TKV được áp dụng cơ chế đặc thù trong quản lý tài nguyên và tài chính

Theo Nghị định số 325/2026/NĐ-CP ngày 18/8/2026, TKV thống nhất thực hiện trong Tập đoàn các công ty TKV công tác khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng tài nguyên khoáng sản than, bô xít cùng các khoáng sản chiến lược, quan trọng khác theo quy định pháp luật; đồng thời quản lý một số công trình kết cấu hạ tầng có tính chất liên mỏ, liên khu vực.

TKV có trách nhiệm chủ trì tổ chức, quản lý và điều phối hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng tài nguyên của các công ty con theo quy định của Nghị định, Điều lệ TKV và pháp luật có liên quan.

Đối với các mỏ khoáng sản được cấp phép khai thác cho TKV, Tập đoàn tổ chức quản lý thống nhất các công đoạn từ khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. TKV được thuê các công ty con trong Thị trường TKV thực hiện khai thác thông qua hợp đồng theo quy định pháp luật, đồng thời là đầu mối tiêu thụ sản phẩm sau khai thác tại các mỏ được cấp phép cho Tập đoàn.

Với các mỏ được cấp phép khai thác cho công ty con trong Thị trường TKV, Tập đoàn giữ vai trò đầu mối quản lý các công đoạn từ khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Việc phối hợp được thực hiện thông qua hợp đồng với các công ty con tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh, nhằm thống nhất quản lý tài nguyên, công nghệ khai thác, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Nghị định cũng quy định cơ chế đặc thù trong hoạt động kinh doanh. Theo đó, TKV thống nhất quản lý việc tiêu thụ than, alumin và một số khoáng sản quan trọng; chủ trì điều phối các công ty con tham gia Thị trường TKV trong việc phân công, quản lý thị trường nội bộ, qua đó khai thác hiệu quả năng lực sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị.

TKV được quyết định và điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ, trừ những hàng hóa, dịch vụ thuộc diện Nhà nước định giá cụ thể.

TKV được áp dụng cơ chế đặc thù trong quản lý tài nguyên và tài chính.

Chủ động tiêu thụ khoáng sản trong và ngoài nước

Trên cơ sở kế hoạch phối hợp kinh doanh hằng năm, TKV tổ chức ký hợp đồng mua bán sản phẩm khoáng sản với các công ty con trong Thị trường TKV.

Danh mục sản phẩm gồm than, quặng bô xít, hydroxit nhôm, alumin, nhôm, đồng tấm và một số khoáng sản quan trọng khác sau khai thác, chế biến. Giá mua bán do các bên thỏa thuận trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật và bảo đảm lợi nhuận hợp lý.

TKV là đầu mối chủ trì tổ chức tiêu thụ các sản phẩm này trên thị trường trong nước và quốc tế.

Đối với các công ty con tham gia kế hoạch phối hợp kinh doanh, Nghị định quy định các đơn vị tự trang trải chi phí, chịu trách nhiệm về khoán chi phí, giao và nghiệm thu chi phí khoán, cũng như kết quả sản xuất, kinh doanh của đơn vị mình.

Cơ chế này hướng tới việc tăng tính thống nhất trong quản lý tài nguyên và điều phối sản xuất, kinh doanh trong toàn Tập đoàn, đồng thời phát huy năng lực của từng đơn vị thành viên.

Tính đến chi phí thăm dò, đầu tư có rủi ro

Một nội dung đáng chú ý của Nghị định 325/2026/NĐ-CP là cơ chế quản lý tài chính đặc thù đối với những khoản chi phí có tính chất rủi ro cao trong hoạt động khoáng sản và đầu tư của TKV.

Theo đó, một số khoản chi phí được xử lý từ nguồn lợi nhuận sau thuế, trong đó có chi phí khảo sát, thăm dò khoáng sản phục vụ mục đích đầu tư đã thực hiện nhưng không đủ điều kiện triển khai dự án và không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Cơ chế này cũng áp dụng đối với chi phí đầu tư thất bại tại các dự án đầu tư và một số khoản đầu tư có tính đặc thù, rủi ro cao, trong trường hợp các khoản chi phí liên quan không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Việc quy định cơ chế xử lý riêng đối với những khoản chi phí nêu trên được đặt trong khuôn khổ Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, tạo cơ sở để TKV chủ động hơn trong hoạt động khảo sát, thăm dò và đầu tư vào lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, đặc biệt là lĩnh vực tài nguyên khoáng sản.

Nghị định số 325/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 5/10/2026 và được áp dụng từ năm tài chính 2026.

Trong thời gian chưa sửa đổi, bổ sung điều lệ, quy chế tài chính và quy chế nội bộ, TKV được tiếp tục áp dụng các nội dung đã ban hành nếu không trái với Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các văn bản hướng dẫn thi hành và quy định tại Nghị định 325/2026/NĐ-CP.