lâu dài. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc hoàn thiện các tập đoàn tài chính không chỉ là nhu cầu mà còn là chiến lược sống còn để nền kinh tế Việt Nam vững bước trên trường quốc tế.