Theo Cục Hải quan, hoạt động làm thủ tục đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu hiện được thực hiện trên cơ sở đồng thời tuân thủ pháp luật về hải quan và pháp luật về hóa chất. Trong đó, căn cứ pháp lý gồm Luật Hải quan năm 2014; Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP) cùng các văn bản hướng dẫn liên quan; đồng thời áp dụng theo Luật Hóa chất năm 2025 và các nghị định hướng dẫn thi hành.
Cơ quan này khẳng định, kể từ khi Luật Hóa chất 2025 có hiệu lực, Cục Hải quan cũng như các Chi cục Hải quan khu vực không ban hành thêm bất kỳ quy định riêng nào liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hóa chất. Việc kiểm tra, giám sát hải quan vẫn được thực hiện theo nguyên tắc quản lý rủi ro, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp chấp hành tốt quy định pháp luật.
 |
Về yêu cầu cung cấp thông tin kỹ thuật và thành phần hóa chất, Cục Hải quan cho biết khoản 5 Điều 19 Luật Hải quan cho phép công chức hải quan yêu cầu người khai hải quan cung cấp tài liệu kỹ thuật và thông tin liên quan đến hàng hóa để xác định tên hàng, mã số hàng hóa, làm căn cứ tính thuế và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành.
Tuy nhiên, cơ quan hải quan nhấn mạnh doanh nghiệp không phải nộp thêm chứng từ ngoài bộ hồ sơ hải quan theo quy định hiện hành. Việc cung cấp bổ sung tài liệu chỉ đặt ra trong trường hợp hồ sơ chưa đủ cơ sở để xác định chính xác bản chất hàng hóa.
Theo quy định về khai hải quan, người khai có trách nhiệm mô tả đầy đủ tên hàng, thành phần, hàm lượng, tính chất lý hóa… trên tờ khai nhằm phục vụ việc xác định mã số hàng hóa và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành, chính sách thuế.
Đối với các tờ khai thuộc diện kiểm tra luồng vàng hoặc luồng đỏ, nếu hồ sơ chưa đầy đủ thông tin kỹ thuật hoặc có dấu hiệu chưa chính xác, cơ quan hải quan có thể yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu liên quan. Trường hợp vẫn không đủ căn cứ xác định chính xác hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định để làm căn cứ quyết định thông quan theo quy định pháp luật.
Cục Hải quan cho rằng hóa chất là nhóm hàng hóa đặc thù, có tính chuyên môn sâu và chịu sự quản lý chặt chẽ theo pháp luật chuyên ngành. Nhiều trường hợp việc xác định nồng độ hoặc hàm lượng của một số chất ở mức dưới các ngưỡng 0,1%, 1% hoặc 5% sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc áp dụng cơ chế miễn giấy phép xuất nhập khẩu hoặc miễn giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh.
Do đó, cơ quan hải quan chỉ yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thêm thông tin trong các trường hợp hồ sơ chưa thể hiện rõ thành phần cấu tạo, chưa đủ căn cứ xác định hàng hóa có thuộc danh mục hóa chất cấm, hóa chất kinh doanh có điều kiện hay hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hay không; hoặc chưa có căn cứ xác định mức hàm lượng để áp dụng các trường hợp miễn trừ theo quy định.
Liên quan đến lo ngại về bảo mật bí mật thương mại, Cục Hải quan dẫn quy định tại khoản 2 Điều 26 Luật Hóa chất 2025, theo đó các thông tin như Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp chất và mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi thông tin được bảo mật.
Vì vậy, việc cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp cung cấp các thông tin định danh cơ bản phục vụ công tác quản lý nhà nước là phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành, không vi phạm nguyên tắc bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất. Cục Hải quan cho biết, trên thực tế, ngay khi doanh nghiệp phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thành phần hóa chất, các lô hàng đều được giải quyết thông quan nhanh chóng, đúng quy định.
Ngoài ra, Cục Hải quan cũng cho biết đã chủ động tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời có văn bản kiến nghị Cục Hóa chất thuộc Bộ Công Thương sớm có hướng dẫn thống nhất để tạo thuận lợi cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với mặt hàng hóa chất xuất nhập khẩu.
Theo Cục Hải quan, ngay sau khi nhận được ý kiến chính thức từ cơ quan chuyên ngành, đơn vị sẽ tiếp tục có hướng dẫn tới các đơn vị hải quan và thông tin tới cơ quan báo chí để bảo đảm việc thực hiện đúng quy định pháp luật, đồng thời hạn chế phát sinh vướng mắc cho doanh nghiệp.
