Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, ngay sau khi hợp nhất Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông vận tải thành Bộ Xây dựng (từ ngày 1/3/2025), ngành đã đồng thời triển khai hai nhiệm vụ lớn: ổn định tổ chức và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (TTHC). Trong bối cảnh áp lực tinh giản biên chế tăng mạnh, Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng đã xác định cải cách TTHC là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, chỉ đạo rà soát toàn diện quy định liên quan đến sản xuất, kinh doanh.
 |
| Bộ Xây dựng đã cắt giảm, đơn giản gần 300 thủ tục hành chính, giúp tiết kiệm hơn 6.800 tỷ đồng chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, góp phần cải thiện môi trường đầu tư (Ảnh minh họa). |
Mạnh tay xóa bỏ "rào cản giấy phép"
Lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải vốn có phạm vi tác động rất rộng, liên quan trực tiếp đến dòng vốn của các nhà đầu tư. Việc tinh gọn thủ tục tại "siêu Bộ" mới này đã mang lại những con số chuyển biến rõ rệt:
Trong năm 2025, Bộ đã rà soát 451 TTHC (với tổng thời gian giải quyết 4.750 ngày, chi phí tuân thủ hơn 12.753 tỷ đồng).
Bộ đã cắt giảm 56 thủ tục, đơn giản hóa 241 thủ tục, nâng tổng số TTHC được cắt giảm, đơn giản hóa lên 297/451 thủ tục (đạt tỷ lệ 65,8%).
Thời gian giải quyết hồ sơ giảm 1.691 ngày (giảm 31,6%); chi phí tuân thủ giảm gần 4.000 tỷ đồng (giảm 35,6%).
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đã thực hiện phân cấp 45 thủ tục từ cấp Bộ về cho các địa phương chủ động xử lý. Đồng thời, Bộ cũng cắt giảm 10/45 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và 183/447 điều kiện kinh doanh (giảm 30%), tạo không gian thông thoáng cho doanh nghiệp hạ tầng, vận tải hoạt động.
Theo ông Lâm Văn Hoàng - Chánh văn phòng Bộ Xây dựng, tính riêng trong tháng 4/2026, Bộ đã rà soát toàn bộ 454 thủ tục, đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa và phân cấp thêm 157 thủ tục (gần 35%); đồng thời cắt giảm 19 ngành nghề và 102/249 điều kiện kinh doanh. Với kết quả này, Bộ Xây dựng trở thành một trong 3 Bộ, ngành hoàn thành sớm các chỉ tiêu theo Kết luận 18-KL/TW.
Lũy kế giảm hơn 6.868 tỷ đồng chi phí cho doanh nghiệp
Tiếp đà cải cách, trong năm 2026, Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất cắt giảm thêm 56 thủ tục, đơn giản hóa 91 thủ tục và phân cấp thêm 13 thủ tục. Tổng số TTHC xử lý đợt này là 160/454 thủ tục, tương đương 35,2%.
Tính lũy kế đến nay, Bộ Xây dựng đã cắt giảm tổng cộng hơn 6.868 tỷ đồng chi phí tuân thủ TTHC (giảm 54,6%), đồng thời rút ngắn được 2.549 ngày xử lý hồ sơ (giảm 53,7%). Đáng chú ý, những thủ tục được chọn cắt giảm đều có tác động cực lớn tới hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của ngành xây dựng và giao thông.
Để đồng bộ pháp lý, Bộ đã phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính xây dựng 3 Nghị quyết của Chính phủ; trong đó Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP đã được ban hành. Các Thông tư sửa đổi quy định trong lĩnh vực xây dựng, giao thông cũng dự kiến ban hành trước ngày 20/5/2026.
Đột phá từ liên thông dữ liệu "không địa giới"
Giải pháp được xác định là chìa khóa tạo đột phá chính là chuyển đổi số. Bộ Xây dựng đã vận hành 6 cơ sở dữ liệu (CSDL) chuyên ngành, đồng bộ thường xuyên với Trung tâm dữ liệu quốc gia (gồm hạ tầng đường sắt, đăng kiểm, hàng hải, đường bộ, hàng không và năng lực hành nghề xây dựng).
Trong năm 2026, Bộ tiếp tục triển khai các hệ thống dữ liệu cốt lõi khác như: CSDL quốc gia về hoạt động xây dựng; dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản; dữ liệu cấp thoát nước đô thị; phát triển đô thị; dữ liệu quy hoạch khoáng sản vật liệu xây dựng…
Khi các hệ thống này kết nối đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các Bộ, ngành, quy trình giải quyết thủ tục sẽ được liên thông hoàn toàn, không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Người dân, doanh nghiệp sẽ không phải nộp lại các giấy tờ đã có trên hệ thống, giúp giảm tối đa thời gian thẩm định.
Công khai 100% thủ tục, dịch vụ công trực tuyến
Thực hiện Công điện số 33/CĐ-TTg ngày 23/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã ban hành Văn bản số 6869/BXD-VP yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện các CSDL quốc gia, CSDL chuyên ngành theo Nghị định số 278/2025/NĐ-CP.
Bộ chỉ đạo Trung tâm Công nghệ thông tin phải công khai 100% các TTHC, dịch vụ công trực tuyến triển khai tập trung trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC của Bộ để thực hiện thống nhất toàn quốc. Hệ thống phải bảo đảm việc giải quyết thủ tục liên thông, đồng bộ, không bị gián đoạn, đồng thời hoàn thiện tính năng số hóa hồ sơ và Kho dữ liệu điện tử của cá nhân, tổ chức theo đúng quy định.
