TS. Đinh Thế Hiển: Kinh tế năm 2026 đan xen giữa cơ hội bứt phá là những rào cản vĩ mô cần được kiểm soát chặt chẽ

Hạ tầng trọng điểm dẫn dắt tăng trưởng

Bước vào năm 2026, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn mang tính bản lề với nhiều kỳ vọng tăng trưởng cao nhưng cũng đối mặt không ít thách thức. Theo nhận định của TS. Đinh Thế Hiển, Chuyên gia kinh tế tài chính bức tranh kinh tế hiện tại phản ánh rõ nét sự đan xen giữa cơ hội bứt phá và những rào cản vĩ mô cần được kiểm soát chặt chẽ.

Mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% trong giai đoạn 2025-2026 được đánh giá là tham vọng nhưng không phải không có cơ sở. Năm 2025, nền kinh tế đã đạt mức tăng trưởng hơn 8%, vượt xa dự báo của nhiều tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, đà tăng trưởng này đang có dấu hiệu chững lại khi GDP quý I chỉ đạt 7,8%, thấp hơn so với quý cuối năm trước.

Theo TS. Đinh Thế Hiển, đây là tín hiệu cần được theo dõi sát sao, bởi nếu không có những động lực đủ mạnh, mục tiêu tăng trưởng cả năm sẽ khó đạt được. Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư công, đặc biệt là phát triển hạ tầng, đang được kỳ vọng trở thành “đòn bẩy” quan trọng.

Một trong những điểm đáng chú ý trong chính sách kinh tế năm 2026 là sự chuyển hướng rõ rệt trong đầu tư công. Thay vì dàn trải nguồn lực như trước, Chính phủ đang tập trung vào các dự án hạ tầng quy mô lớn, có tính kết nối cao và khả năng lan tỏa mạnh.

TS. Đinh Thế Hiển, Chuyên gia kinh tế tài chính.

Khoảng 10 công trình giao thông trọng điểm, bao gồm các tuyến cao tốc, cảng biển và hệ thống logistics hiện đại, đang được ưu tiên triển khai. Đặc biệt, khu vực phía Nam – nơi đóng vai trò đầu tàu kinh tế – được xác định là trọng điểm đầu tư nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về vận tải và lưu thông hàng hóa.

TS. Đinh Thế Hiển cho rằng, chiến lược này không chỉ giúp cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia mà còn tạo ra nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn. Khi hạ tầng được hoàn thiện, chi phí logistics sẽ giảm, dòng vốn đầu tư sẽ được kích hoạt và các ngành sản xuất sẽ có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn.

Đáng chú ý, vai trò của các tập đoàn lớn – cả khu vực nhà nước và tư nhân – ngày càng trở nên quan trọng trong việc dẫn dắt các dự án này. Các đại dự án đô thị, khu công nghiệp gắn liền với hạ tầng giao thông sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy tăng trưởng GDP trong trung và dài hạn.

Tuy nhiên, mặt trái của việc tập trung nguồn lực vào các dự án lớn là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Tiêu dùng nội địa cũng chưa có dấu hiệu phục hồi mạnh, khiến nền kinh tế thiếu đi một trụ cột tăng trưởng quan trọng trong ngắn hạn.

Áp lực lạm phát và nhập siêu gia tăng

Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ đầu tư hạ tầng, các chỉ số kinh tế vĩ mô trong quý I/2026 đang đặt ra nhiều thách thức. Một trong những vấn đề nổi bật là tình trạng nhập siêu quay trở lại sau nhiều năm duy trì xuất siêu.

Theo phân tích của TS. Đinh Thế Hiển, xuất khẩu vẫn tăng trưởng ấn tượng ở mức 19%, nhưng nhập khẩu lại tăng tới 40%, dẫn đến mức nhập siêu khoảng 3,6 tỷ USD. Điều này cho thấy nhu cầu nhập khẩu nguyên vật liệu và máy móc đang tăng mạnh, phản ánh sự mở rộng sản xuất, nhưng đồng thời cũng tạo áp lực lớn lên cán cân thương mại.

Bên cạnh đó, TS. Đinh Thế Hiển cảnh báo rằng nếu tình trạng nhập siêu kéo dài, tỷ giá và dự trữ ngoại hối sẽ chịu tác động tiêu cực. Dù Việt Nam vẫn giữ được lợi thế cạnh tranh trong thu hút đầu tư nước ngoài so với các quốc gia trong khu vực, nhưng việc mất cân đối thương mại có thể làm suy yếu nền tảng ổn định vĩ mô.

Song song với đó, lạm phát cũng đang trở thành mối lo đáng kể. Chỉ số giá tiêu dùng đã vượt ngưỡng mục tiêu 4,5% khi đạt 4,65% vào tháng 3/2026. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự gia tăng của giá năng lượng, đặc biệt là giá dầu thế giới, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất tăng cao.

Áp lực lạm phát không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phải đối mặt với chi phí đầu vào tăng, trong khi sức mua thị trường chưa phục hồi, tạo nên “bài toán kép” khó giải.

Theo TS. Đinh Thế Hiển, việc kiểm soát lạm phát cần được đặt song song với mục tiêu tăng trưởng. Chính sách tiền tệ và tài khóa phải được điều hành linh hoạt, tránh tình trạng nới lỏng quá mức dẫn đến mất kiểm soát giá cả.

Nhìn tổng thể, năm 2026 được xem là giai đoạn “tạo nền” cho nền kinh tế Việt Nam. Những khó khăn hiện tại, từ lạm phát, nhập siêu đến sự chững lại của tiêu dùng nội địa, là cái giá phải trả cho quá trình tái cấu trúc và đầu tư dài hạn.

Tuy nhiên, với định hướng tập trung vào hạ tầng chiến lược và các ngành công nghiệp mũi nhọn, nền kinh tế đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo. TS. Đinh Thế Hiển cho rằng, thay vì quá lo ngại trước những biến động ngắn hạn, điều quan trọng là phải nhìn nhận đúng bản chất của vấn đề và có những điều chỉnh chính sách kịp thời.

Nếu các dự án hạ tầng lớn được hoàn thành đúng tiến độ và lạm phát được kiểm soát hiệu quả, giai đoạn từ năm 2027 trở đi sẽ mở ra cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ hơn cho kinh tế Việt Nam. Đây sẽ là thời điểm mà những “hạt giống” đầu tư trong hiện tại bắt đầu cho “trái ngọt”, đưa nền kinh tế bước vào chu kỳ phát triển bền vững và ổn định hơn.