Chính phủ ban hành Nghị định số 169/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Văn bản mới này gồm 4 chương, 40 điều quy định rõ các hành vi vi phạm, hình thức, mức xử phạt và thẩm quyền xử lý. Đáng chú ý, Nghị định này sẽ bãi bỏ hoàn toàn Nghị định số 128/2020/NĐ-CP và Điều 2 Nghị định số 102/2021/NĐ-CP trước đây.
 |
| Tại Nghị định số 169/2026/NĐ-CP, Chính phủ quy định chi tiết xử phạt vi phạm hành chính về khai hải quan của người xuất, nhập cảnh đối với tiền tệ, vàng và tài sản có giá trị (Ảnh minh họa). |
Phạm vi và Đối tượng áp dụng rộng rãi
Theo quy định, Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan trên lãnh thổ Việt Nam.
Đối tượng tổ chức bao gồm các doanh nghiệp, chi nhánh, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp công lập và các cơ quan nhà nước vi phạm ngoài nhiệm vụ quản lý.
Đặc biệt, hộ kinh doanh, hộ gia đình và cộng đồng dân cư khi vi phạm sẽ bị áp dụng mức phạt tiền như đối với cá nhân.
Trị giá tang vật vi phạm được tính là giá trị sau khi đã trừ đi lượng tiền mặt, ngoại tệ, vàng, đá quý được phép mang theo không phải khai hải quan.
Để độc giả dễ theo dõi và đối chiếu, dưới đây là tổng hợp các mức phạt tiền cụ thể áp dụng cho từng hành vi vi phạm khi xuất, nhập cảnh:
Mức phạt đối với người xuất cảnh mang tiền mặt, vàng vượt quy định
Áp dụng cho người mang vượt mức quy định mà không khai hoặc khai sai số ngoại tệ tiền mặt được phép mang theo, đồng Việt Nam tiền mặt, hoặc vàng khi xuất cảnh:
 |
| Mức phạt đối với người xuất cảnh mang tiền mặt, vàng vượt quy định. |
Mức phạt đối với người nhập cảnh mang tiền mặt, vàng vượt quy định
Áp dụng cho người không khai hoặc khai sai vượt mức quy định khi nhập cảnh (trừ trường hợp khai nhiều hơn thực tế):
 |
| Mức phạt đối với người nhập cảnh mang tiền mặt, vàng vượt quy định |
Trường hợp khai nhiều hơn số lượng tiền mặt, vàng thực tế mang theo
Đối với người nhập cảnh vi phạm quy định mà số ngoại tệ, đồng Việt Nam tiền mặt hoặc vàng đã khai lớn hơn số lượng thực tế mang theo:
Phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng nếu trị giá khai gian dối tương đương từ 5.000.000 đồng đến dưới 20.000.000 đồng.
Phạt từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng nếu trị giá khai gian dối tương đương từ 20.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.
Phạt từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng nếu trị giá khai gian dối từ 100.000.000 đồng trở lên (chưa đến mức truy cứu hình sự).
Phạt nặng hành vi mang loại ngoại tệ cấm hoặc đá quý không khai báo
Nghị định mới cũng quy định chế tài nghiêm khắc đối với hai nhóm hành vi đặc thù khác:
Mang ngoại tệ không được phép: Người xuất, nhập cảnh bằng giấy thông hành mang theo ngoại tệ tiền mặt thuộc loại tiền không được phép mang theo mà không khai hoặc khai sai sẽ bị phạt từ 5 - 10 triệu đồng (tang vật từ 5 đến dưới 50 triệu); phạt 10 - 30 triệu đồng (tang vật từ 50 đến dưới 100 triệu) và phạt từ 30 - 50 triệu đồng nếu tang vật từ 100 triệu đồng trở lên.
Không khai báo kim loại quý, đá quý: Người xuất nhập cảnh bằng hộ chiếu, giấy thông hành mang theo kim loại quý khác, đá quý, công cụ chuyển nhượng thuộc diện phải khai hải quan mà không khai hoặc khai sai sẽ bị xử phạt theo các khung: 1 - 3 triệu đồng; 5 - 15 triệu đồng; 15 - 30 triệu đồng; và cao nhất từ 30 - 50 triệu đồng tương ứng với giá trị tang vật tăng dần từ 5 triệu đến trên 100 triệu đồng.
