Tuyên Quang: Đưa trách nhiệm pháp lý vào từng chuyến xe vận tải hành khách trên Quốc lộ 4C

Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Tuyên Quang vừa tổ chức Tọa đàm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông và chất lượng vận tải hành khách bằng xe ô tô trên tuyến Quốc lộ 4C, Cao nguyên đá Đồng Văn.

Tham dự tọa đàm có đại diện Phòng Quản lý vận tải, phương tiện và người lái thuộc Sở Xây dựng; Công an các xã, phường dọc tuyến Quốc lộ 4C; doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ phương tiện và lái xe kinh doanh vận tải hành khách.

Điểm đáng chú ý của tọa đàm không chỉ nằm ở việc phổ biến các quy định giao thông. Hoạt động này còn đặt trách nhiệm pháp lý vào toàn bộ chuỗi vận hành của một chuyến xe, từ đơn vị điều hành, chủ phương tiện đến người trực tiếp cầm lái.

Quang cảnh Hội nghị tọa đàm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông và chất lượng vận tải hành khách bằng xe ô tô trên tuyến Quốc lộ 4C, Cao nguyên đá Đồng Văn.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ xác định bảo đảm an toàn giao thông là trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân. Luật nghiêm cấm người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn hoặc chất ma túy; đưa phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật vào hoạt động; chở quá số người và can thiệp làm sai lệch dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, camera trên xe.

Với vận tải hành khách, pháp luật quy định xe phải đón, trả khách đúng nơi; hoạt động đúng lịch trình, lộ trình đã đăng ký; không chở quá số người và không để hàng hóa trong khoang hành khách. Trước khi xe khởi hành, lái xe và nhân viên phục vụ còn có trách nhiệm kiểm tra điều kiện an toàn của phương tiện, hướng dẫn hành khách sử dụng trang thiết bị an toàn, cách thoát hiểm và kiểm tra việc sắp xếp hành lý.

Như vậy, trách nhiệm pháp lý không chỉ phát sinh khi lái xe chạy quá tốc độ, đi sai phần đường, làn đường hoặc sử dụng rượu, bia. Một chuyến xe mất an toàn còn có thể bắt đầu từ khâu điều hành: bố trí phương tiện không đủ điều kiện, xếp lịch khiến lái xe không có thời gian nghỉ, chạy sai hành trình hoặc tạo áp lực đón thêm khách.

Pháp luật quy định thời gian lái xe không quá 10 giờ trong một ngày, 48 giờ trong một tuần và không lái liên tục quá 4 giờ. Cả lái xe và đơn vị kinh doanh vận tải đều phải chịu trách nhiệm thực hiện quy định này.

Đây là quy định đặc biệt quan trọng đối với tuyến vận tải miền núi như Quốc lộ 4C. Khi hoạt động du lịch trên Cao nguyên đá Đồng Văn bước vào mùa cao điểm, mật độ phương tiện và nhu cầu đi lại tăng lên, áp lực về thời gian, số chuyến và lượng khách cũng lớn hơn. Nếu doanh nghiệp chỉ giao trách nhiệm cho lái xe mà thiếu kiểm soát từ khâu điều hành, nguy cơ vi phạm vẫn có thể phát sinh.

Luật cũng quy định xe ô tô kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình; xe chở người từ 8 chỗ trở lên, không kể chỗ của người lái, phải có thêm thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe. Đây là cơ sở để cơ quan quản lý và doanh nghiệp kiểm soát tốc độ, hành trình, thời gian làm việc cũng như phát hiện dấu hiệu mất an toàn.

Các doanh nghiệp vận tải ký cam kết chấp hành nghiêm quy định về trật tự, an toàn giao thông; không chở quá số người, quá tải, quá khổ; không chạy quá tốc độ và bảo đảm an toàn trong suốt hành trình.

Tại tọa đàm, lực lượng Cảnh sát giao thông đã tập trung phổ biến những hành vi vi phạm thường gặp, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn; yêu cầu lái xe chấp hành quy định về tốc độ, phần đường, làn đường và thời gian lái xe; không sử dụng rượu, bia, chất kích thích; không chở quá số người và phải kiểm tra điều kiện an toàn của phương tiện trước khi lưu thông.

Các đơn vị kinh doanh vận tải, chủ phương tiện và lái xe cũng ký cam kết chấp hành nghiêm quy định về trật tự, an toàn giao thông; không chở quá số người, quá tải, quá khổ; không chạy quá tốc độ và bảo đảm an toàn trong suốt hành trình.

Cam kết có ý nghĩa nhắc nhở và xác lập trách nhiệm của từng chủ thể, nhưng không thay thế nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào việc cam kết có được chuyển thành quy trình quản lý thường xuyên hay không.

Đối với doanh nghiệp, ý thức pháp luật cần được thể hiện ngay từ khâu kiểm tra phương tiện trước khi xuất bến; quản lý thời gian lái xe; theo dõi dữ liệu giám sát hành trình; xử lý kịp thời trường hợp chạy quá tốc độ, sai lộ trình hoặc dừng, đón khách không đúng quy định. Lái xe không thể trở thành mắt xích duy nhất chịu trách nhiệm nếu phía sau vẫn tồn tại cách điều hành chạy theo số chuyến và doanh thu.

Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, quy định việc xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đồng thời áp dụng cơ chế trừ và phục hồi điểm giấy phép lái xe. Điều đó cho thấy quản lý giao thông đang chuyển mạnh từ nhắc nhở sang theo dõi trách nhiệm bằng dữ liệu và chế tài cụ thể.

Sự phối hợp giữa Cảnh sát giao thông, cơ quan quản lý vận tải và Công an các địa phương dọc Quốc lộ 4C vì thế có ý nghĩa tạo thành chu trình khép kín: tuyên truyền, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm. Qua kiểm tra thực tế, những bất cập trong điều hành vận tải, tổ chức giao thông và quản lý phương tiện cũng có thể được nhận diện sớm hơn.

Giá trị của tọa đàm sẽ được đo bằng sự chuyển biến sau những bản cam kết: xe không chở quá số người, lái xe không chạy quá tốc độ, doanh nghiệp không bố trí hành trình vượt quá thời gian cho phép và phương tiện không đủ điều kiện an toàn không được đưa vào hoạt động.

Khi mỗi chuyến xe trên Quốc lộ 4C được vận hành bằng cả ý thức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý, an toàn của hành khách mới được bảo vệ từ gốc. Đó cũng là điều kiện quan trọng để giữ gìn hình ảnh điểm đến Cao nguyên đá Đồng Văn an toàn, thân thiện trong mùa du lịch.