Không phải địa phương nào cũng có điều kiện tự nhiên phù hợp để phát triển nấm ăn và nấm dược liệu. Khí hậu mát mẻ quanh năm, độ ẩm ổn định cùng nguồn nước sạch đã mang đến cho Púng Luông (Lào Cai) lợi thế mà nhiều vùng sản xuất khác khó có được.
Nhưng lợi thế tự nhiên chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành giá trị kinh tế. Đó cũng là lý do một doanh nghiệp địa phương quyết định đầu tư xây dựng mô hình sản xuất nấm theo hướng an toàn, ứng dụng kỹ thuật hiện đại ngay giữa vùng cao.
Sau thời gian nghiên cứu và thử nghiệm từ năm 2022, đến tháng 3/2023, những sản phẩm đầu tiên chính thức được đưa ra thị trường. Từ bước khởi đầu còn nhiều khó khăn, mô hình hiện đã phát triển ổn định, mỗi năm cung ứng khoảng 80–100 tấn nấm tươi, gồm nhiều chủng loại nấm ăn và nấm dược liệu.
 |
| Thu hoạch nấm tại xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai. Từ lợi thế khí hậu vùng cao, doanh nghiệp đã xây dựng thương hiệu nấm sạch và từng bước mở rộng thị trường trong nước, quốc tế. |
Nếu nhìn vào con số sản lượng, câu chuyện chưa có nhiều khác biệt. Điều tạo nên giá trị của nấm Púng Luông nằm ở chất lượng ổn định, quy trình sản xuất an toàn và khả năng đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Hiện sản phẩm không chỉ được tiêu thụ tại địa phương mà còn có mặt tại nhiều nhà hàng, doanh nghiệp phân phối ở Hà Nội và từng bước được đưa sang thị trường Đài Loan. Đó là kết quả của quá trình kiên trì xây dựng chất lượng thay vì chạy theo sản lượng.
Theo đại diện đơn vị sản xuất, nhu cầu thị trường hiện vẫn lớn hơn khả năng cung ứng. Đặc biệt, các nhà hàng và đối tác phân phối liên tục đặt hàng, trong khi năng lực sản xuất vẫn còn hạn chế. Điều này cho thấy dư địa phát triển của sản phẩm vẫn còn rất lớn nếu tiếp tục được đầu tư về quy mô và công nghệ.
 |
| Các sản phẩm nấm ăn và nấm dược liệu được đóng gói đưa về các nhà hàng, doanh nghiệp tại Hà Nội |
Không chỉ tạo ra sản phẩm, mô hình còn mang đến việc làm ổn định cho 25–30 lao động địa phương với thu nhập bình quân 5–6 triệu đồng mỗi tháng, góp phần giúp nhiều hộ dân có thêm nguồn thu ngay tại quê hương.
Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất ở vùng cao. Thay vì chỉ dựa vào lợi thế tự nhiên, doanh nghiệp lựa chọn đầu tư vào quy trình, chất lượng và xây dựng thương hiệu để nâng cao giá trị nông sản.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp công nghệ cao và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp của Lào Cai.
Đằng sau những cây nấm là câu chuyện về cách một vùng đất tìm hướng đi mới cho kinh tế nông nghiệp. Khi khí hậu được xem là nguồn lực, công nghệ là công cụ và thị trường là đích đến, giá trị tạo ra không chỉ nằm ở từng kilogram nấm bán ra, mà còn ở thương hiệu của cả vùng sản xuất.
Hành trình từ Púng Luông đến những thị trường lớn cho thấy nông sản vùng cao hoàn toàn có thể vươn xa nếu được đầu tư đúng hướng và kiên trì theo đuổi chất lượng. Đó cũng là con đường để nông nghiệp Lào Cai từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản Việt Nam và mở rộng cánh cửa hội nhập quốc tế.
