Đề xuất phân cấp mạnh trong kinh doanh bất động sản, chuyển nhiều thẩm quyền về địa phương

Chiều 29/7, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ tư, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), với nhiều đề xuất theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường bất động sản.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh và cải cách thủ tục hành chính.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình. Ảnh: media.quochoi.vn

Đồng thời, dự thảo Luật hướng tới thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản đồng bộ, liên thông, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch hóa thị trường.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, bảo đảm tính thống nhất với các luật có liên quan, đồng thời hoàn thiện cơ chế điều tiết để thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản từ Thủ tướng Chính phủ sang UBND cấp tỉnh, qua đó rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ, nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương.

Dự thảo Luật cũng đề xuất cắt giảm một điều kiện về thủ tục thông báo trước khi bán hoặc cho thuê mua phần diện tích công trình xây dựng hình thành trong tương lai, đồng thời đơn giản hóa và chuẩn hóa sáu nhóm điều kiện kinh doanh, gồm: điều kiện đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản; điều kiện của nhà ở, công trình xây dựng đưa vào kinh doanh; điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã đầu tư hạ tầng trong dự án; và điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản.

Về cải cách thủ tục hành chính, dự thảo tiếp tục đề xuất bãi bỏ hoặc cắt giảm nhiều thủ tục không còn phù hợp, trong đó có thủ tục chuyển nhượng dự án thuộc thẩm quyền quyết định đầu tư của Thủ tướng Chính phủ sau khi được phân cấp cho UBND cấp tỉnh; thủ tục đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền địa phương; cùng thủ tục cấp mới, cấp lại giấy phép hoạt động của sàn giao dịch bất động sản.

Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chính sách sửa đổi Luật để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.

Theo ông Phan Văn Mãi, việc hoàn thiện dự thảo cần bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, đặc biệt là Nghị quyết số 21-NQ/TW cùng các chỉ đạo mới của cấp có thẩm quyền về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở và thị trường bất động sản.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị Chính phủ chịu trách nhiệm hoàn thiện đầy đủ nội dung các chính sách làm cơ sở xây dựng dự thảo Luật và hồ sơ dự án Luật để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến, các cơ quan của Quốc hội thẩm tra trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai (tháng 10/2026) theo đúng quy định.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, bất cập phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, bảo đảm chất lượng, tiến độ để trình Quốc hội xem xét theo chương trình xây dựng pháp luật đã đề ra.