Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và cách làm của Thành phố Hà Nội

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Lê Hồng Sơn dự sự kiện Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Vùng Thủ đô - Techfest Hanoi.

Khơi dậy động lực phát triển mới từ tư duy chiến lược

Là địa phương sớm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57, Hà Nội xác định rõ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) là “quốc sách đột phá” – yếu tố dẫn dắt tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới. Thành phố đã chủ động vận dụng linh hoạt các cơ chế, chính sách tầm quốc gia, đồng thời thiết kế chính sách đặc thù để tạo lợi thế cạnh tranh riêng, đặc biệt trong phát triển kinh tế tri thức và hạ tầng số.

Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 57 của Thành ủy Hà Nội đã chỉ đạo ban hành nhiều cơ chế vượt trội bằng các Nghị quyết của HĐND Thành phố, tập trung vào năm nhóm trụ cột: phát triển khoa học - công nghệ, hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm và sàn giao dịch công nghệ, cùng việc thúc đẩy đô thị thông minh và dữ liệu lớn. Những định hướng này thể hiện rõ quyết tâm của Hà Nội trong việc trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo dẫn dắt cả nước.

Triết lý phát triển của Hà Nội được khẳng định nhất quán: “Phát triển vì con người, do con người và đặt con người ở vị trí trung tâm”. Hạnh phúc của người dân và sự thịnh vượng của đất nước chính là thước đo cao nhất cho mọi chính sách phát triển.

Đầu tư hạ tầng số - Nền tảng cho đô thị sáng tạo

Những năm gần đây, Hà Nội tập trung mạnh cho đầu tư hạ tầng số, coi đây là bước đi nền tảng để triển khai các mô hình “thành phố thông minh”. Với tỷ lệ phủ sóng internet băng rộng đạt hơn 95%, Thủ đô trở thành môi trường thử nghiệm lý tưởng cho các giải pháp công nghệ mới trong giao thông thông minh, y tế số, giáo dục số, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.

Toàn thành phố hiện có khoảng 1.200 doanh nghiệp công nghệ thông tin cùng hàng nghìn doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng giá trị gia tăng cao. Các trung tâm đổi mới sáng tạo như NIC (Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia), Khu công nghệ cao Hòa Lạc đang dần trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Viettel, FPT, VNPT, tạo nên mạng lưới hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước - doanh nghiệp - viện nghiên cứu - trường đại học.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Thủ đô đã liên tục dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo trong ba năm liền (2023–2025), đồng thời đang đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và xây dựng chính quyền số, hướng đến mô hình quản trị đô thị thông minh. “Với lợi thế là trung tâm khoa học – giáo dục hàng đầu, nơi hội tụ đội ngũ nhân lực chất lượng cao, Hà Nội có đầy đủ điều kiện để đi đầu trong KHCN, ĐMST và CĐS, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Hội nhập quốc tế để mở rộng không gian sáng tạo

Hà Nội tích cực tận dụng các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP… giúp doanh nghiệp công nghệ địa phương mở rộng thị trường, tiếp cận tiêu chuẩn quốc tế và nâng cao năng lực sản xuất.

Năm 2024, Việt Nam xếp hạng 44/133 nền kinh tế trong Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) của WIPO, trong đó Hà Nội là một trong những “hạt nhân đóng góp chủ lực”. Thủ đô cũng đang nổi lên như “trung tâm ngoại giao công nghệ” khi liên tục đăng cai các diễn đàn quốc tế về trí tuệ nhân tạo, công nghệ xanh và an ninh mạng. Việc Liên hợp quốc lựa chọn Hà Nội làm nơi ký kết Công ước quốc tế chống tội phạm mạng (10/2025) là minh chứng sinh động cho uy tín và vị thế quốc tế ngày càng cao của Thủ đô.

Gỡ điểm nghẽn, khơi thông động lực đổi mới

Bên cạnh những kết quả đạt được, Hà Nội vẫn đang đối diện với nhiều thách thức: thể chế chính sách chưa thật sự đồng bộ; thủ tục hành chính trong thử nghiệm công nghệ mới còn phức tạp; hạ tầng số giữa khu vực nội và ngoại thành phát triển chưa cân đối; tỷ lệ thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn thấp.

Để tháo gỡ những “nút thắt” này, Thành phố đang tập trung hoàn thiện khung thể chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo, triển khai cơ chế sandbox cho thử nghiệm công nghệ mới, mở rộng chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp R&D. Cùng với đó là đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia quốc tế và trí thức Việt Nam ở nước ngoài tham gia nghiên cứu, giảng dạy và đổi mới công nghệ.

Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện – nơi chính quyền, doanh nghiệp, nhà khoa học và tổ chức quốc tế cùng kết nối, chia sẻ tri thức và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Thành phố cũng đang mở rộng hợp tác với các tập đoàn công nghệ toàn cầu như NVIDIA, Qualcomm, Marvell… hướng tới việc đặt trung tâm nghiên cứu (R&D) tại Hà Nội, qua đó tạo cơ hội chuyển giao tri thức, đào tạo nhân lực và gia tăng năng lực nội sinh.

Hà Nội không định vị mình là một “siêu đô thị công nghệ khô khan”, mà là đô thị sáng tạo mang đậm tính nhân văn - phát triển hài hòa giữa công nghệ, môi trường và chất lượng sống. Thành phố chú trọng phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, chăm lo hạnh phúc con người, hướng tới hình mẫu “đô thị đáng sống” của khu vực.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Trần Anh Tuấn nhấn mạnh: “Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị mở ra một cuộc cách mạng trong tư duy lãnh đạo và quản lý lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nếu “Khoán 10” là bước ngoặt của nông nghiệp, thì Nghị quyết 57 là bước ngoặt của nền kinh tế tri thức. Nghị quyết không chỉ giải quyết vấn đề hiện hữu mà còn kiến tạo tương lai – mở đường cho những mô hình phát triển mới.”

Theo ông, “Nghị quyết 57 chính là kim chỉ nam, là ngọn đuốc soi đường cho Hà Nội. Với tư duy Thủ đô – hành động Hà Nội, cộng hưởng sức mạnh của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ đô sẽ tạo ra động lực phát triển đột phá, dẫn dắt cả nước vươn tới mục tiêu Việt Nam hùng cường, thịnh vượng vào năm 2045”.