Cụ thể, Nghị định quy định: hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội là việc doanh nghiệp chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền đã đăng ký theo thời hạn; hoặc chưa đăng ký, đăng ký không đầy đủ số lao động thuộc diện bắt buộc trong vòng 60 ngày kể từ thời điểm phải thực hiện.
Khi doanh nghiệp không khắc phục sau thời hạn này, dù đã được cơ quan BHXH gửi văn bản nhắc nhở, hành vi sẽ bị chuyển sang trốn đóng.
 |
| Từ 30/11, doanh nghiệp chậm đóng bảo hiểm xã hội quá 60 ngày bị coi là trốn đóng |
Ba tình huống cụ thể được xác định như sau:
Trường hợp 1: Doanh nghiệp chưa đăng ký tham gia BHXH, BHTN cho người lao động. Sau 60 ngày kể từ thời điểm hết hạn, từ ngày 61 trở đi sẽ bị xem là trốn đóng.
Trường hợp 2: Doanh nghiệp kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHTN thấp hơn quy định. Nếu đóng theo tháng, hành vi trốn đóng được tính từ sau ngày cuối cùng của tháng kế tiếp tháng phát sinh tiền lương. Với hình thức đóng 3 hoặc 6 tháng/lần, tính từ sau ngày cuối cùng của tháng kế tiếp chu kỳ đóng đã đăng ký.
Trường hợp 3: Doanh nghiệp chậm nộp dù đã được BHXH đôn đốc. Nếu văn bản được gửi trong 45 ngày kể từ khi hết hạn đóng mà vẫn không khắc phục trong 60 ngày, thì từ ngày 61 hành vi được coi là trốn đóng. Nếu văn bản gửi sau 45 ngày, thời điểm trốn đóng tính từ ngày thứ 15 kể từ khi BHXH ban hành văn bản.
Khoản tiền trốn đóng được hiểu là số tiền doanh nghiệp chưa đăng ký, chưa nộp hoặc kê khai thấp hơn thực tế sau 60 ngày mà không khắc phục. Doanh nghiệp vi phạm phải nộp đủ tiền trốn cùng lãi 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và số ngày vi phạm. Ngoài việc bị xử phạt hành chính, các trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và không được xét thi đua, khen thưởng.
Tuy nhiên, Nghị định cũng quy định ngoại lệ: doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, tình trạng khẩn cấp hoặc nguyên nhân bất khả kháng được cơ quan có thẩm quyền công bố sẽ không bị xem là trốn đóng. Đơn vị phải gửi hồ sơ chứng minh nguyên nhân bất khả kháng đến cơ quan BHXH trước ngày 25 của tháng có văn bản đôn đốc.
Theo thống kê của BHXH Việt Nam, đến hết tháng 9/2025, cả nước có gần 19,9 triệu người tham gia BHXH, tăng khoảng 0,8 triệu so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, hơn 17,7 triệu người tham gia BHXH bắt buộc, 2,13 triệu người tham gia BHXH tự nguyện; số người đóng bảo hiểm thất nghiệp đạt hơn 16 triệu, tăng gần 0,7 triệu người so với cùng kỳ năm trước.
