 |
| Trung Quốc cam kết tăng nợ và giảm lãi suất để đối phó với đe dọa thuế quan từ ông Trump (Ảnh: Reuters). |
Trung Quốc đã cam kết vào thứ Năm (12/12) sẽ tăng thâm hụt ngân sách, phát hành thêm nợ và nới lỏng chính sách tiền tệ để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, trong bối cảnh nước này chuẩn bị đối phó với căng thẳng thương mại gia tăng với Mỹ khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng.
Những tuyên bố này được đưa ra trong một bản tin của truyền thông nhà nước sau hội nghị thiết lập chương trình nghị sự hàng năm của các nhà lãnh đạo hàng đầu Trung Quốc, được gọi là Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương (CEWC), diễn ra từ ngày 11 đến 12 tháng 12.
“Những tác động bất lợi từ các thay đổi trong môi trường bên ngoài đã trở nên sâu sắc hơn”, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cho biết sau cuộc họp kín của CEWC.
Cuộc họp năm nay diễn ra khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang gặp khó khăn do khủng hoảng nghiêm trọng trong thị trường bất động sản, nợ chính quyền địa phương cao và nhu cầu nội địa yếu. Xuất khẩu – một trong số ít điểm sáng – cũng đang đối mặt với nguy cơ tăng thuế từ Mỹ.
Một bản tin riêng từ Tân Hoa Xã đã khẳng định cam kết “duy trì sự ổn định cơ bản của tỷ giá hối đoái ở mức hợp lý và cân bằng”. Các bản tóm tắt CEWC từ các năm 2020, 2022 và 2023 cũng bao gồm dòng tuyên bố này, trong khi các bản năm 2019 và 2021 thì không.
Hãng tin Reuters hôm thứ Tư (11/12) đã đưa tin rằng các nhà lãnh đạo và hoạch định chính sách hàng đầu Trung Quốc đang xem xét cho phép đồng nhân dân tệ yếu đi trong năm tới để giảm bớt tác động từ các biện pháp thương mại trừng phạt.
Bộ Chính trị cho biết, Trung Quốc sẽ chuyển sang chính sách tiền tệ “thích ứng nới lỏng” và các công cụ tài khóa “chủ động hơn”, đồng thời tăng cường các biện pháp “điều chỉnh chu kỳ kinh tế phi truyền thống”.
Tương tự, tóm tắt CEWC đã nêu rõ mức thâm hụt ngân sách cao hơn và phát hành thêm nợ ở cấp trung ương và địa phương. Các nhà lãnh đạo cũng cam kết giảm yêu cầu dự trữ ngân hàng và cắt giảm lãi suất “đúng thời điểm”.
“Định hướng đã rõ ràng, nhưng quy mô kích thích mới là điều quan trọng, và chúng ta có thể chỉ biết điều đó sau khi Mỹ công bố các mức thuế mới”, ông Trương Chí Vĩ, chuyên gia kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, nhận định.
Theo các nhà phân tích, sự chuyển dịch theo hướng ôn hòa trong thông điệp cho thấy Trung Quốc đang ưu tiên tăng trưởng hơn là rủi ro tài chính.
Tại CEWC, Bắc Kinh đã thiết lập các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, thâm hụt ngân sách, phát hành nợ và các biến số khác cho năm tới. Các mục tiêu này được thống nhất tại hội nghị nhưng sẽ không được công bố chính thức cho đến kỳ họp Quốc hội thường niên vào tháng Ba năm sau.
Hãng tin Reuters tháng trước đưa tin rằng, các cố vấn chính phủ đã khuyến nghị Bắc Kinh giữ nguyên mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% cho năm sau. Ngoài ra, bản tóm tắt CEWC cũng cho biết “cần thiết phải duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định”, nhưng không đề cập một con số cụ thể.
“Duy trì mức tăng trưởng 5% sẽ rất thách thức vào năm 2025, đặc biệt khi cú sốc mới từ ông Donald Trump sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu và đầu tư vốn”, ông Hứa Thiên Thần, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, nhận định. “Tuy nhiên, một gói kích thích đủ lớn sẽ ngăn chặn sự suy giảm nghiêm trọng, và tôi không nghĩ tăng trưởng sẽ giảm xuống dưới 4,5%.”
Các mối đe dọa thuế quan
Các mối đe dọa thuế quan từ Tổng thống đắc cử Donald Trump đã làm rúng động ngành công nghiệp của Trung Quốc, với giá trị thương mại hàng hóa hơn 400 tỷ USD hàng năm sang Mỹ. Nhiều nhà sản xuất nước này đã chuyển dây chuyền ra nước ngoài để tránh thuế.
Theo đó, các nhà xuất khẩu cho biết các mức thuế sẽ tiếp tục thu hẹp lợi nhuận, gây ảnh hưởng đến việc làm, đầu tư và tăng trưởng. Điều này cũng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng dư thừa công suất công nghiệp và áp lực giảm phát của Trung Quốc, theo các nhà phân tích.
Nếu xuất khẩu bị ảnh hưởng, Trung Quốc cần tìm kiếm động lực tăng trưởng mới từ thị trường nội địa. Tuy nhiên, người tiêu dùng đại lục đang thắt chặt chi tiêu do giá bất động sản giảm, và hệ thống phúc lợi xã hội hạn chế. Nhu cầu tiêu dùng thấp là một rủi ro lớn đối với tăng trưởng.
Bắc Kinh trong suốt năm qua đã đưa ra những tuyên bố ngày càng mạnh mẽ về việc thúc đẩy tiêu dùng, nhưng gần như không có chính sách nào đáng kể ngoài một chương trình trợ cấp mua ô tô, thiết bị gia dụng và một số hàng hóa khác.
Tóm tắt của CEWC cho biết chương trình này sẽ được mở rộng và mức lương hưu sẽ được tăng, đồng thời cam kết tăng thu nhập hộ gia đình và “thúc đẩy mạnh mẽ tiêu dùng”.
“Thị trường có thể sẽ được khích lệ”, bà Lynn Song, chuyên gia kinh tế trưởng của ING tại Trung Quốc, cho biết. “Lời kêu gọi thúc đẩy mạnh mẽ tiêu dùng là một dấu hiệu tích cực.”
