UOB: Việt Nam cần tập trung các lĩnh vực trọng điểm để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP

Ngày 19/2, Quốc hội Việt Nam đã quyết định điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8% trở lên, đồng thời đặt tham vọng đạt mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030. Quyết định này thể hiện kỳ vọng lớn của Việt Nam trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển mạnh mẽ hơn nữa sau những dấu hiệu phục hồi tích cực từ năm 2024. Theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu tại Ngân hàng UOB (Singapore), mục tiêu này hoàn toàn khả thi nếu Việt Nam duy trì được đà tăng trưởng mạnh mẽ như hiện nay. Ông nhận định Việt Nam có thể đạt mức tăng trưởng 8% hoặc thậm chí cao hơn, tương tự như cách mà các nền kinh tế Singapore và Trung Quốc từng đạt được trong giai đoạn bứt phá.

Nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu này nằm ở sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế trong năm 2024, với mức tăng trưởng đạt 7,09%. Tuy nhiên, duy trì tốc độ tăng trưởng và hướng tới đạt 8% trở lên trong năm 2025 sẽ cần xét xét một số yếu tố. Một trong những vấn đề lớn là chính sách thuế quan của Mỹ, yếu tố có thể tác động đáng kể đến thương mại quốc tế – động lực then chốt của nền kinh tế Việt Nam. Với tổng kim ngạch xuất khẩu tương đương khoảng 90% GDP, Việt Nam là một trong những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại trong khu vực, chỉ xếp sau Singapore (174%) và vượt xa Malaysia (69%). Trong đó, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch, khiến nền kinh tế Việt Nam dễ bị ảnh hưởng nếu có sự điều chỉnh chính sách từ phía Washington.

UOB: Việt Nam cần tập trung các lĩnh vực trọng điểm để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP

Tăng trưởng kinh tế năm 2024 chủ yếu được thúc đẩy bởi sự hồi phục của thương mại, khi kim ngạch xuất khẩu tăng 14% sau một năm suy giảm vào 2023. Dòng vốn FDI cũng ghi nhận mức giải ngân kỷ lục 25,4 tỷ USD, cao hơn so với mức 23,2 tỷ USD của năm trước. Tuy nhiên, một trong những trụ cột xuất khẩu quan trọng là ngành bán dẫn đang có dấu hiệu suy yếu sau giai đoạn bùng nổ trong năm 2024, tạo ra những lo ngại về tính bền vững của tăng trưởng xuất khẩu.

Trong năm 2025, những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ dưới chính quyền Trump có thể đặt ra nhiều thách thức cho Việt Nam trên hai phương diện. Ở cấp độ gián tiếp, nếu kinh tế toàn cầu chững lại và nhu cầu tiêu dùng suy giảm, xuất khẩu của Việt Nam có thể chịu áp lực lớn. Ở cấp độ trực tiếp, nếu Mỹ áp thuế lên hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam nhằm giảm thâm hụt thương mại, điều này sẽ tác động mạnh đến ngành sản xuất và dịch vụ.

Những tín hiệu kinh tế gần đây cũng phản ánh một số thách thức tiềm ẩn. Chỉ số Nhà Quản trị mua hàng (PMI) đã giảm liên tiếp trong tháng 12/2024 và tháng 1/2025, cho thấy đơn hàng có xu hướng sụt giảm trong khi hoạt động sản xuất có dấu hiệu bị thu hẹp. Bên cạnh đó, dòng vốn FDI cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu chính sách thuế quan khiến các doanh nghiệp nước ngoài cân nhắc dịch chuyển đầu tư sang những thị trường ít bị áp lực thuế hơn. Trong bối cảnh nhiều biến động, đặt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2025 đòi hỏi sự thận trọng trong việc hoạch định chính sách và triển khai các biện pháp hỗ trợ nền kinh tế.

Hiện tại, Ngân hàng UOB vẫn duy trì dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2025, đồng thời cho rằng Việt Nam có thể tập trung vào một số lĩnh vực trọng điểm để gia tăng khả năng đạt được mục tiêu tăng trưởng mà Quốc hội đã thông qua. Một trong những giải pháp quan trọng mà chuyên gia UOB đề xuất là đẩy mạnh đầu tư công, đặc biệt trong bối cảnh xuất khẩu và sản xuất đang đối mặt với nhiều thách thức. Việc tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng không chỉ giúp duy trì đà tăng trưởng mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động, cải thiện khả năng kết nối kinh tế và thu hút thêm nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Hiện nay, hạ tầng của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế so với nhu cầu phát triển, với tỷ lệ chi tiêu cho hình thành vốn chỉ chiếm khoảng 30% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức 41% của Trung Quốc theo số liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Ngoài ra, chuyên gia UOB cũng nhận định rằng chính sách tài khóa của Việt Nam vẫn đang ở mức khá thận trọng so với giai đoạn phát triển hiện tại. Chính phủ đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nợ công/GDP từ 35% hiện nay xuống còn 31% vào năm 2029, một chiến lược hướng tới sự ổn định tài chính trong dài hạn. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế cần động lực để duy trì tốc độ tăng trưởng cao, Việt Nam có thể cần cân nhắc mở rộng dư địa tài khóa, chấp nhận tăng vay nợ để đầu tư vào các dự án trọng điểm. Việc sử dụng đòn bẩy tài chính hợp lý có thể giúp đẩy nhanh tiến trình phát triển cơ sở hạ tầng, tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ cho nền kinh tế.

Bên cạnh việc huy động vốn, một vấn đề quan trọng khác là tốc độ giải ngân và triển khai các dự án đầu tư công. Trên thực tế, ngay cả khi nguồn ngân sách đã được phân bổ, quá trình thực hiện các dự án hạ tầng vẫn gặp nhiều trở ngại do thủ tục hành chính phức tạp, quy trình phê duyệt kéo dài và các vướng mắc trong giải phóng mặt bằng. Việc cải thiện tốc độ giải ngân sẽ không chỉ giúp tạo động lực tăng trưởng ngắn hạn khi các dự án được triển khai mà còn nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh tế dài hạn khi các công trình đi vào hoạt động. Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn quan trọng với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, nền kinh tế cần có những bước đi chiến lược, tận dụng tối đa các nguồn lực sẵn có và đưa ra các chính sách linh hoạt nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn.