| Thanh tra Chính phủ phát hiện sai phạm gần 45 ngàn tỷ đồng Thanh tra Chính phủ thanh tra diện rộng thị trường xăng dầu |
Theo kết luận thanh tra số 318/KL-TTCP ngày 18/06/2026 vừa công bố, việc thực hiện trình tự, thủ tục phê duyệt dự án, điều kiện năng lực của Ban Quản lý dự án, nguồn vốn thực hiện Dự án thành phần 2 và Dự án thành phần 3, cùng quá trình triển khai các gói thầu XD01, XD02, 5.6 và 5.10 còn tồn tại nhiều thiếu sót, vi phạm.
Đối với Dự án thành phần 2, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) phê duyệt dự án khi chưa hoàn thiện thiết kế cơ sở hạng mục văn phòng, chưa làm rõ và hoàn thiện các nội dung khuyến nghị của Hội đồng thẩm định Nhà nước và đơn vị tư vấn thẩm tra đối với Báo cáo nghiên cứu khả thi. Bên cạnh đó, Trưởng Ban Quản lý dự án thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Giám đốc Quản lý dự án nhưng chưa có chứng chỉ hành nghề, chưa đáp ứng điều kiện, năng lực theo quy định.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều thiếu sót tại Gói thầu XD01 và XD02, gồm việc lập, thẩm định và phê duyệt dự toán; lập hồ sơ mời thầu; thương thảo, ký kết hợp đồng; quản lý hồ sơ chất lượng; quản lý thực hiện hợp đồng; thực hiện bảo hiểm bắt buộc; tạm ứng, nghiệm thu, thanh toán; quản lý vật tư, vật liệu, thiết bị; lập hóa đơn và kê khai thuế giá trị gia tăng vãng lai.
Đối với Dự án thành phần 3, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) được xác định đã phê duyệt danh mục quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng trước khi quyết định phê duyệt dự án; phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi của hai hạng mục chưa đúng trình tự, thủ tục; đồng thời phê duyệt tổng mức đầu tư trên cơ sở tổng giá trị theo các quyết định phê duyệt dự án và Báo cáo nghiên cứu khả thi, không đúng quy định.
Kết luận cũng cho biết, trong giai đoạn đầu triển khai dự án, hình thức quản lý dự án "Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án" chưa phù hợp với quy mô, tính chất dự án; nhân sự Ban Quản lý dự án trong một số giai đoạn chưa được cấp đầy đủ chứng chỉ hành nghề theo quy định.
Qua thanh tra Gói thầu 5.6 và 5.10, Thanh tra Chính phủ tiếp tục phát hiện nhiều thiếu sót trong hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, thương thảo hợp đồng, quản lý chất lượng, vật liệu, thiết bị, biện pháp thi công, quản lý tiến độ, thực hiện bảo hiểm, nghiệm thu, thanh toán, quản lý nhà thầu phụ, điều chỉnh giá hợp đồng và kê khai thuế giá trị gia tăng vãng lai.
 |
| Thanh tra chuyển hồ sơ sai phạm Long Thành sang Bộ Công an điều tra xử lý. |
Một trong những nội dung đáng chú ý của kết luận thanh tra là việc nhiều nhà thầu chính và nhà thầu phụ ký hợp đồng giao cho đơn vị khác thực hiện một phần công việc của các gói thầu khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận.
Tại Gói thầu XD02 thuộc Dự án thành phần 2, Thanh tra Chính phủ xác định TCT 36 - CTCP đã chuyển nhượng một phần công việc của gói thầu cho nhà thầu khác. Đồng thời, nhà thầu liên danh cũng ký hợp đồng với một số đơn vị khác để thực hiện một phần công việc của gói thầu. Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định tại điểm a, khoản 8, Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013.
Đối với Dự án thành phần 3, Thanh tra Chính phủ xác định tại Gói thầu 5.6 và 5.10 cũng có nhiều trường hợp nhà thầu chính, nhà thầu phụ giao một phần công việc cho nhà thầu khác thực hiện, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu năm 2013.
Ngoài ra, tại Gói thầu 5.10, hồ sơ dự thầu của liên danh Vietur sử dụng đồng tiền nước ngoài đối với một phần giá trị dự thầu nhưng bên mời thầu không phát hiện để làm rõ. Hợp đồng sau đó được ký và thanh toán bằng USD không đúng quy định. Theo Thanh tra Chính phủ, sai sót này có nguy cơ gây thất thoát cho ACV do phải thanh toán theo tỷ giá tại thời điểm thực hiện.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương rà soát, chấn chỉnh công tác quản lý nhà thầu phụ, đặc biệt là hành vi chuyển nhượng thầu; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm theo phương châm "làm một vụ việc cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực" nhằm phòng ngừa, ngăn chặn từ sớm, từ xa hành vi chuyển nhượng thầu tại các công trình, dự án quan trọng quốc gia.
Thanh tra Chính phủ cũng chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật đối với một số nhà thầu chuyển nhượng thầu và chủ đầu tư ACV vi phạm quy định tại khoản 8, Điều 89 Luật Đấu thầu năm 2013; vi phạm quy định về đồng tiền dự thầu, đồng tiền thanh toán theo Luật Đấu thầu năm 2013 và các quy định có liên quan.
Đồng thời, Thanh tra Chính phủ chuyển kết luận thanh tra cho Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý các vi phạm trong việc lựa chọn nhà thầu và các vi phạm khác tại các gói thầu nêu trong kết luận có liên quan đến vụ án hình sự do Cơ quan Cảnh sát điều tra - Bộ Công an đang điều tra (nếu có), cũng như các vấn đề liên quan đến các công trình, dự án quan trọng quốc gia theo thẩm quyền được Thủ tướng Chính phủ giao.
Kết luận thanh tra cũng kiến nghị Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, UBND thành phố Đồng Nai, cùng các chủ đầu tư là VATM và ACV, theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền tổ chức rà soát, chấn chỉnh, khắc phục các thiếu sót, vi phạm và xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan theo đúng quy định của pháp luật.
